Kafkasya Türkmenleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Kafkas Türkmenleri sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Kafkasya Türkmenleri
Location of Turkmensky District (Stavropol Krai).svg Location of Neftekumsky District (Stavropol Krai).svg
Stavropol Krayında Kafkasya Türkmenlerince meskun olunan Türkmen rayonu (üstteki) ile Neftekum rayonu (alttaki)
Toplam nüfus
13.900 (2002)
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Diller
Kafkasya Türkmencesi, Rusça
Din
Sünni İslam
İlgili etnik gruplar
Türkmenler, Nogaylar, Kumıklar

Kafkasya Türkmenleri ya da Kafkas Türkmenleri, Kafkasya Oğuzları, Hazar Ötesi Türkmenleri, Stavropol Türkmenleri (kendilerince Türkmen, Түркмен, Türkpen[1]; Rusça трухмены truhmenı, cтавропольские туркмены stavropol'skiye turkmenı, северокавказсккие туркмены severokavkazskiye turkmenı), Rusya'da Stavropol Krayının Turkmenskiy ile Neftekumskiy rayonlarında yaşayan Türkmenlerin bir kolu olan Türk halkı. Sünni Müslümandırlar.[2]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Asılları Mangışlak Yarımadasından göç eden Çovdur, İğdir ve Söyüncacı boylarından Türkmenistan Türkmenlerine dayanır.[3] 17-18. yüzyılda Kalmuk Moğolları Aşağı Volga bölgesine gelerek hem buradaki Nogayların Kuzey Dağıstan'a doğru inmelerine sebep olmuşlar hem de beraberinde bugünkü Kafkasya Türkmenlerinin atalarını oluşturan bir Türkmen kabilesi getirmişlerdir.[4]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2002 nüfus sayımına göre Kafkasya Türkmenleri ile Astrahan Oblastı'na bağlı Atal (Атал) köyündeki İğdir boyundan Atal Türkmenleri (Аталың түркменлери) dahil Rusya'daki Türkmenlerin [Туркмены (трухмены, тюрк с языком туркменским)] toplam sayısı 33.053 kişidir.[5]

Rusya’da 1897 yılında yapılan ilk genel nüfus sayımından iki yıl önce "Rus İmparatorluğu’nda Yaşayan Halkların Alfabetik Listesi" başlığıyla bir ön çalışma yapılmış. 1895 yılında Petersburg’ta yayınlanan bu listede Rusya halklarının değişik yayınlarda yer alan ve farklı yıllara ait nüfus bilgileri derlenerek dilleri, dini inançları ve yaşadıkları bölgeyle ilgili kısa bilgiler verilmiştir. Buna göre Kafkasya Türkmenlerinin (Трухмяне) 1892 yılındaki nüfusu 19.000 kişidir.[6]

Rus İmparatorluğunun 1897 yılındaki Stavropol Vilayeti (kabaca günümüzdeki Stavropol Krayı) etnik nüfusu dağılımı:[7]

1897 yılındaki Stavropol Vilayeti etnik nüfus dağılımı
Toplam 873,301 100%
Ruslar 482,495 55,2%
Ukraynalılar 319,817 36,6%
Nogaylar 19,651 2,3%
Kafkasya Türkmenleri 14,896 1,7%
Kalmuklar 10,814 1,2%
Almanlar 8,601 1%
Ermeniler 5,385 0,6%

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.eki.ee/books/redbook/trukhmens.shtml
  2. ^ Stavropol Türkmen Türkleri
  3. ^ Курбанов А. В. «Ставропольские туркмены. Историко-этнографические очерки.» СПб: Изд. отд. Языкового центра СПб ГУ, 1995.
  4. ^ Peler, Gökçe Yükselen Abdurrazak, “Kafkasya’da Türk Lehçelerinin Fonksiyonları”. Kafkaslar El Kitabı. Karadeniz Araştırmaları Merkezi.
  5. ^ Итоги Всероссийской переписи населения 2002 г. Том 4 — Национальный состав и владение языками, гражданство. Таблица «Национальный состав населения» (текст: в браузере
  6. ^ “Алфавитный список народов, обитающих в Российской Империи”, Демоскоп Weekly, № 187 - 188, 24 января - 6 февраля 2005 ve buradan alınma olarak: Papşu, Murat. Rusya İmparatorluğu’nda Yaşayan Halkların Alfabetik Listesinde Kafkasyalılar
  7. ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=441