Yastık lav

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Son zamanlarda oluşan yastık lavlar Hawaii
yastık lav kesiti Oamaru, Yeni Zelanda
iklimlendirilir yastık lav Temagami Yeşiltaş kemer ve Kanada Kalkanı
bir yastık lav ophiolite dizisi, Apenin Dağları, İtalya

Yastık lav olan lav su altında lav ekstrüzyon veya atfedilen karakteristik yastık şeklindeki yapıları içeren sualtı ekstrüzyon olarak tanımlanır. okyanus kabuğunun üst kısmında oluşan çapı genellikle bir metre kadar , süreksiz yastık şeklinde kitlelerin kalın dizileri ile karakterize edilir. Magmanın su içine çıkışıyla gelişen özel bir yapıdır.Bazik bileşimli, düşük viskoziteli değişken gaz oranına sahip bir lav akıntısıdır.Su içine çıktığında üstündeki hidrostatik basıncın etkisiyle ters damla şekilleri oluşturarak yayılırlar.

Bileşim[değiştir | kaynağı değiştir]

Yastık lavlarda yaygın olarak bazalt bulunmaktadır. Ancak bileşiminde komatiite, picrite, boninite, bazaltik andezit, andezit ve hatta dacite olduğu bilinmektedir.[1][2][3][4]

Olay[değiştir | kaynağı değiştir]

Okyanus tabanında meydana gelen mafik ara lavlardan deniz boyunca su yüzüne çıktıklarında volkan zincirleri, yapıcı levha sınırları içinde orta okyanus sırtları oluşmuştur. Bununla birlikte okyanus kabuk oluşur. Yastık lavların kalın dizileri yatan magma odasından dayk tarafından beslenen ve yayılan merkezinde patlak vardır. Yastık lavlar ve ilgili dayk kompleksleri okyanus kabuğunun bir bölümü kıta kabuğunun bindirmesi ile klasik bir ofiyolit dizisinin parçasını oluşturur. Yastık lavların varlığı gezegenin en eski korunmuş volkanik dizileri Isua ve Barberton yeşiltaş kemerleri, erken Arkeyan Devir içinde dünyanın yüzeyinde su kütlesinin varlığını ifade eder.[5][6]

Oluşumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Okyanus ,deniz, göl tabanında yastık lavları oluşturan mağma yüzeye ulaşır ve su ile temas ederek dil şeklinde çok hızlı bir şekilde soğur.Ayrıca mağma içindeki gazlar ani soğuma nedeniyle lav içinde hapsolursa gözenekli bir doku kazanır. Bu dokuya vesiküler (gözenekli)doku adı verilir. İki okyanusal kabuğun çarpışması ile mağma yüzeye çıkar soğur ve yastık lavlar oluşur. Zamanla birikerek volkanik adaları ve bunların birleşmesi ile ada yaylarını oluştururlar.Japonya,Filipinler,Hawaii adalarını örnek verebiliriz.

Oluşumunda 3 temel fikir[değiştir | kaynağı değiştir]

Yastık lavda kriter jeolojik özelliktedir. Bunlar.[7]

  1. Kayanın yüzeyinde gaz çevreleyen bir Veziküler doku bulunacaktır.
  2. Yastık yapıları yüzeyi dış bükey şeklinde gösterecektir.
  3. Oluşumu sırasında temel yastıklar kalıp bir üst yastık aşağı doğru konik bir şekil olacaktır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "McCarthy, T. & Rubidge, B. 2008. The story of earth and life, Chapter 3, The first continent. 60-91, Struik Publishers" (PDF). Web.wits.ac.za. 7 Nisan 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2014. 
  2. ^ "pet02$p107" (PDF). 13 Ekim 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2014. 
  3. ^ "Kuroda, N., Shiraki, K. & Urano, H. 1988. Ferropigeonite quartz dacites from Chichi-jima, Bonin Islands: Latest differentiates from boninite-forming magma, Contributions to Mineralogy and Petrology, 100, 129-138". Springerlink.com. 1 Ekim 1988. Erişim tarihi: 10 Mart 2014. 
  4. ^ "Walker, G.P.L. 1992. Morphometric study of pillow-size spectrum among pillow lavas, Bulletin of Volcanology, 54, 459-474". Springerlink.com. 1 Ağustos 1992. Erişim tarihi: 10 Mart 2014. 
  5. ^ Geology and geodynamics of Iceland, R.G. Trønnes, Nordic volcanological Institute, University of Iceland
  6. ^ "Scientists Study 'Glaciovolcanoes,' Mountains of Fire and Ice, in Iceland, British Columbia, US ScienceDaily, Apr. 23, 2010". Sciencedaily.com. 15 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2014. 
  7. ^ H. Furnes and F. J. Skjerlie (1 Temmuz 1972). "Furnes, H. & Skjerlie, F.J. 1972. The significance of primary structures in the Ordovician pillow lava sequence of Western Norway in an understanding of major fold pattern. Geological magazine, 109, 315-322". Geolmag.geoscienceworld.org. 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]