Metehi Köprüsü

Koordinatlar: 41°41′25″N 44°48′36″E / 41.69038°K 44.8101°D / 41.69038; 44.8101
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Metehi Köprüsü
მეტეხის ხიდი
Metekhi Virgin Mary's Cathedral.jpg
Geçiş Yayalar için
Konum Tiflis, Gürcistan
Tasarım Serko Demçineli
Türü Kemer köprü
Malzeme Demir, beton
Açılış 1951
Koordinatlar 41°41′25″N 44°48′36″E / 41.69038°K 44.8101°D / 41.69038; 44.8101

Metehi Köprüsü, Gürcistan'ın başketi Tiflis'teki Eski Tiflis ve Metehi mahallelerini birbirine bağlayan, Kura Nehri'nin üzerine inşa edilmiş kemer köprüdür. Köprü, şehirdeki en eski geçittir. Aynı nehrin yukarısında Barış Köprüsü, aşağısında ise 300 Aragvinli Köprüsü bulunmaktadır.

Konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Köprü, Vahtang Gorgasali meydanı ile diğer Avrupa meydanlarını birleştirmektedir. Köprünün yakınlarında Metehi Kilisesi, Rike parkı ve Vahtang Gorgasali Heykeli bulunmaktadır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Metehi köprüsünün Vahtanq Gorgasali meydanına açılan tarafı. Sağda Şah Abbas mescidi, solda ise Zubalaşvili kervansarayı bulunmaktadır. Bu yapılar Metehi köprüsü yeniden inşa edilirken yok edilmiştir.

Metehi köprüsünün şehrin kuruluşundan beri var olduğu düşünülmektedir. Köprüden, Tiflis hakkında bilgi sağlayan pek çok kaynakta ve 1735 yılında Vaghişi Bagrationi tarafından hazırlanan kentin ilk planında bahsedilmiştir.[1]

Bu bölgedeki köprü, yüzyıllardır kentin iki bölgesini birbirine bağlayan tek bağlantı noktası olmuştur. Stratejik öneminden dolayı, köprü, savaş sırasında kenti savunmaya çalışan yerli halk ve istilacılar tarafından defalarca yıkılmıştır. Köprü, 1795 yılında I. Bagrat, Celâleddin Harezmşah ve Ağa Muhammed Şah önderliğinde Arapların kentten gönderilmesi sırasında tamamen yıkılmıştır. Köprünün yapım amacı da aslında buydu. Böylece, gerekirse, ahşap köprü kolayca yıkılabilir veya sökülebilir ve ardından yeniden inşa edilebilirdi. Ahşap Metehi köprüsü, iki taraftan kayaya dayanmış bir yapıydı.

1821 yılında Avlabari Köprüsü, mühendis Maurice Destremin'in tasarımıyla yeniden inşa edilmiştir. 27.7 metre uzunluğundaki tahta köprü, taş temele dayandırılmıştır.[2] 1870 yılında Metehi ve Avlabari köprüleri, demirden inşa edilmiştir.

1951 yılında, iki köprünün yerine yeni bir betonarme köprü inşa edilmiştir. Metehi köprüsünün her iki tarafına da, köprünün yapımında emeği geçen mühendis Q. Çomaxidze ve mimar S. Demçinellinin adına bir dizi dikili taş dikilmiştir. Yeni köprünün inşaatı sırasında, Zubalaşvili kervansarayı ve Tiflis'teki Şah Abbas Mescidi de dahil olmak üzere çevredeki birçok tarihi ve mimari anıt yıkılmıştır. Son yıllarda, şehir yönetimi, 20. yüzyılın ilk yarısında köprünün inşaatı sırasında yıkılmış eserlerin restorasyonu için projeler başlatmıştır.

2010 yılında, nehrin sol yakasında, köprüye yakın bir yerde Rike parkı inşa edilmiştir.

Mimarisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köprüde iki tane kemer altı vardır. Nehir, sadece köprünün sol tarafı kullanılarak geçilebilmektedir, çünkü köprü simetrik değildir: çayın üstüne inşa edilen 43 metrelik köprünün, 25.6 metresi sol tarafa inşa edilmiştir.[3]

Köprüye yayaların ve araçların kullanması için eklemeler yapılması planlanmaktadır. Karayolu taşımacılığı için yapılması düşünülen bölüm altı şeritlidir. Yaya geçidini çevreleyen çitler dökme demirden yapılmış ve beton zemin üzerine yerleştirilmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]