Kobustan Millî Parkı

Koordinatlar: 40°06′20″K 49°23′20″D / 40.10556°K 49.38889°D / 40.10556; 49.38889
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kobustan Kaya Sanatı Kültürel Peyzaj Alanı
UNESCO Dünya Mirası

Entrance to Gobustan Rock Art Cultural Landscape Reserve

The Museum - reserve "Gobustan".jpg
Resmî adı Gobustan Rock Art Cultural Landscape
Konum  Azerbaycan
Kriter Kültürel: iii
Referans 1076rev
Tescil 2007 (31. oturum)
Bölge 537.22 ha (1,327.5 dönüm)
Koordinatlar 40°07′30.8″K 49°22′30.2″D / 40.125222°K 49.375056°D / 40.125222; 49.375056

Kobustan Millî Parkı (AzericeQobustan Milli Parkı), Azerbaycan'ın başkenti Bakü'nün Karadağ rayonunda yer alan dağlık bölge. Pek çok dağ geçidi (Azericegobu) barındıran bölgenin adının buradan geldiği tahmin edilmektedir. 2007'de UNESCO, bölgeyi Dünya Mirası ilan etti.[1]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Kobustan adının anlam ve kökeni konusunda savunulan çok farklı görüşler vardır. Bunlardan en kabul göreni ise coğrafi koşullarla açıklanan toponimik kökenidir. Bu görüşe göre Kobustan; uçsuz bucaksız ovalar ve vadiler ülkesidir. Bölgenin ad kökeni bu doğal koşulları ile açıklanmaktadır.

"Qobu / Kobu" kelimesi Türk dillerinde "dağ geçidi, boşluk, yarı çöl" anlamına gelmektedir.[2]

Araştırma ve kazılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski bir kervan yolu üzerinde bulunan Kobustan 'da, kültürel kalıntı ve kaya oymaları ilk kez Azerbaycanlı arkeolog Prof. İshaq Cəfərzadə tarafından 1939 yılında keşfedildi. II. Dünya Savaşı yıllarında kesintiye uğrayan kazılar, 1947'de yeniden başladı ve Cəfərzadə önderliğinde 20 yılı aşkın süre sistematik olarak yürütüldü. Çalışmaların sonunda muhtelif içerikleriyle 3.500'den fazla petroglif ortaya çıkarıldı.[3][4]

Kaya tasvirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski Kobustanlıların hangi dili konuşup konuşmadığı bilimde bir tartışma konusudur. Ancak günümüze miras kalan kaya tasvirleri onlar hakkında çok şey anlatmaktadır. Binlerce yıl boyunca yeni nesiller tarafından 1.000 kadar kayanın üzerinde sürekli tekrarlanan 5.000'den fazla hayvan ve insan tasvirlerinin, yaşam maceralarının, avlanma ve dans figürlerinin kadim bir kültürün eseri olduğu konusunda bilim insanları hemfikirdir.[5]

Kobustan, Azerbaycan'ın ilk kültür merkezlerinden biri olmasının yanı sıra kadim dans ve müzik kültürlerinin beşiğidir. Kobustan'daki tasvirler arasında dans ve tören figürlerinin özel yeri vardır. Buradaki kolektif dans figürleri Azerbaycan Türklerine ait Yallı oyunlarını anımsatmaktadır. Ortak av sırasında hedefi tek seferde vurma alışkanlığının gelişmesine katkı sağlayan bu figürler, aynı zamanda eski Kobustan halkının estetik zevklerinin de bir örneğidir.

Böyükdaş ve Cingirdağ'da bulunan "Qavaldaş" adlı perküsyon aleti de geçmişteki bu törenler adına önemli bir bulgudur.[6]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Gobustan Rock Art Cultural Landscape". UNESCO. 22 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2016. 
  2. ^ "Qobustan ad kökeni". Erişim tarihi: 8 Şubat 2021. 
  3. ^ "Caferzade, Qobustan". Erişim tarihi: 8 Şubat 2021. 
  4. ^ "Caferzade, Qobustan 2". 12 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2021. 
  5. ^ [R. Ə. Babaxanov – Qobustanı gəzərkən, Azərbaycan abidələri dərgisi, № 1, Bakı, 1984, səh 54 "Azerbaycan abideleri"] |url= değerini kontrol edin (yardım). Erişim tarihi: 8 Şubat 2021. 
  6. ^ "Qavaldaş musiki". Erişim tarihi: 8 Şubat 2021. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]