Kınalık, Kuba

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Koordinatlar: 41°10′41″K 48°07′36″D / 41.17806°K 48.12667°D / 41.17806; 48.12667

Flag of Azerbaijan.svg Kınalık
Azerbaijani Village.JPG
Harita
Bilgiler
Koordinatlar 41°10′41″K 48°07′36″D / 41.17806°K 48.12667°D / 41.17806; 48.12667
Genel bilgiler
Rayon Kuba

Kınalık (Azeri: Xınalıq), (xın.Хыналыкъ) veya yerel dilde: Kətiş (xın.Каьтиш) — Azerbaycan Cumhuriyeti Kuba rayonunun aynı adlı idari biriminde köy ve bu birimin merkezi. Kınalık Belediyesinin merkezidir. Tufan Dağı ile Kızılkaya, Şahdağ ve Kınalık Dağı arasındaki yükseklikte yerleşiyor. Kınalık yerleşim yeri deniz seviyesinden 2350 metre yüksekliktedir.

Kafkas Albaniyası'nın eski aşiretlerinden, Şahdağ halklarının temsilcilerinden biri olan kınalıklıların tarihi ve merkezi barınağıdır. Kuba Hanlığı döneminde Kınalık ilçesinin, SSCB döneminde Kınalık kent sovyetinin[1], günümüzde Kınalık belediyesinin merkezi (1999'dan bu yana). Dünyanın en yüksek yerleşim birimlerinden biri (deniz seviyesinden 2350 metre yükseklikte[2]). 5000 yıllık tarihe sahip olan Kınalık sadece Azerbaycan tarihinde değil, insanlık tarihinde de en zengin etnografik değerlerden biridir.

Genel bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün kuruluş tarihi belli değildir. Ama çok eski olduğu bellidir. Esasen Kınalık halkının ve dilinin tarihi araştırmalarına ve rivayetlere dayanan araştırmacılar Kınalık köyünün tarihinin yaklaşık 5000 yıl olduğu tahmin ediyorlar.

Kınalık 1999 yılında kurulmuş Kınalık Belediyesinin merkezidir[3].

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün esas nüfusunu Şahdağ halkları′ndan Kınalıklılar teşkil ediyor. Ataları Kafkasya Albanları ihtimal olunuyor[4][5]. XIX yüzyılın 80'li yıllarına ait bir belgede hınalıqlıların sayısı 5670 kişi gösterilmiştir[6][7]. Kınalıklılar kendilerini Nuh peygamberin soyundan olanlar gibi sayıyorlar[8][9].

Dil[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy nüfusu Kınalık dili′nde konuşuyor.

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy nüfusu 7. yüzyıla kadar ateşperest idi.[10]. Köy nüfusu VII yüzyıldan sonra müslümandırlar. Kınalıklılar′da bu dinin izleri şimdiye kadar kalmaktadır. Öyle ki, onların tarihi köyleri olan bu köyde şu anda da Ateşgah vardır.

Kınalık köyündeki Ebu Müslim Camisi eski SSCB döneminde depo gibi kullanılmıştır. Halihazırda yerel halk tarafından eskisi gibi cami haline getirilmiştir. Bu camide köy cemaati cuma namazlarını kılıyor. Kınalık′taki Ebu Müslüm Camisi'nin ağaç sütunları oyma yöntemi ile çeşitli biçimli Nebati motifler ve göl tasvirleri ile süslenmiştir[11]. Caminin girişinde, sağ tarafta 2 metre yükseklikte bulunan 2 farklı taş üzerinde "Runa" yazıları vardır. Yazıların yaklaşık 3-8. yüzyıllar arasında yazıldığı tahmin ediliyor. Yazılar tam olarak tercüme olunmasa da, tahmini anlamı "Güneşin doğması" ve "yeni tarihin başlaması" anlamına geliyor[12]. Ebu Müslim Camisi, Azerbaycan'ın en eski camilerinden biridir. Söylentilere göre, bu cami Ebu Müslim camileri gibi Abbasi hilafetinin kurucusu Abbas'ın ünlü komutanı Ebu Müslüm El Xorasani tarafından, yaklaşık VIII yüzyılda dikilmiştir[13].

Panorama

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde okul faaliyet gösteriyor. Bu okul 1926 yılında kurulmuştur[14][15]. 2 Mart 1995 yılında bu okula Rıfat İbrahim oğlu Kelbiyevin ismi verilmiştir[16]. Rıfat Kelbiyev Karabağ uğrunda savaşta şehit olmuştur[17][18].

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Xınalıq" məqaləsi, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, X cild. Bakı, 1987, səh. 89. (Azerice)
  2. ^ Azərbaycanda turizm məkanları. e-gov.az
  3. ^ Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında Azərbaycan Respublikasının 7 dekabr 1999-cu il tarixli, 771-IQ nömrəli Qanunu
  4. ^ Алиев К. «К вопросу о племенах Кавказской Албании. Исследования по культуры народов Востока». Москва-Ленинград, 1960, s. 18
  5. ^ Гейбуллаев Г.А. «Топонимия Азербайджана». Баку, «Элм», 1986, стр. 93
  6. ^ İmaməddin Zəkiyev. "Naməlum xınalıqlı alimlər". "Ədəbiyyat" qəzeti (Azerice)
  7. ^ H. Həvilov. Azərbaycan etnoqrafiyası. Bakı. Elm. 1991. səh. 40
  8. ^ Nuh’tan geriye bir halk. radikal.com.tr (Türkçe)
  9. ^ Dağların xınalı gəlini - Xınalıq: Onlar Nuh peyğəmbərin övladları olduqlarını deyirlər (Quba rayonunun Xınalıq kəndinin tarixi abidələri haqqında). "Azadlıq" qəzeti, 16 oktyabr 2010, səh. 13. (Azerice)
  10. ^ İmaməddin Zəkiyev. IV-VII əsrlərin mənəvi mənzərəsinə bir baxış. "Dil və Ədəbiyyat" jurnalı. 2006. № 1 (49)
  11. ^ “Xınalıq” məqaləsi, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, X cild, Bakı, 1987, səh. 89
  12. ^ Fuad Hüseynzadə. "Nuhdan qalan dilin daşıyıcıları", "Paritet" qəzeti, 26 noyabr 2010.
  13. ^ "Xınalıq" məqaləsi, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, X cild, Bakı, 1987, səh. 89
  14. ^ 2006-2007 tədris mövsümü. edu.gov.az (Azerice)
  15. ^ 2007-2008 tədris mövsümü. edu.gov.az (Azerice)
  16. ^ "Respublikanın təhsil müəssisələrinə ad verilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 mart 1995-ci il tarixli, 039 nömrəli Qərarı. (Azerice)
  17. ^ Əli Eyvazov. "Bir batalyonun tarixi: Hadisələr. İnsanlar. Faktlar". Bakı, "NURLAR" Nəşriyyat-Poliqrafiya Мərkəzi, 2010, səh. 199. ryl.az (Azerice)
  18. ^ Əli Eyvazov. "Bir batalyonun tarixi: Hadisələr. İnsanlar. Faktlar". Bakı, "NURLAR" Nəşriyyat-Poliqrafiya Мərkəzi, 2010, səh. 199. ebooks.preslib.az (Azerice)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]