Karakatau

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 6°06′07″G 105°25′23″D / 6.102°S 105.423°E / -6.102; 105.423

Krakatoa
Krakatoa eruption lithograph.jpg
Krakatoa'nun 1883'deki patlamasının 1888'de yapılan bir litografisi
Yükseklik 813 m (2.667 ft 4 in)
Çıkıntı 813 m (2.667 ft 4 in)
Krakatoa'nın Endonezya'da bulunduğu yer
Krakatoa
Krakatoa


Karakatoa'nın volkanik çalışması
1999'da püstürme
The Scream.jpg
Map krakatau.gif
18 Mayıs 1992'de Krakatau Adaları

Sumatra ve Malezya arasında bulunan Endonezya'ya bağlı bir ada olan Karakatau (Karakatoa[1]) adası coğrafi bir kavram olmaktan çok yine bu adada olan ve adanın adı ile anılan yanardağı ile bilinir.

Karakatau Yanardağı, 1883 yılında beklenmedik bir şekilde faaliyete geçerek yüzlerce nükleer bombanın yaratacağı bir güçle patlamış ve hesaplamalara göre 30 metre yüksekliğinde dev tsunamilerin oluşumuna neden olmuştur.[2] Oluşan bu tsunamiler Karakatau adasını (13 kilometrekare) tamamı ile yutmuştur. patlama 35.000 kişinin yaşamını yitirmesine neden olmuştur.

Karakatau Yanardağı'nın patlaması ender ulaşılabilen bilimsel verilerin elde edilmesini de beraberinde getirmiştir. Bu patlama sonrasında, volkanik partiküllerin oluşturduğu dev bulutlar, bu bölgeyi yıllarca karanlıkta bırakmış, ayrıca dünyanın atmosfer ısısında 2 santigrat derecelik düşüşe neden olmuştur.

Aktiviteler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bilimsel çalışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Biyoloji alanında, "Krakatoa sorunu" adalardaki hayatın izleri tamamen 1883'teki püskürme ile silindi, ada sterilize oldu mu, yoksa hayatta kalmayı başaranlar var mı?[3] ·[4] Mayıs 1884'te bilimadamları manzarayı ilk gördüklerinde, bulabildikleri tek canlı türü ise Rakata'nın güney yamaçlarında bir çatlaktaki örümcekti.[5] Hayat yine de tekrar ve hızlıca yayıldı: doğu yamacı tohumları muhtemelen deniz akıntılarıyla veya kuş dışkıları ile taşınmış ağaç ve çalılarla kaplıdır. Adalardaki bitki örtüsü ardarda püskürmeler yüzünden kötü şekilde etkilenmiş ve ortalama hala kırılgandır.[6]

Madencilik[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekim 1916'da Johann Handl adındaki bir alman ponza çıkarmak için bir maden arama ruhsatı alır. 8.7 km2 bir alanı, yani kabaca Krakatoa'nın doğu yarısının tamamını kapsayan ruhsat 30 yıllıktır. 4 yıl boyunca Rakata'nın güney kıyısını işgal etmesinin ardından anlaşma şartlarına uygun olmayan şekilde işlem yapmasından dolayı işten el çektirildi. Bu sürede bir koloni kurup dört Avrupalı aileyle ve 30 işçi ile tarla ektiler. Kazara sıçanları da adayla tanıştırdılar. Ayrıca 1883 kül yığınlarının altında yanmamış ağaçları kazarak bulup 5 metre derinlikte de tatlı suya eriştiler.[7].

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Java'nın batı sahil hafta sonu geçirmek için gelen zengin Jakartalılar, popüler bir turistik yer haline gelmiştir. Krakatoa da tur faaliyetlerinin bir parçası oldu. Başlangıç noktası Labuan limanı ama aynı zamanda Anyer ve Carita'daki bir turizm tesisinden de erişilmekte.

Krakatau Adaları scuba (tüplü dalış) için uygun bir yer bulunmaktadır.

Çevrenin korunması[değiştir | kaynağı değiştir]

Pulau Anak Krakatau Doğal Rezervi
Alan türü Doğa koruma alanı
Korunan alan listesi Dünya Mirasları
Sınıflandırma IUCN Ia
Devlet  Endonezya
Devlet Endonezya
Şehir Banten ve Lampung
Kapladığı alan 2.5 km²
Koruma tedbirleri vii; x
Kuruluş tarihi 1991
Dünya Mirası Evet
Websitesi

Handl'in ayrılmasından sonra, adasının batı kısmı Krakatao Verlaten Temmuz 1919'da Ulusal Anıt olarak sınıflandırıldı. Doğu kesimi 1925 yılında ilave edildi ve 1921'de kurulan Ujung Kulon korumasına dahil edildi.[8] 1980 yılonda Ulusal Park haline gelen bölge 1206 km2'ye yayılı olup bunun 443 km2'si okyanustur. Takımada hem Cava parkın hem de Sumatra ve Lampung vilayetinin yetkilileri tarafından idare edilmesi ve bağlı olamayacağı gerçeğine dayalı bir anlaşmazlık, 1990 yılında park için ayrı bir statü yaratılmasına yol açmıştır. 1996 yılından beri özel teknelerle devriye olmasına rağmen, Sertung adasında kurulu koruma görevlileri tarafından da takip edilir. Nihayet, 1992 yılında, park UNESCO Dünya Mirası seçildi. Nüfusu altmışdan az olduğu tahmin edilen geçen Cava gergedanı parkta sığındı.[8] ·[9]


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://en.wikipedia.org/wiki/Krakatoa#Origin_and_spelling_of_the_name
  2. ^ (İngilizce) Simon Winchester, Krakatoa: The Day the World Exploded: August 27, 1883, Harper Collins, New York, 2003, ISBN 0066212855
  3. ^ (İngilizce) Ian Thornton, Krakatau: The Destruction and Reassembly of an Island Ecosystem, Harvard University Press, 1997, s: 78-95 ISBN 0674505727
  4. ^ (İngilizce) Joan Martí, Gerald Ernst, Volcanoes and the Environment, Nature, 2005, s: 256-259
  5. ^ (İngilizce) Willy Ley, The Days of Creation, Modernage books, 1941, s: 89
  6. ^ (İngilizce) Ian Thornton, a.g.e., s: 48-77
  7. ^ (İngilizce) Simon Winchester, a.g.e., s: 355
  8. ^ a b (İngilizce) Ujung Kulon National Park, Indonesia
  9. ^ (İngilizce) Justine Vaisutis, Indonesia, Lonely Planet, 2007, s: 128 ISBN 1741044359