North American F-100 Super Sabre

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Sabre sayfasından yönlendirildi)
F-100 Super Sabre
F-100.jpg
Türü Av-bombardıman uçağı
Ulusal köken  ABD
Üretici North American Rockwell
İlk uçuş 25 Mayıs 1953
Hizmete giriş 27 Eylül 1954
Hizmetten çıkış

1979 ABD Hava Kuvvetleri

1988 Türk Hava Kuvvetleri
Durumu Hizmet Dışı

F-100 Super Sabre (Süper Kılıç); ilk prototip uçuşu 25 Mayıs 1953'te gerçekleştirilen, North American firması tarafından geliştirilen ve tasarımı F-86 Sabre'a dayandırılan bir av-bombardıman uçağıdır. Rus muadili Mikoyan-Gurevich MiG-19'dur.

F-100C’lere ilaveten av-bombardıman tipi olan F-100D tipi de geliştirilmiş ve geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Avcı yetenekleri geliştirilmiş, 4 adet AIM-9 havadan havaya füze ile donatılmış ve taktik bombardıman uçağı olarak gövde altında M-61 nükleer bomba taşıyacak duruma getirilmiştir. Ayrıca iki kişilik eğitim tipi olan F-100F de mevcuttur. Her üç tip de THK’de kullanılmıştır. 1953-1959 yılları arasında 2294 adet üretilmiş olup bunun 1274’ü F-100D tipindedir. Bu uçaklarda Pratt & Whitney tarafından F-86’lar için üretilen J47 jet motorlarının geliştirilmiş modeli olan J57’ler kullanılmıştır. “Afterburner”lı olan bu motorlar 10.000lb üzerinde itiş gücü üreten ilk Amerikan turbojetidir. F-100’lerin takma adı “Super Sabre”dır.

1958’den itibaren Türk Hava Kuvvetleri F-100’leri MAP programı dahilinde teslim almaya başladı. İlk gelenler F-100D ve F-100F modelleri olup USAF envanterinden gönderilmiştir. Bu uçaklardan toplam 163 adet teslim alınmıştır. Bunların içinde çok az miktarda Danimarka’dan gelenler de vardır. Bu sevkiyatı 1972 yılından başlamak üzere F-100C’ler izlemiştir. Bunlardan 115 adet gönderilmiştir. Bu uçakların en az beş hava üssü tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Türk F-100’leri Kıbrıs Harekâtı'nda yoğun ve etkili bir şekilde kullanılmıştır. Son THKv F-100’ü 1988’de emekliye ayrılmıştır.

Özellikler (F-100D)[değiştir | kaynağı değiştir]

Orthographically projected diagram of the F-100 Super Sabre.

Veri kaynağı Quest for Performance[1]

Genel özellikler

  • Mürettebat: 1
  • Uzunluk: 50 ft (15 m)
  • Kanat açıklığı: 38 ft 9 in (11,81 m)
  • Yükseklik: 16 ft 2,75 in (4,9467 m)
  • Kanat alanı: 400 ft2 (37 m2)
  • Açıklık oranı: 3,76
  • Kanat profili: NACA 64A007[2]
  • Boş ağırlık: 21.000 lb (9.525 kg)
  • Brüt ağırlık: 28.847 lb (13.085 kg)
  • Maksimum kalkış ağırlığı: 34.832 lb (15.800 kg)
  • Güç kaynağı: 1 × Pratt & Whitney J57-P-21/21A artyakıcılı turbojet motor, 10.200 lbf (45 kN) itme dry, 16.000 lbf (71 kN) with afterburner

Performans

  • Maksimum sürat: 924 mph (1.487 km/sa, 803 kn)
  • Maksimum sürat: Mach 1,4
  • Menzil: 1.995 mi (3.211 km, 1.734 nmi)
  • Azami irtifa: 50.000 ft (15.000 m)
  • Tırmanma oranı: 22.400 ft/dak (114 m/s)
  • Taşıma-sürükleme oranı: 13,9
  • Kanat yükü: 72,1 lb/ft2 (352 kg/m2)
  • İtme/ağırlık: 0,55

Mühimmat

Aviyonik

  • Minneapolis-Honeywell MB-3 otopilot[5]
  • AN/AJB-1B alçak irtifa bombalama sistemi[5]
  • AN/APR-26 arka radar uyarısı[5]

Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Hava Kuvvetlerinde F-100 Super Sabre - F-100 Super Sabre in Turkish Air Force. Başara, Levent. Hobbytime, Ankara, 2011. (Türkçe) (İngilizce)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Loftin, L.K. Jr. Quest for Performance: The Evolution of Modern Aircraft. 29 Mayıs 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NASA SP-468. Retrieved: 22 April 2006.
  2. ^ Lednicer, David. "The Incomplete Guide to Airfoil Usage". m-selig.ae.illinois.edu. 26 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019. 
  3. ^ Rhodes, Jeffrey P. "Fighters." 5 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. USAF Magazine: Archives, 20 February 1997, p. 15.
  4. ^ "Archived copy" (PDF). 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2015. 
  5. ^ a b c "Collections". airandspace.si.edu. 7 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2022. 

Wikimedia Commons'ta North American F-100 Super Sabre ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.