Vadisseyl Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Vadisseyl (Vadiü'l-Mehazin) Savaşı
Osmanlı-Portekiz Savaşları
Lagos46 kopie.jpg
Vadisseyl (Vadiü'l-Mehazin) Savaşı
Tarih 4 Ağustos 1578
Bölge Kasrülkebîr, Fas
Sonuç Fas Sultanlığı zaferi
Taraflar
Flag Portugal (1495).svg Portekiz İmparatorluğu Flag of Morocco 1258 1659.svg Fas Sultanlığı
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Komutanlar
Flag Portugal (1495).svg I. Sebastião  
Flag Portugal (1495).svg Thomas Stukley  
Flag of Morocco 1258 1659.svg Ebu Abdullah  
Flag of Morocco 1258 1659.svg Abdülmelik  
Flag of Morocco 1258 1659.svg Ahmed el-Mansur
Güçler
Toplam 50.000 asker
40 top
Toplam 35.000 asker
  • 25.000 Fas Askeri
  • 10.000 Osmanlı Yeniçerisi
  • 34 Sahra topu
Kayıplar
8.000 ölü  ?

Vadisseyl Muharebesi veya Vâdiü'l-Mehâzîn Muharebesi ya da Vadiyüsseyl Muharebesi, 1578 yılında Osmanlı İmparatorluğu desteğini alan Fas'ın Saadi sultanı Abdülmelik ile Portekiz kralı Sebastião ve Portekizlilerin müttefiği III. Ebu Abdullah Muhammed el-Mütevekkil'in kuvvetleri arasında yapılan savaştır. Üç Kral Savaşı ya da Ksar-el Kebir Savaşı olarak da bilinir.

Öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

1574’te Mevlây Abdullah’ın ölümünden sonra tahta oğlu Ebu Abdullah (Muhammed el-Mütevekkil) tahta çıktı. Bunun üzerine sultanlıkta hak iddia eden amcaları Abdülmelik ile Abdülmelik' in küçük kardeşi Ahmed el Mansur İstanbul’a gittiler ve Osmanlı Sultanı III. Murad’dan yardım istediler. Ertesi yıl padişahın emriyle harekete geçen Cezayir Beylerbeyi Ramazan Paşa Miknâs civarında Ebu Abdullah’ ı yenerek Fas’a girdi ve 8 Mart 1576' da Abdülmelik’i tahta çıkardı. Abdülmelik daha sonra kendi kuvvetleri ve Osmanlı' dan aldığı takviye ile Ebu Abdullah’ ın çekildiği Marekeş’e 16 Temmuz 1576 yılında girerek “Mu‘tasım-Billâh es-Sa‘dî” lakabıyla bütün Fas ülkesinin sultanı oldu.[1]

Osmanlı nüfuzunun Fas’a yayılması Portekizliler’i rahatsız etmesi, Tanca dolaylarına kaçan Ebu Abdullah’ ın da devamlı şekilde yardım istemesi üzerine Portekiz Kralı I. Sebastião askeri harekata karar verdi.

Savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Sebastião, Faslı müttefikleri ile birlikte; 60 bin kişilik ordu ve çok sayıda topla Tanca'ya çıktı. Lukkos Irmağı ile bu ırmağın kollarından biri arasında, Ksar'el-Kebir (Alcazar-quivir) yakınlarındaki Vadiü'l-Mehazin'de Abdülmelik ile kardeşi Ahmed ve müttefik Osmanlı kuvvetleri ile karşılaştı. Piyadelerle süvarilerden oluşan ve sayıları 50 bin kişiyi bulan Müslüman kuvvetleri Sebastião'nun ordusunu kıyıdaki Larache'a (El-Araiş) çekilmeye zorladılar. Portekiz ordusu mağlup oldu. Müslüman askerlerin bir kısmı o sırada gelgit yükselmesinin etkisindeki Vadiü'l-Mehazin'i geçmeye çalışırken boğuldu. Ayrıca Sebastião ile el-Mütevekkil de boğularak öldüler; böylece savaş Osmanlı desteğindeki Abdülmelik güçlerinin zaferiyle sona erdi. Savaş esnasında hasta olan Abdülmelik' te öldü.

Sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaş sonucunda Portekizliler bölgedeki üstünlüklerini kaybettiler. Öte yandan genç kral Sebastião'nun bir varis bırakmadan ölmesi, Portekiz Krallığı'nın sonraki 60 yıl boyunca İspanyol denetimine girmesine neden oldu. Abdülmelik' in savaş sırasında ölmesi üzerine yerine kardeşi Ahmed el Mansur tahta geçti. Ayrıca bu savaş sonucunda Osmanlı İmparatorluğu' nun Fas üzerindeki etkinliği daha da arttı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]