Kanat açıklığı
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Saudi_Arabian_Airlines_Boeing_777-200ER_%28HZ-AKC%29_departs_London_Heathrow_15Aug2008_arp.jpg/220px-Saudi_Arabian_Airlines_Boeing_777-200ER_%28HZ-AKC%29_departs_London_Heathrow_15Aug2008_arp.jpg)
Kanat açıklığı (veya sadece açıklık), bir kuşun veya bir uçağın bir kanat ucundan diğer kanat ucuna kadar olan mesafedir. Örneğin, Boeing 777-200'ün kanat açıklığı 60,93 metre (199 ft 11 in)'dir,[1] ve 1965'te yakalanan bir gezginci albatrosun (Diomedea exulans) kanat açıklığı ise yaşayan bir kuş için resmi bir rekor olan 363 santimetre (11 ft 11 in) olarak ölçülmüştür. Kanat genişliği terimi, daha teknik bir boyutta aynı zamanda pterozorlar, bitler, böcekler gibi diğer kanatlı hayvanlar ve ornithopter gibi diğer hava taşıtları için de kullanılan bir terimdir. İnsanlarda kanat açıklığı terimi, 90º açıyla omuz yüksekliğinde yere paralel olarak kaldırıldığında, bireyin kollarının bir parmak uçlarından ölçülen bir ucundan diğerine olan uzunluk arasındaki mesafe olan kol açıklığı anlamına gelir. Eski profesyonel basketbolcu Manute Bol, 7 fit 7 inç (2,31 m) boyunda olup 8 fit 6 inç (2,59 m) ile insanlar arasında en büyük kanat açıklıklarından birine sahiptir.
Uçağın kanat açıklığı
[değiştir | kaynağı değiştir]Bir uçağın kanat açıklığı, bir kanat ucundan diğer kanat ucuna, kanat şeklinden veya süpürmeden bağımsız olarak daima düz bir çizgide ölçülür.
Uçak tasarımı ve hayvan evrimi üzerindeki etkileri
[değiştir | kaynağı değiştir]Kanatlardan kaldırma kanatların alanlarıyla orantılıdır, bu nedenle hayvan veya uçak ne kadar ağır olursa, kanat alanı o kadar büyük olmalıdır. Alan, kanat süresinin kanat genişliğiyle (ortalama akor) çarpımıdır, bu nedenle uzun, dar bir kanat veya daha kısa, daha geniş bir kanat aynı kütleyi destekleyecektir. Verimli bir sabit uçuş için, açıklığın akor oranının ve en boy oranının mümkün olduğu kadar yüksek olması gerekir (kısıtlamalar genellikle yapısaldır); çünkü bu, kaçınılmaz kanat ucu girdaplarıyla ilişkili indüklenmiş sürüklemeyi azaltır. Albatroslar gibi uzun menzilli kuşlar ve çoğu ticari uçak en boy oranını en üst düzeye çıkarır. Alternatif olarak, manevra kabiliyetine (savaşçılar, avcılar ve avlananlar ile ağaçlar ve çalılar, böcek yakalayıcılar vb.) ihtiyaç duyan hayvanların ve uçakların hızla dönebilmeleri ve uzun dar kanatların yüksek atalet momentlerinin yanı sıra yüksek açılı açısal sürtünme ve kanatçık asansörünün düşük dönüş hızında kanat kaldırma ile hızlı dengelenmesi daha düşük yuvarlanma oranları üretir. Onlar için kısa açıklıklı, geniş kanatlar tercih edilir. Ayrıca, uçaklarda yer hizmetleri çok yüksek en boy oranları için önemli bir sorundur ve uçan hayvanlar benzer sorunlarla karşılaşabilir.
İnsan yapımı kanatların en yüksek oranı, helikopter rotorları olarak en uç biçimleri olan uçak pervaneleridir.
Uçan hayvanların kanat açıklığı
[değiştir | kaynağı değiştir]Bir kuşun kanat açıklığını ölçmek için, canlı veya taze ölü bir örnek sırtına düz olarak yerleştirilir, kanatlar bilek eklemlerinde, ayak bileklerinde tutulur ve her kanattaki en uzun uçuş tüyünün uçları arasındaki mesafe ölçülür.[kaynak belirtilmeli]
Bir böceğin kanat açıklığı, sabitlenmiş örneklerin kanat açıklığına karşılık gelir ve toraksın merkezi ile kanat apeksinin iki katı veya arka kanat kenarı vücuda dikey olacak şekilde ayarlanmış kanatlarla apeksler arasındaki genişlik anlamına gelebilir.
