Magnus Carlsen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Magnus Carlsen
Carlsen Magnus (30238051906).jpg
Carlsen 42. Satranç Olimpiyatı'nda, 2016
Doğum Sven Magnus Øen Carlsen
30 Kasım 1990 (1990-11-30) (27 yaşında)
 Norveç
Vatandaşlığı  Norveç
ELO puanı 2853, 1. (Temmuz 2015)
En yüksek ELO 2882 (Mayıs 2014)
Dünya Şampiyonlukları 2013, 2014, 2016

Sven Magnus Øen Carlsen (bilinen adıyla Magnus Carlsen) (d. 30 Kasım 1990), Norveçli satranç büyükustası.

FIDE sıralamasında 1. sıradadır ve günümüzün satranç şampiyonudur. En yüksek FIDE ELO'su 2882'dir ve bu derece bir rekordur[1][2][3]. Carlsen Popüler kültürde Satrancın Mozart'ı(The Mozart of Chess) olarak adlandırılır.[4][kaynak güvenilir mi?]

Satranç dahisi Carlsen 2004 yılında (13,5 yaşındayken) büyükusta olmuştur ve bu onu tarihin en genç üçüncü büyük ustası yapmıştır. 1 Ocak 2010'da (19 yaş 32 gün) dünyanın en genç 1 numarası (FIDE listelerine göre)[5] olmuştur. Ocak 2013 FIDE derece listesine göre, Carlsen 2861 ELO'ya ulaşmış ve tarihin en yüksek derecesini elde etmiştir. Kasım 2013'te Carlsen, Viswanathan Anand'ı yenmiş ve 2013 Dünya Şampiyonluk Maçı'nı kazanmıştır, böylece Dünya Satranç Şampiyonu olmuş ve bununla kalmayıp Aralık 2014'te 2014 Dünya Satranç Şampiyonluk Maçı'nda Anand'ı yenerek unvanını korumayı başarmıştır.[6][7]

Carlsen çocukluğundan beri saldırgan oyunculuğu ile tanınmış ve yaşı ilerledikçe daha evrensel bir oyuncu konumuna gelmiştir. Carlsen diğer yüksek dereceli satranç oyunculardan farklı olarak açılış hazırlıklarına önem vermemiştir, bu özelliği sayesinde açılışlara daha fazla önem veren rakiplerini şaşırtmıştır[8][9]. Carlsen'in oyun pozisyonları hakkındaki ustalığı ve oyun sonu cesareti geçmiş dünya satranç şampiyonları José Raúl Capablanca, Vasily Smyslov ve Anatoly Karpov'unkilerle benzerlik göstermektedir.

Dünya Şampiyonlukları[değiştir | kaynağı değiştir]

2013 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Carlsen, 2013 Dünya Satranç Şampiyonluk maçında 9 aralıktan 22 aralığa kadar Anand'la; Chennai, Hindistan'da karşılaşmıştır. Carlsen maçı 6,5–3,5 (5,6 ve 9. maçları kazanmış; geri kalan maçlar berabere bitmiştir) kazanmıştır. Sonuç olarak Carlsen, yeni Dünya Satranç Şampiyonu olmuştur.[10][11]

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Carlsen vs Anand ½ - ½
  2. Anand vs Carlsen ½ - ½
  3. Carlsen vs Anand ½ - ½
  4. Anand vs Carlsen ½ - ½
  5. Carlsen vs Anand 1 - 0
  6. Anand vs Carlsen 0 - 1
  7. Anand vs Carlsen ½ - ½
  8. Carlsen vs Anand ½ - ½
  9. Anand vs Carlsen 0 - 1
  10. Carlsen vs Anand ½ - ½

2014 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Carlsen Aralık 2014 Dünya Şampiyonluk Maçı'nda, Adaylar Turnuvası'nı kazandığı için Anand'la tekrar karşılaşmıştır. Tekrarı yapılan maç Rusya, Sochi'de 7 Aralık'ta başlamış ve 23 Aralık'ta bitmiştir. 12 maçın 11'i yapıldıktan sonra, Carlsen seriye 6.5–4.5, üstünlüğünü koymuş ve kazanmayı garantilemiş, böylece 2014 Dünya Satranç Şampiyonu olarak unvanını korumuştur..

