Michael E. Brown

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Michael E.Brown (d. 5 Haziran 1965) ABD'li bir astronomdur.

Michael E Brown 1.jpg

2003 yılından beri Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü astronomi profesörüdür. 28 Aralık 2004'te cüce gezegen Haumea'yı daha sonra 31 Mart 2005'te de diğer cüce gezegen Makemake'yi keşfeti. Hubble Uzay Teleskobu ile Temmuz 2005'te Dünya'dan 15 milyar km ötede Eris'in uydusu Xena'yı keşfetti. Uydunun adı daha sonra Dysnomia olarak değişti.

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mike Brown, 2003'ten beri Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü Caltech'de gezegenler ile iligili dalda profösörlük yapmaktadır. Ekibi Eris gibi, Plüton'dan büyük bilinen en kütleli neptünötesi cisim, birçok neptünötesi cisim keşfetmiştir. Kendisine Plüton'u öldüren adam diye hitap eder, çünkü Eris'in ve daha birçok olası Neptün ötesi cüce gezegenin keşfinden sonra Plüton'un cüce gezegen kategorisine girmesini sağlamıştır. 2010'da yayınlanmış olan "Plüton'u kim öldürdü?" adlı kitabın yazarıdır.

Gençliği ve eğitimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Brown, Alabama eyaletinin Huntsville şehrinin yerlisidir ve Virgil I. Grissom yüksek okulundan mezun olmuştur. (1983) Princeton Üniversitesi'nde fizik öğrenimi gördü. (1987) Princeton Şehir Klübü üyesidir. Kaliforniya, Kaliforniya Üniversitesi, Berkeleyde çalışmalar yaptı ve burada astronomi masterini tamamladı. (1990) Doktora derecesini de astronomi alanında yaptı (1994).

Keşifleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Brown, Güneş etrafında dönen uzak cisimler konusunda yazdığı makaleler ile bilim dünyasında oldukça bilinen bir adamdır. Takımı birçok neptünötesi cismi keşfetmiştir. Özellikle önemli olarak, Eris, cüce gezegen ve Plüton'dan daha kütleli olarak bilinen tek neptünötesi cüce gezegen. (Plüton'u direkt olarak gezegen statüsünden düşürmüştür. Sedna, Öpik-Oort ve Orcus bulutu içinde gözlemlenen ilk küçük gezegendir. Brown'un takımı ünlü olarak Eris'i adlandırdı ve Eris'in ayı olan Dysnomia'yı adlandırdı (gayriresmî adlarıyla birlikte sırasıyla Xena ve Gabrielle).

Haumea tartışması[değiştir | kaynağı değiştir]

Brown ve takımı ve İspanya'daki Sierra Nevada araştırma merkezinden arkadaşları ile Haumea cüce gezegenini de gözlemliyordu. (Jose Luis Ortiz Moreno tarafından keşfedilmeden önce yaklaşık altı ay boyunca). Brown ilk başta, Ortiz'in takımı (Haumea'nın keşfi için kredi verilmiş) için tüm desteğini adamıştı. Ancak, daha ileri araştırmalar gösterdi ki, Brown'un takımının Haumea'yı teleskopla gözlemlermerinin kayıtlarının arşivlerini içeren bir Web sitesine, IP adresi CSIC (Andalusia Astrofizik Enstitüsü) tarafından takip edilen bir bilgisayar ile üç gün içerisinde sekiz kez erişilmiş (Ortiz'in duyurusundan önce). Bu Web sitesi erişimleri, Brown gelecek bir konferansının (Haumea'nın keşfini duyuracağı) özetini yayınladıkdan bir hafta sonra geldi. Haumea için kullanılan kod (özetteki) teleskop verilerinin girildiği sitede kullanılan kod ile aynıydı. Ortiz'e bu Internet olayı sorulduğunda Ortiz buna Brown'a, cisimleri saklayarak hata yaptığını ve şu anda mesajlaşmalarının tek sebebinin Brown'un bulduklarını rapor etmemiş olması olduğunu söyleyen bir mail attı. Brown Ortiz'in bu belitmesinin kabul edilmiş bilimsel prosedürün birinin araştırmasınıkn kesin olduğu sonucuna varılana kadar analiz etmek ve sonra bunu emsal değerlendirilmesine teslim etmek olmasıyla ile çeliştiğini söyledi. Ancak “Minor Planet Center” sadece cismin yeterli derecede kesin yörünge belirlenmesine ihtiyac duyuyordu,Ortiz in sağladığı keşif kredisini sağlayabilmek için.

Daha sonra IAA'nın yöneticisi, araştırmacılarının kendilerinden sorumlu olduğunu söyleyerek kendisini Ortiz'den uzaklaştırdı. Brown, Uluslar Arası Astronomi Birliği (IAU)'nin Ortiz'in keşfi yerine kendisine itibar etmelerini sabırla bekledi. IAU Haumea'nın kaşifini tartışmalı olarak bilemediği için, Haumea'nın keşfedildiği tarih ve yeri 7 Mart 2003, Ortiz’s Sierra Nevada Observatory olarak listeledi. Ancak IAU, Brown'un önerisi olan Haumea ismini (iki aya da uyan) kabul etti (Ortiz'in kilerin aksine).

Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Brown, zamanın 100 ilham verici insanlarından biri ilan edildi (2006). 2007 de Caltech'in yıllık Feynman Ödülü'nü aldı ve Caltech'in en prestijli öğretim üyesi onurunu aldı. Mike Brown'un onura 28 Nisan 1998'de keşfedilen asteroide onun adı verildi, 11714 Mikebrown. 2012'de astrofizik dalında Kavli ödülünü kazandı.

Öğrencileri ve doktora sonrası öğrencileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Brown'un öncü mezunları ve doktora tamamlamış öğrencilerinin arasında Adam Burgasser, Jean-Luc Margot, Chad Trujillo, Marc Kuchner, Antonin Bouchez, Emily Schaller, Darin Ragozzine ve Megan Schwamb bulunur.

Kişisel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Brown, Diane Binney ile 1 Mart 2003'te evlendi. Bir kızları var, Lilah Binney Brown (7 Temmuz 2005'te doğdu). Brown, 2010'da, keşiflerini ve aile yaşamını anlatan bir anı yazısı kitabı yayınladı.[1]

Michael E Brown 1.jpg

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]