Sporda kanat açıklığı
[değiştir | kaynağı değiştir]Basketbol ve amerikan futbolunda, oyuncunun kanat açıklığını belirlemek için bir parmak ucundan diğer parmak ucuna kadar olan bir ölçüm kullanılır. Buna boks terminolojisinde erişim denir. NC State Wolfpack için oynayan 2013 yılının en iyi basketbol ümit oyuncusu 16 yaşındaki BeeJay Anya'nın kanat açıklığı resmi olarak 7 fit 9 inç (2,36 m) ölçüldü. Bu ölçümle Ulusal Basketbol Birliği draft ümitlerinin en uzun kanat açıklığı unvanını aldı ama buna rağmen Anya 2017'de draftlara seçilemeden gitti.[2] Manute Bol'un kanat açıklığı, 8 fit 6 inç (2,59 m) ve dikey erişimi 10 fit 5 inç (3,18 m) olarak ölçülmüştür ve 2013 itibarıyla NBA tarihinin en uzun kanat açıklığıdır[3][4]
Kanat açıklığı rekorları
[değiştir | kaynağı değiştir]En büyük kanat açıklığı
[değiştir | kaynağı değiştir]- Uçak: Scaled Composites Stratolaunch - 117 m (385 ft)[5]
- Yarasa: Büyük uçan tilki (Pteropus vampyrus) - 15 metre (49 ft 3 in)[6]
- Kuş: Gezgin albatros - 363 metre (1.190 ft 11 in)[7]
- Kuş (soyu tükenmiş): Argentavis - Tahmini 7 metre (23 ft 0 in)[8]
- Sürüngen (soyu tükenmiş): Quetzalcoatlus pterosaur - 10-11 metre (33-36 ft)[9]
- Böcek: Beyaz cadı güvesi - 28 santimetre (11,0 in)[10]
- Böcek (soyu tükenmiş): Meganeuropsis (yusufçukların akrabası) - 71 santimetre (28,0 in)'e kadar olduğu tahmin ediliyor[11]
En küçük kanat açıklığı
[değiştir | kaynağı değiştir]- Uçak (çift kanatlı): Starr Bumble Bee II - 168 metre (551 ft 2 in)[12]
- Uçak (jet): Bede BD-5 - 427 metre (1.400 ft 11 in)[kaynak belirtilmeli]
- Uçak (ikiz motor): Colomban Cri-cri - 49 metre (160 ft 9 in)
- Yarasa: Yabanarısı yarasası - 16 santimetre (6,3 in)[6]
- Kuş: Arı sinek kuşu - 65 santimetre (26 in)[13]
- Böcek: Tanzanya parazitik yaban arısı (Fairyfly) - 02 milimetre (0,079 in)[14]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ 777-200/300 Airplane Characteristics for Airport Planning (PDF). Boeing. December 2008. s. 15. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Mayıs 2020.
- ^ "High school basketball player's stunning wingspan". Yahoo Sports!. 17 Haziran 2013. 18 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2013.
- ^ Schudel (19 Haziran 2010). "Manute Bol, former Washington Bullet and one of NBA's tallest players, dies at 47". The Washington Post. 10 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2010.
- ^ "Former NBA player Manute Bol to speak at Union". Union College. 3 Kasım 2008. 17 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2012.
- ^ "Paul Allen showed off his new rocket-launching plane today, and it's BIG". Ars Technica (İngilizce). 31 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2017.
- ^ a b "Bats". Sea World. 19 Kasım 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2007.
- ^ The Guinness Book of Animal Facts and Feats. 1983. ISBN 978-0-85112-235-9.
- ^ Chatterjee (2007). "The aerodynamics of Argentavis, the world's largest flying bird from the Miocene of Argentina". Proceedings of the National Academy of Sciences. 104 (30): 12398-12403.
- ^ Connor (10 Eylül 2005). "Flying dinosaur biggest airborne animal". New Zealand Herald. 29 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2007.
- ^ "Largest Lepidopteran Wing Span". University of Florida Book of Insect Records. 2 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2007.
- ^ Mitchell, F.L. and Lasswell, J. (2005): A dazzle of dragonflies Texas A&M University Press, page 47
- ^ "Starr bumble bee". Pima Air & Space Museum. 11 Kasım 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2020.
- ^ "Mellisuga helenae bee hummingbird". Animal Diversity Web. University of Michigan. 12 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2013.
- ^ "Smallest Insect Filmed in Flight". ScienceDaily. 29 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2013.