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Anand vs Carlsen ½ - ½
  2. Carlsen vs Anand 1 - 0
  3. Anand vs Carlsen 1 - 0
  4. Carlsen vs Anand ½ - ½
  5. Anand vs Carlsen ½ - ½
  6. Carlsen vs Anand 1 - 0
  7. Anand vs Carlsen ½ - ½
  8. Anand vs Carlsen ½ - ½
  9. Carlsen vs Anand ½ - ½
  10. Anand vs Carlsen ½ - ½
  11. Carlsen vs Anand 1 - 0

2016 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Carlsen Aralık 2016'da gerçekleştirilen 2016 FIDE Dünya Satranç Şampiyonası maçında, Mart 2016'da Moskova'da düzenlenen Adaylar Turnuvası'nı kazanan Sergey Karjakin'le karşılaşmıştır. Maç ABD, New York'ta 11 Kasım'da başlamış ve 30 Kasım'da bitmiştir. 12 maç sonunda 6-6 beraberlik nedeniyle eşitlik bozma oyunları yapılmış ve eşitlik bozma oyunlarında 2.5-1.5 skorluk üstünlüğü sayesinde Carlsen, doğum günü olan 30 Kasım'da 2016 Dünya Satranç Şampiyonu unvanını korumuştur..

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Carlsen vs Karjakin ½ - ½
  2. Karjakin vs Carlsen ½ - ½
  3. Carlsen vs Karjakin ½ - ½
  4. Karjakin vs Carlsen ½ - ½
  5. Carlsen vs Karjakin ½ - ½
  6. Karjakin vs Carlsen ½ - ½
  7. Karjakin vs Carlsen ½ - ½
  8. Carlsen vs Karjakin 0 - 1
  9. Karjakin vs Carlsen ½ - ½
  10. Carlsen vs Karjakin 1 - 0
  11. Karjakin vs Carlsen ½ - ½
  12. Carlsen vs Karjakin ½ - ½
  13. Karjakin vs Carlsen ½ - ½
  14. Carlsen vs Karjakin ½ - ½
  15. Karjakin vs Carlsen 0 - 1
  16. Carlsen vs Karjakin 1 - 0

FIDE ELO Sıralamasındaki Başarısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ocak 2006 FIDE listesinde, 15 yaşındayken (15 yaş 32 gün), 2625 ELO'ya ulaşmış, böylece 2600 ELO'yu geçen en genç oyuncu olmuştur.[12] Haziran 2007 FIDE listesinde, 16 yaşındayken (16 yaş 213 gün), 2710 ELO'ya ulaşmış, böylece 2600 ELO'dan sonra 2700 ELO'yu da geçen en genç oyuncu olmuştur.[13] 5 Eylül 2008'de ise Bilbao Grand Slam satranç şampiyonasının 4. turunda galip gelmiş, sadece 17 yaşındayken (17 yaş 280 gün) resmi olmayan ELO listesinin 1. sırasına oturmuştur.[14][15] Carlsen'in 2009 Eylül-Ekim'de Nanjing Pearl turnuvasını kazanması FIDE ELO'sunu 2801'e yükseltmiş, 18 yaşındayken (18 yaş 336 gün), 2800 ELO'yu geçen en genç oyuncu olmuştur. Carlsen rekora koşuyor!.[16] Carlsen'den önce, sadece Kasparov, Topalov, Kramnik, ve Anand 2800 ELO'yu geçmeyi başarmıştı.[17] Tal Memorial turnuvasından sonra (Kasım 2009)resmi olmayan FIDE sıralamasında tekrar 1. sıraya oturmuş ve 2805 ELO ile kendi rekorunu kırmış, Veselin Topalov (Kasım 2009 resmi olmayan sıralamada 2.) ile farkını 7.6 ELO'ya çıkarmıştır.[18]

Ocak 2010 FIDE listesinde, Tal Memorial ve London Chess Classic turnuvalarında oynanan 16 maçı dahil eden liste, Carlsen'in ELO'sunu 2810'a taşımaya yetti.[19] Yani Carlsen 2010'un başında, 19 yaşındayken (19 yaş 32 gün), dünyanın en genç resmi 1 numarası olmuş ve aynı zamanda 1971'de Bobby Fischer'in "Batı'dan gelen 1." unvanını almıştır.[20][21] Bu konu hakkında Time gazetesinde de bir röportaj bulunmaktadır.

