Carya illinoinensis

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Pikan cevizi sayfasından yönlendirildi)
Carya illinoinensis
Pecan-nuts-on-tree.jpg
Korunma durumu

Asgari endişe altında (IUCN 3.1)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Plantae
Bölüm: Tracheophyta
Sınıf: Magnoliopsida
Takım: Fagales
Familya: Juglandaceae
Alt oymak: Caryinae
Cins: Carya
Tür: C. illinoinensis
İkili adlandırma
Carya illinoinensis
(Wangenh.) K.Koch, Dendrologie 1: 593 (1869).

Carya illinoinensis (Pekan cevizi), Amerika kökenli bir bitki türüdür.

IUCN Kırmızı listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Carya illinoinensis ağacı büyüktür ve hem Amerika Birleşik Devletleri hem de Meksika'ya özgüdür. Tür, 3 milyon km2'yi aşan bir oluşum alanı (EOO) ile geniş bir coğrafi alana sahiptir. Türler boldur ve ayrıca ceviz üretimi (tarım) için ekilir. Türe yönelik önemli bir tehdit yoktur ve dağılımındaki her iki ülkede de tehdit altında olmadığı değerlendirilmektedir. Tür küresel olarak En Az Endişe Veren olarak değerlendirilir. Türlerin iklim değişikliğine tepkisini kontrol etmek için izleme gereklidir.[1]

Coğrafi dağılım bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu türün anavatanı Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika'dır. ABD'de bu tür, dağılımın kuzeyindeki Illinois'den güneyde Texas ve Mississippi'ye kadar güneybatı ve güney eyaletlerinde bulunur.[2] Meksika'da, türler eşit derecede yaygındır, Chihuahua ve Coahuila'dan Veracruz ve Oaxaca'ya kadar mevcuttur.[3] (Villaseñor 2016). Bu tür, 2.363.995 km2'lik bir yayılış alanına (EOO) sahiptir. Türler, cevizler için doğal dağılımının dışında yetiştirilmektedir.[1]

Nüfus bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu türün popülasyonunun geniş dağılımı, geniş herbaryum kaydı ve bildirilen tehditlerin olmaması nedeniyle büyük ve istikrarlı olduğu varsayılmaktadır.[1]

Bu tür, Potter ve diğerleri tarafından modellenen iklim değişikliğine yanıt olarak 'korunabilirlik sınıfı C - yüksek güvenlik açığı, potansiyel kalıcılık' içinde yer almaktadır. Bu nedenle, gelecekte nüfus, iklim değişikliğinin ardından düşüşe maruz kalabilir.[1]

Habitat ve Ekoloji bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Pekan ağaçları 30 ila 45 m yüksekliğe kadar büyüyebilir.[4] Tür, genellikle nehir diplerine yakın zengin, iyi drene edilmiş, alüvyonlu topraklarda yetişir, ancak uzun süreli su baskınlarının yaşandığı yerlerde değil[5] Gölgeye tahammülü olmayan ve diğer birçok Kuzey Amerika ağaç türüyle birlikte karışık yaprak döken ormanlık alanlarda görülen bir yarıklimaks türüdür.[4]

Tehdit bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu tür bazı küçük zararlılardan ve hastalıklardan etkilenebilir.[5] Gelecekte, tür, iklim değişikliğinin bir sonucu olarak azalma ve habitat değişimi nedeniyle potansiyel olarak risk altındadır.[6]

Kullanım ve Ticaret bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu tür en çok, türe ortak adını veren cevizi için kullanılır ve yetiştirilir. Bu kuruyemişler yemek pişirmede, genellikle tatlı yapmak için kullanılır. Cevizden üretilen yağ ayrıca yemek pişirmek veya kozmetik için de kullanılabilir.[5] Ağacın kendisi de döşeme, mobilya, panel ve tarım aletleri üretiminde kullanılan kereste için hasat edilebilir. Ağaç, gölgelik ve hayvancılık için bir besin kaynağı olarak tarım arazilerine dikilebilir. Yerli Amerikalılar ayrıca bu bitkiyi saçkıran ve tüberkülozu tedavi etmek için tıbbi olarak kullanırlar.[1]

Koruma İşlemleri bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu tür en az 91 botanik bahçesinde (BGCI 2018) bulunur ve yaygın olarak yetiştirilir. Bu tür ABD için NatureServe (2018) ve Least Concern in Mexican Cloud Forest[7] (González-Espinosa et al. 2011) için G5- Secure olarak değerlendirilmiştir.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f Barstow, M. 2018. Carya illinoinensis. The IUCN Red List of Threatened Species 2018: e.T62019622A62019624. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T62019622A62019624.en.
  2. ^ Stone, D.E. 1997. Juglandaceae. Flora of North America, Missouri Botanical Garden.
  3. ^ Villaseñor, J.L. 2016. Checklist of the native vascular Plants of Mexico. Revista Mexicana de Biodiversidad 87(3): 559-902.
  4. ^ a b Coladonato, M. 1992. Carya illinoinensis In. Fire Effects Information System. Available at: https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/carill/all.html 12 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. (Accessed: 21/06/2018).
  5. ^ a b c Anderson, M.K. 2006. Plant Guide: Pecan. Available at: https://plants.usda.gov/plantguide/pdf/cs_cail2.pdf 5 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. (Accessed: 21/06/2-18).
  6. ^ Potter, K., Crane, B. and Hargrove, W. 2017. A United States national prioritization framework for tree species vulnerability to climate change. New Forests: 1–26.
  7. ^ González-Espinosa, M., Meave, J.A., Lorea-Hernández, F.G., Ibarra-Manríquez, G. and Newton, A.C. (eds). 2011. The Red List of Mexican Cloud Forest Trees. pp. 152. FFI, BGCI, Cambridge, UK.