Menengiç

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Menengiç
Pistacia terebinthus fruits.JPG
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Şube: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Sapindales
Familya: Anacardiaceae
(Sakız ağacıgiller)
Cins: Pistacia
Tür: P. terebinthus
İkili adı
Pistacia terebinthus
L.
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Menengiç ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Menengiç ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Çiçekler
Pistacia terebinthus

Menengiç (Çitlenbik) (Pistacia terebinthus), sakız ağacıgiller (Anacardiaceae) familyasından bir ağaç[1] türü.

Morfolojik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de 2-3 m boylarında çalı veya 10 m'ye kadar boylanabilen ağaç formlarında görülebilmektedir. Karşılıklı dizilmiş bileşik yapraklar 5-11 parlak yaprakçıktan oluşur ve reçine kokusu verir. Kırmızımsı mor renkli çiçekler Mart ve Nisan aylarında görülür. Mürekkep meyve küçük, küre biçiminde olup olgunlaşınca yeşil ve maviye dönüşür. Tohumlar Eylül-Ekim aylarında olgunlaşır.

Ekolojik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Drenajı iyi hafif, kuru ve sıcak toprakları tercih eder. En iyi gelişmeyi alkali topraklarda yapar. Fazla boylanmaz; yavaş büyür. Işık isteği yüksektir. İki evciklidir.

Üretimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tohum ve çelikle üretilir. Çelikle üretimde; henüz olgunlaşmış yarı odunsu çelikler Temmuz ayında alınarak çoğaltılır.

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Meyveleri çerez ya da böreklerde iç malzemesi olarak tüketilir. Ayrıca meyvelerinden menengiç kahvesi, yağından sabun(bıttım sabunu) yapılır.

Dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'deki sıcak bölgelerde özellikle Ege ,Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'nun kırsal kesimlerinde yetişir.

İsimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Menengiç yörelere göre çitlenbik, çedene, çıtlık, çitemik, bıttım farklı isimlerle anılır.

Örneğin Adana'nın Kozan ilçesinde Çıtımık olarak söylenir.Antalya'nın Akseki ve Manavgat ilçelerinde çöğre veya sakızlak adıyla anılır. Burdur'un Bucak ilçesinde çıtlık olarak söylenir. Kürtçe'de ise Kezwan, Zazaca ise Kozun ve Qıznaw olarakta adlandırılmaktadır.

  1. ^ [http://dergipark.ulakbim.gov.tr/sdufenbed/article/viewFile/1089000877/5000135700 "Ekim Zamanı ve Soğuk Katlamanın Menengiç (Pistacia terebinthus L.) Tohumlarında Çimlenme Yüzdesine Etkisi" Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Sf: 225-231, 11-3 2007]