Mart 2010 FIDE listesinde 2813 ELO ile kendini gösteren Carlsen, kendi rekorunu geliştirmiş oldu.[22] Ocak 2013 FIDE listesinde ise Carlsen 2861 ELO'ya ulaşmul,sonuç olarak Garry Kasparov'un Haziran 1999'dan kalma 2851 ELO rekorunu devirmiştir.[23]

İlk 100'deki Değişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

2001'den günümüze ELO değişimi (Magnus Carlsen)
Dönem Derece Maçlar Değişim Dünya sırası Yaş
Ocak 2006 2625 40 +55 89 15 yıl, 1 ay
Nisan 2006 2646 13 +21 63 15 yıl, 4 ay
Temmuz 2006 2675 27 +29 31 15 yıl, 7 ay
Ekim 2006 2698 46 +23 21 15 yıl, 10 ay
Ocak 2007 2690 11 −8 24 16 yıl, 1 ay
Nisan 2007 2693 27 +3 22 16 yıl, 4 ay
Temmuz 2007 2710 19 +17 17 16 yıl, 7 ay
Ekim 2007 2714 25 +4 16 16 yıl, 10 ay
Ocak 2008 2733 37 +19 13 17 yıl, 1 ay
Nisan 2008 2765 27 +32 5 17 yıl, 4 ay
Temmuz 2008 2775 16 +10 6 17 yıl, 7 ay
Ekim 2008 2786 31 +11 4 17 yıl, 10 ay
Ocak 2009 2776 17 −10 4 18 yıl, 1 ay
Nisan 2009 2770 27 −6 3 18 yıl, 4 ay
Temmuz 2009 2772 12 +2 3 18 yıl, 7 ay
Eylül 2009 2772 10 0 4 18 yıl, 9 ay
Kasım 2009 2801 10 +29 2 18 yıl, 11 ay
Ocak 2010 2810 16 +9 1 19 yıl, 1 ay
Mart 2010 2813 13 +3 1 19 yıl, 3 ay
Mayıs 2010 2813 0 0 1 19 yıl, 5 ay
Temmuz 2010 2826 10 +13 1 19 yıl, 7 ay
Eylül 2010 2826 0 0 1 19 yıl, 9 ay
Kasım 2010 2802 14 −24 2 19 yıl, 11 ay
Ocak 2011 2814 17 +12 1 20 yıl, 1 ay
Mart 2011 2815 13 +1 2 20 yıl, 3 ay
Mayıs 2011 2815 0 0 2 20 yıl, 5 ay
Temmuz 2011 2821 10 +6 1 20 yıl, 7 ay
Eylül 2011 2823 10 +2 1 20 yıl, 9 ay
Kasım 2011 2826 10 +3 1 20 yıl, 11 ay
Ocak 2012 2835 17 +9 1 21 yıl, 1 ay
Mart 2012 2835 13 0 1 21 yıl, 3 ay
Mayıs 2012 2835 0 0 1 21 yıl, 5 ay
Temmuz 2012 2837 9 +2 1 21 yıl, 7 ay
Ağustos 2012 2837 0 0 1 21 yıl, 8 ay
Eylül 2012 2843 10 +6 1 21 yıl, 9 ay
Ekim 2012 2843 0 0 1 21 yıl, 10 ay
Kasım 2012 2848 10 +5 1 21 yıl, 11 ay
Aralık 2012 2848 0 0 1 22 yıl
Ocak 2013 2861 8 +13 1 22 yıl, 1 ay
Şubat 2013 2872 13 +11 1 22 yıl, 2 ay
Mart 2013 2872 0 0 1 22 yıl, 3 ay
Nisan 2013 2872 0 0 1 22 yıl, 4 ay
Mayıs 2013 2868 14 −4 1 22 yıl, 5 ay
Haziran 2013 2864 9 −4 1 22 yıl, 6 ay
Temmuz 2013 2862 9 −2 1 22 yıl, 7 ay
Ağustos 2013 2862 0 0 1 22 yıl, 8 ay
Eylül 2013 2862 0 0 1 22 yıl, 9 ay
Ekim 2013 2870 6 +8 1 22 yıl, 10 ay
Kasım 2013 2870 0 0 1 22 yıl, 11 ay
Aralık 2013 2872 10 +2 1 23 yıl
Ocak 2014 2872 0 0 1 23 yıl, 1 ay
Şubat 2014 2872 0 0 1 23 yıl, 2 ay
Mart 2014 2881 5 +9 1 23 yıl, 3 ay
Nisan 2014 2881 0 0 1 23 yıl, 4 ay
Mayıs 2014 2882 1 +1 1 23 yıl, 5 ay
Haziran 2014 2881 10 -1 1 23 yıl, 6 ay
Temmuz 2014 2877 9 -4 1 23 yıl, 7 ay
Ağustos 2014 2877 0 0 1 23 yıl, 8 ay
Eylül 2014 2870 9 -7 1 23 yıl, 9 ay
Ekim 2014 2863 10 -7 1 23 yıl, 10 ay

