Thorvald Stauning

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Thorvald Stauning
Danimarka Başbakanı
Görev süresi
24 Nisan 1924 – 14 Aralık 1926
Hükümdar X. Christian
Yerine geldiği Niels Neergaard
Yerine gelen Thomas Madsen-Mygdal
Görev süresi
30 Nisan 1929 – 3 Mayıs 1942
Yerine geldiği Thomas Madsen-Mygdal
Yerine gelen Vilhelm Buhl
Kişi bilgileri
Doğum 26 Eylül 1873(1873-09-26)
Kopenhag
Ölüm 3 Mayıs 1942 (68 yaşında)
Kopenhag, Danimarka

Thorvald Stauning (d. 26 Kasım 1873, Kopenhag-ö. 3 Mayıs 1942, Kopenhag, Danimarka), Danimarkalı sosyal demokrat devlet adamı. Danimarka tarihinin ilk sosyal demokrat ve en uzun süre görev yapan başbakanıdır.

Uzun yıllar tütün işçisi ve sendikacı olarak çalıştı. 1898'de Sosyal Demokrat Parti sekreterliğine seçildi ve 1906'da Folketing'e (Parlamento) girdi. 1910'da partinin genel başkanı oldu. Sosyal demokratların desteğiyle Carl Theodor Zahle önderliğinde kurulan Radikal Liberal Parti hükümetinde bakan olarak görev aldı (1916-20). Bu dönemde yargı, toprak mülkiyeti ve yerel yönetim alanlarında reformlar gerçekleştirdi. İlk başbakanlığı sırasında giriştiği parasal reformların tarımda ve sanayide yol açtığı bunalım 1926 seçimlerini yitirmesine neden oldu. 1929'daki Sosyal Demokrat-Radikal Liberal koalisyonunda yeniden başbakan olan Stauning, askeri harcamaları kısması ve ceza yasasında yaptığı değişikliklerle halktan büyük destek topladı. 1931'de muhalefet partileriyle uzlaşarak, çiftçilere ve işsizlere destek sağlamak amacıyla vergileri yükseltti.

1935'te Sosyal Demokrat Parti tarihindeki en yüksek oy oranına ulaşarak büyük bir seçim zaferi kazandı. Stauning 1930'ların sonlarında ekonomik durumu düzeltmeyi başardı. 1939'da tek meclisli bir parlamento kurma çabaları ise sonuçsuz kaldı. Aynı yıl Almanya ile saldırmazlık antlaşması imzalamasına karşın, Alman kuvvetleri 1940'ta Danimarka'yı işgal etti. Ateşli bir barış taraftarı olan Stauning Almanların tepkisini çekmemek için İskandinav ittifakı'na katılmaya da, ulusal savunmayı örgütlemeye de karşı çıktı. Stauning, Alman işgali altındaki koalisyon hükümetinin başkanı olarak öldü.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Niels Neergaard
Danimarka Başbakanı
24 Nisan 1924 - 14 Aralık 1926
Sonra gelen:
Thomas Madsen-Mygdal
Önce gelen:
Thomas Madsen-Mygdal
Danimarka Başbakanı
30 Nisan 1929 - 3 Mayıs 1942
Sonra gelen:
Vilhelm Buhl
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Peter Christian Knudsen
Sosyal Demokratlar Lideri
1910 - 1939
Sonra gelen:
Hans Hedtoft