Koltuk altı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
koltuk altı
Armpit by David Shankbone.jpg
Latince isim axilla
Prekürsor aksiller lenf nodu
Arter koltuk altı atardamarı
Toplardamar koltuk altı toplardamarı
Sinir aksiller sinir, medikal omurilik, arka omurilik, lateral cord
Lenf aksiller lenf nodu
Tanımlayıcılar
JSTOR axilla
Microsoft Academic 2910052316 2776608951, 2910052316
MeSH D001365
TA 140
FMA 24864

Koltuk altı veya aksilla, kolun omuzla birleştiği yerin altındaki çukurluk.[1] Koltuk altı, insan vücudundaki ateşin ölçüldüğü dört yerden biridir. Diğer yerler ise rektum, ağız ve kulak kanalıdır.[2]

Anatomik sınırları[değiştir | kaynağı değiştir]

Aksiller çukurun medial duvarını serratus anterior,[3] kaburgalar ve interkostal kaslar[4]; lateralini ise humerus başında bulunan intertubercular sulcus oluşturur.[5] (coracobrachialis ile, biceps brachii kasının kısa kolu aksillanın içindeki yapılardandır.)[3] Anterior duvarını pectoralis major, minor,[5] ve subclavius [3]; posterior duvarını ise subscapularis, teres major ve latissimus dorsi kasları oluşturur.[3] Aksilla tabanını ise aksiller fasya,[4] superior sınırını ise, skapulanın superior sınırı, klavikulanın posterioru, birinci kaburga oluşturur.[6]

Aksillada, aksiller arter ve ven, brakial pleksus, lenf nodları ve yağ bulunur.

Aksiller lenf nodları seviyeleri üç grupta incelenmektedir. 1. seviye alt aksilla, 2. seviye orta, 3. seviye ise üst aksillada yer alan lenf nodlarını kapsar.

Meme kanserindeki en önemli prognostik faktör olarak kabul edilmekte olan aksiller lenf nodu tutulumunda[7] bu gruplandırma kullanılmaktadır.

Tüylenme[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıllı erkek koltuk altı.

Koltuk altı tüyleri, genellikle ergenlik döneminde hem kadınlarda hem erkeklerde çıkmaya başlar. Kızlarda koltuk altında tüylenme, genellikle meme gelişiminin başlamasından 1-2 yıl sonra, ortalama 12-13 yaşlarında ortaya çıkar. Bazı çocuklarda daha erken yaşta da başlayabilir.[8] Erkeklerde ise koltuk altında tüylenme, genital bölgedeki tüylenmeden ortalama 2 yıl sonra başlar ve genellikle 14-15 yaşlarında belirir.[8] Modern batı kültüründe, kadınların estetik açıdan koltuk altı kıllarını temizlemesi yaygın bir durumdur. Koltuk altı kıllarının hızlı bir şekilde uzamasından ötürü buranın sık sık tıraş edilmesi gerekmektedir. Feminizm hareketi, önceleri hippi kültüründe, ve punk rock sahnesinin bazı alanlarında bazı kadınlar çeşitli sebeplerden ötürü koltuk altı kıllarını tıraş etmemeyi seçtiler. Bazı erkekler ise yüzme gibi bazı sporlarda yer aldıkları ya da benzer sebeplerden ötürü koltuk altını temizlemeyi seçtiler.

Aksiller intertrigo[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşırı terleme, aksiller intertrigoya neden olabilir. Intertrigo, sıcaklık, sürtünme ve nemin sebep olduğu kızarmış ve kabarmış cilt sorunudur.[9]

Sıcak, ıslak bir koltuk altı, mantar, maya, patojenik bakterilerin büyümesi için ortam sağlayabilir.[10] Bu durum, döküntü benzeri semptomlara, püstülere veya koltuk altında kronik kaşıntı veya yanma hissine neden olabilir.[9] Aksiller intertrigo, sıcak ortamlarda çalışan kişiler arasında yaygındır.[10]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "TDK". 11 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2011. 
  2. ^ Glenn Elert and his students (2005), "Temperature of a Healthy Human (Body Temperature)", The Physics Factbook 
  3. ^ a b c d "LAB #4 PECTORAL REGION & Introduction to the Axilla". 29 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2007. 
  4. ^ a b Ayla Aşık. Meme Kanserli Hastalarda Meme Koruyucu Cerrahi ve Modifiye Radikal Mastektomi; Yaşam Kalitesine Yönelik Prospektif Bir Analiz. İstanbul, 2008. T.C. Sağlık Bakanlığı Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile hekimliği uzmanlık tezi Tam metin
  5. ^ a b "Dissector Answers - Axilla and Arm". 10 Aralık 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2007. 
  6. ^ "Anaesthesia UK : AnaesthesiaUK: Applied anatomy for upper limb blocks". 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2007. 
  7. ^ Özbaş S, Koçak S. Meme Kanserinin Cerrahi Tedavisinde Aksiller Lenf Nodu Disseksiyonu. Meme Sağlığı Dergisi 2006 Cilt: 2 Sayı: 2, s 59-63. Tam metin 17 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  8. ^ a b "Kız/Erkek çocuklarının ergenliğe girdiği nasıl anlaşılır?". 10 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2011. 
  9. ^ a b Selden, Samuel, MD. Intertrigo 2 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. emedicine, WebMD. March 9, 2007. 21 Mayıs 2009 tarihinde erişilmiştir.
  10. ^ a b Occupational Dermatoses - A Program for Physicians. National Institute for Occupational Safety and Health. 17 Nisan 2001.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]