Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ağ haritası

Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı (TEN-T), Avrupa Birliği'nde planlanmış bir karayolları, demiryolları, havaalanları ve su altyapısı ağıdır. TEN-T ağı, bir telekomünikasyon ağı (eTEN) ve önerilen bir enerji ağı (TEN-E veya Ten-Energy) dahil olmak üzere daha geniş bir Trans-Avrupa Ağları (TEN'ler) sisteminin bir parçasıdır. Avrupa Komisyonu, 1990'da trans-Avrupa ağlarına ilişkin ilk eylem planlarını kabul etti.[1][1][2]

TEN-T, entegre ve intermodal uzun mesafe, yüksek hızlı rotalar sağlayarak ana yollar, demiryolları, iç su yolları, havaalanları, limanlar, iç limanlar ve trafik yönetim sistemlerinde koordineli iyileştirmeler öngörmektedir. TEN-T'yi kabul etme kararı Temmuz 1996'da Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından alındı.[3] AB, liderlik, koordinasyon, kılavuz ilkelerin yayınlanması ve kalkınmanın finansman yönlerinin bir kombinasyonu ile ağları teşvik etmek için çalışıyor.

Bu projeler, 31 Aralık 2013 tarihinde Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı Yürütme Ajansı'nın (TEN-T EA) yerini alan Yenilik ve Ağlar Yürütme Ajansı (INEA) tarafından teknik ve finansal olarak yönetilmektedir. Onuncu ve en yeni proje olan Strasbourg-Tuna Koridoru, 2014-2020 mali dönemi için açıklandı.[4]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

TEN-T yönergeleri ilk olarak 23 Temmuz 1996'da Avrupa Parlamentosu'nun 1692/96/EC Sayılı Kararı ve Avrupa ötesi ulaşım ağının geliştirilmesi için Topluluk yönergelerine ilişkin Konsey Kararı ile kabul edilmiştir.[5] Mayıs 2001'de Avrupa Parlamentosu ve Konsey, limanlar, iç limanlar ve intermodal terminallere ilişkin TEN-T Kılavuzlarını değiştiren 1346/2001/EC sayılı bir kararı kabul etti.

Nisan 2004'te, Avrupa Parlamentosu ve Konsey, transların geliştirilmesine yönelik Topluluk yönergelerine ilişkin 1692/96/EC sayılı kararı tadil eden 884/2004/EC sayılı kararı (884/2004/EC sayılı Karar ile listeye eklenmiştir) kabul etmiştir. Nisan 2004 revizyonu, TEN-T politikalarında AB genişlemesine ve bunun sonucunda trafik akışlarında meydana gelen değişikliklere uyum sağlamayı amaçlayan daha temel bir değişiklikti.[6][6][7]

2017 yılında, Trans-Avrupa Ulaştırma Ağlarının Doğu Avrupa'ya genişletilmesine ve Doğu Ortaklığı üye devletlerini içermesine karar verildi.[8][9] Trans-Avrupa Ulaştırma Ağının en doğudaki genişlemesi Şubat 2019'da Ermenistan'a ulaştı.[10]

Projeler[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Ekim 2013'te dokuz proje açıklandı, daha sonra on projeye yükseldi.[11] Bunlar:

Finansmanın zaman çizelgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

TEN-T yönergelerinin uygulanmasına yönelik mali destek, aşağıdaki kurallardan kaynaklanmaktadır:

  • 18 Eylül 1995 tarih ve (EC) 2236/95 sayılı Tüzük, trans-Avrupa ağları alanında Topluluk mali yardımının verilmesine ilişkin genel kuralları içermektedir.
  • Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin 19 Temmuz 1999 tarihli (AT) 1655/1999 Sayılı Tüzüğü, (AT) 2236/95 Sayılı Tüzüğü değiştirmektedir.
  • Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin 21 Nisan 2004 tarihli (EC) 807/2004 sayılı Tüzüğü, (EC) 2236/95 sayılı Konsey Tüzüğünü değiştirmektedir.
  • Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin 20 Haziran 2007 tarihli (AT) 680/2007 sayılı Tüzüğü, Avrupa'nın ötesindeki ulaşım ve enerji ağları için Topluluk mali yardımının verilmesine ilişkin genel kurallar sağlamaktadır.

Genel olarak, TEN-T projeleri çoğunlukla hükümetler tarafından finanse edilmektedir. Diğer finansman kaynakları şunları içerir: Avrupa Topluluğu fonları (ERDF, Uyum Fonları, TEN-T bütçesi), uluslararası finans kuruluşlarından alınan krediler (örn. Avrupa Yatırım Bankası) ve özel finansman.

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b http://ec.europa.eu/transport/infrastructure/maps/doc/ten-t_pp_axes_projects_2005.pdf
  2. ^ https://web.archive.org/web/20111118010338/
  3. ^ http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31996D1692
  4. ^ https://ec.europa.eu/regional_policy/archive/conferences/danube_forum2013/doc/ws1/ws1_alexandru_capatu_prodanube_int.pdf
  5. ^ http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2001:185:0001:0036:EN:PDF
  6. ^ a b http://ec.europa.eu/transport/infrastructure/basis_networks/guidelines/doc/brochure_guidelines.pdf
  7. ^ https://web.archive.org/web/20110131085822/
  8. ^ https://armenpress.am/eng/news/886549/armenia%E2%80%99s-fm-attends-eastern-partnership-and-visegrad-four-foreign-ministers%E2%80%99-meeting.html
  9. ^ https://economics.unian.info/2264631-ukraine-joins-trans-european-transport-networks.html
  10. ^ https://armenpress.am/eng/news/978347.html
  11. ^ http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-13-897_en.htm
  12. ^ http://ec.europa.eu/transport/themes/infrastructure/ten-t-guidelines/corridors_en
  13. ^ http://www.televideo.rai.it/Contents/files/2011/10/progetto_Ue.pdf