Önemli Maçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu bölümdeki tüm linkler, Vikipedi dışındadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ ChessDom (8 Aralık 2014). "Carlsen ELO rekorunu korudu, İlk 5'in güncel listesi". http://www.chessdom.com/.+8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151208121940/http://www.chessdom.com/magnus-carlsen-secures-elo-rating-record/. Erişim tarihi: 27 Aralık 2014. 
  2. ^ Chess-News(RU). "Satrancın dahisi Carlsen, rekor kırdı.". http://www.chess-news.ru/.+8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151208161315/http://www.chess-news.ru/en/node/14079. Erişim tarihi: 27 Aralık 2014. 
  3. ^ Chess.com. "Carlsen Reyting rekorunu kırdı.". Chess.com. 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151208120954/http://www.chess.com/news/carlsen-breaks-chess-rating-record-3001. Erişim tarihi: 27 Aralık 2014. 
  4. ^ http://www.thelocal.no/20131107/carlsen-the-mozart-of-chess
  5. ^ Time Magazine (27 Aralık 2014). "Carlsen". Time. 22 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150822201638/http://content.time.com:80/time/magazine/article/0,9171,1950939,00.html. Erişim tarihi: 27 Aralık 2014. 
  6. ^ FIDE (Aralık 2013). "Chennai 2013 Dünya Satranç Şampiyonluk Maçı resmi ana sayfası". Time. 25 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160225011846/http://chennai2013.fide.com/. Erişim tarihi: 29 Aralık 2013. 
  7. ^ FIDE (Aralık 2014). "Sochi 2014 Dünya Satranç Şampiyonluk Maçı resmi ana sayfası". Time. 30 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160130000640/http://www.sochi2014.fide.com/. Erişim tarihi: 27 Aralık 2014. 
  8. ^ http://en.chessbase.com/post/magnus-carlsen-i-don-t-quite-fit-into-the-usual-schemes-
  9. ^ https://chess24.com/en/read/news/grandmaster-reaction-to-magnus-carlsen-s-victory
  10. ^ "Chennai'de Kazanan Var!: Magnus Carlsen yeni Dünya Satranç Şampiyonu!". ChessBase. 22 Aralık 2013. http://en.chessbase.com/post/chennai-g10-magnus-carlsen-is-the-new-world-champion. Erişim tarihi: 22 Aralık 2013. 
  11. ^ "Chennai 2013 Resmi Ana Sayfası". FIDE. 9 Aralık 2013. http://chennai2013.fide.com/. Erişim tarihi: 9 Aralık 2013. 
  12. ^ von Kietz, Michael (12 Şubat 2013). "Yeni Kral'ın doğuşu". ChessBase. 16 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20130216035411/http://www.chessbase.com:80/newsdetail.asp?newsid=8845. Erişim tarihi: 12 Şubat 2013. 
  13. ^ "Anand başı çekiyor". ChessBase. 3 Haziran 2007. 9 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20121109032143/http://chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=3969. Erişim tarihi: 5 Haziran 2013. 
  14. ^ "Bilbao R4: Topalov Anand'ı devirdi, Carlsen dünyanın 1 numarası!". ChessBase. 5 Eylül 2008. 9 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20121109045914/http://chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=4892. Erişim tarihi: 3 Haziran 2013. 
