Tagma

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Fighting between Byzantines and Arabs Chronikon of Ioannis Skylitzes, end of 13th century..jpg
Bu makale, Bizans İmparatorluğu'nun (330–1453) askeriyesi hakkındaki serinin bir parçasıdır.
Yapısal Tarih
Bizans ordusu: East Roman army, Middle Byzantine army (thema • tagmata • Hetaireia), Komnenos dönemi ordu (pronoia), Palaiologan-era army (allagia) • Vareg Muhafızlar • Generaller
Bizans donanması: Rum ateşi • Dromon • Amiraller
Seferlerin Tarihi
Savaşlar, isyan ve iç savaşlar ve muharebeler listeleri
Stratejiler ve taktikler
Tactics • Siege warfare • Askeri talimatlar • Fortifications (İstanbul Surları)

Tagma (Yunanca: τάγμα, pl. τάγματα) tabur ya da alay büyüklüğünde askeri birlik.

7. yüzyıl boyunca ortaya çıkan Arap fetihlerine karşılık vermek için imparatorluğun tüm idari ve askeri sistemi elden geçirildi ve Thema sistemi kuruldu. Buna göre İmparatorlukta bölgesel idari ve askeri birim olan birçok themata kuruldu. Stratēgos komutasında her thema kendi vergileriyle ayakta duran kuvvetler oluşturdu. Thema kuvvetlerinin bir dizi ayaklanması neticesinde, Bizans İmparatoru V. Konstantinos önceki daha büyük themaları dereceli olarak bölüp, Konstantinopolis'te ya da yakınlarında üslenen merkezi ihtiyat gücü olup böylece sefere çıkan orduların çekirdeğini oluşturacak imparatorluk ordusu olan bu birliği oluşturdu.[1][2]

Treadgold'a göre 9. yüzyılda yapısı:[3]

Subay (No.) Birim bağlı birlik alt birlik
Domestikos (1) Tagma 4,000 20 banda
Topotērētēs (1/2) 2,000 10 banda
Komēs (20) bandon 200 5 kentarchiai
Kentarchos (40) kentarchia 40

Tüm imparatorluk tagma kuvvetinin nominal kuruluş büyüklüklerinin yıllara göre gelişimini gösteren tablo, gene Treadgold tarafından hesaplanmıştır:

Yıl 745 810 842 959 970 976 1025
Toplam büyüklük 18,000[4] 22,000[5] 24,000[6] 28,000[6] 32,000[7] 36,000[7] 42,000[6]

11. yüzyılda "imparatorluk" ile vilayet güçleri arasındaki farklar geniş şekilde ortadan kalktı ve tagma herhangi yerleşik düzendeki alay için kullanılmaya başlanırken, bölgesel menşei ve bilgileri birliğin adında belirgin bir şekilde görülmeye başladı. Yaklaşık 1050 yılından sonra thema orduları gibi, asıl tagmata birliği de düşüşe girdi ve 11. yüzyılın sonraki çeyreğinde önemli ölçüde küçüldü. Vareg Muhafızları hariç, Vestiaritai, Hetaireia ve Vardariotai, daha eski muhafız birlikleri beraberce yaklaşık 1100 yıllarında kayboldular ve 12. yüzyıl Komnenos döneminde kalktılar.[8][9] Komnenos döneminde tagma terimi özel bir "askeri birlik" için kullanılmamaya başlandı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Treadgold 1998, s. 28.
  2. ^ Haldon 1999, s. 78.
  3. ^ Treadgold (1995), p. 103
  4. ^ Treadgold (1997), p. 358
  5. ^ Treadgold (1997), p. 427
  6. ^ a b c Treadgold (1997), p. 576
  7. ^ a b Treadgold (1997), p. 548
  8. ^ Haldon (1999), pp. 119–120
  9. ^ Treadgold (1995), p. 117

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Treadgold, Warren T. (1998), Byzantium and Its Army, 284–1081, Stanford University Press, ISBN 0-8047-3163-2 
  • Haldon, John F. (1999), Warfare, State and Society in the Byzantine world, 565–1204, Routledge, ISBN 1-85728-494-1 
  • Hélène, Glykatzi-Ahrweiler (1960). "Recherches sur l'administration de l'empire byzantin aux IX-XIème siècles". Bulletin de correspondance hellénique (French). 84 (1), s. 1–111. doi:10.3406/bch.1960.1551. 
  • Bury, John B. (1911). The Imperial Administrative System of the Ninth Century - With a Revised Text of the Kletorologion of Philotheos. Oxford University Publishing. 
  • McCotter, Stephen: Byzantine army, edited by Richard Holmes, published in The Oxford Companion to Military History. (Oxford University Press, 2001)
  • Bartusis, Mark C. (1997). The Late Byzantine Army: Arms and Society 1204–1453. University of Pennsylvania Press. ISBN 0-8122-1620-2. 
  • Haldon, John F. (1984). Byzantine Praetorians. An Administrative, Institutional and Social Survey of the Opsikion and Tagmata, c. 580-900. R. Habelt. ISBN 3-7749-2004-4. 
  • Haldon, John F. (1995). Mango, Cyril; Dagron, Gilbert (Edl.). Strategies of Defence, Problems of Security: the Garrisons of Constantinople in the Middle Byzantine Period. Constantinople and its Hinterland: Papers from the Twenty-Seventh Spring Symposium of Byzantine Studies, Oxford, April 1993. Ashgate Publishing. 
  • Aleksandr Kajdan, (Ed.) (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium (İngilizce). Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8. 
  • Treadgold, Warren T.: Notes on the Numbers and Organisation of the Ninth-Century Byzantine Army, published in Greek, Roman and Byzantine Studies 21 (Oxford, 1980)
  • Treadgold, Warren T.: The Struggle for Survival, edited by Cyril Mango, published in The Oxford History of Byzantium. (Oxford University Press, 2002)