  15. ^ "5 Eylül 2008 (Güncel ELO Listesi)". Chess.liverating.org. 17 Ağustos 2011. 24 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20130724140330/http://chess.liverating.org/toplist.php?id=2008090501. Erişim tarihi: 3 Haziran 2013. 
  16. ^ "Baba Carlsen: Bu bir rüya!". VG. 13 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150713123802/http://www.vg.no/sport/sjakk/magnus-haaper-dette-er-starten-paa-en-ny-aera/a/574885/. Erişim tarihi: 31 Haziran 2012. 
  17. ^ "FIDE sıralaması: Anand seribaşı". ChessBase. 1 Kasım 2010. 9 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20121109062030/http://chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=6784. Erişim tarihi: 6 Ocak 2013. 
  18. ^ "Kramnik Tal Memorial 2009'un şampiyonu, Carlsen dünya #1'i!". ChessBase. 14 Kasım 2009. 9 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20121109090219/http://chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5912. Erişim tarihi: 3 Ocak 2013. 
  19. ^ "Magnus Carlsen: Resmi Ocak 2010 listesi". FIDE. 17 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150317101551/http://ratings.fide.com/individual_calculations.phtml?idnumber=1503014&rating_period=2010-01-01. Erişim tarihi: 31 Şubat 2012. 
  20. ^ "Norveçli Carlsen Dünya #1'i!". AFP. 1 Şubat 2010. 27 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140227105136/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5g1QmAdxADzyQCWyLLzs2N63owZEA. Erişim tarihi: 16 Şubat 2013. 
  21. ^ Moskwa, Wojciech (30 December 2009). "Norwegian teenager to be crowned new chess king". Reuters. 10 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20100610230814/http://www.reuters.com:80/article/idUSTRE5BT17H20091230. Erişim tarihi: 3 January 2013. 
  22. ^ Barden, Leonard (13 Mart 2010). "Magnus Carlsen, Garry Kasparov'la". http://www.guardian.co.uk/sport/2010/mar/13/chess-magnus-carlsen-garry-kasparov. Erişim tarihi: 3 Ocak 2013. 
  23. ^ Crowther, Mark (10 Aralık 2012). "Carlsen, Kasparov'un rekorunu devirdi!". http://www.theweekinchess.com/chessnews/events/4th-london-chess-classic-20121/carlsen-wins-london-chess-classic-and-takes-kasparovs-record. Erişim tarihi: 31 Kasım 2012. 
  24. ^ "Ocak 2004 En iyi 100 oyuncu listesi (FIDE Arşivi)". FIDE. 15 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160115034230/http://ratings.fide.com/toparc.phtml?cod=57. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2013. 
  25. ^ Barden, Leonard (19 Ocak 2008). "Obituary: Bobbie [sic] Fischer". The Guardian. 27 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20080427083058/http://www.guardian.co.uk:80/obituaries/story/0,,2243266,00.html. Erişim tarihi: 4 Şubat 2013. 
  26. ^ Geuzendam, Dirk Jan ten (2009). "Alexey Shirov zirveye oturdu. Carlsen'den bir ilk". New In Chess (4): 17. 
  27. ^ Geuzendam, Dirk Jan ten (2011). "Magnus Carlsen: İlginç oyun". New In Chess (8): 23. 
  28. ^ "NIC's Café". New In Chess (1): 7. 2013. 

Dış bağlantlar[değiştir | kaynağı değiştir]