Hiperon

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Hiperon bir grup atomaltı parçacığın ortak adıdır. Hiperonların spin sayıları tam sayı olmadığından fermion, üç kuarktan oluştukları için de baryon sayılırlar. Bu yönüyle nötron ve proton gibi parçacıklarla aynı sınıfta yer alırlar. Ancak nötron ve protonun aksine yapılarındaki kuarklardan en az biri garip kuarktır. Ayrıca daha büyük kütleye sahiplerdir ve yaklaşık 10 −10 saniye civarındaki ömürleri ile çok kararsız parçacıklardır .[1] Hiperonlar 1950 li yıllarda keşfedildi. Daha sonra kuarkların keşfi sonucunda temel parçacık olmadıkları anlaşıldı

Hiperonların listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hiperonlar
Adı Sembol Kuark yapısı Kütle
(MeV/c2)
Izospin Spin Elektrik yük Gariplik Ömür (saniye)
Lambda [2]
Λ0

u

d

s
1 115.683(6) 0 12+ 0 −1 2,60×10-10 [3]
Sigma [4]
Σ+

u

u

s
1 189.37(0.7) 1 12+ +1 −1 (8,018±0,026)×10-11
Sigma [5]
Σ0

u

d

s
1 192.642(24) 1 12+ 0 −1 (7,4±0,7)×10-20
Sigma [6]
Σ-

d

d

s
1 197.449(30) 1 12+ −1 −1 (1,479±0,011)×10-10
Sigma (rezonans) [7]
Σ∗+

u

u

s
1 382.8(4) 1 32+ +1 −1
Sigma (rezonans) [7]
Σ∗0

u

d

s
1 383.7±1.0 1 32+ 0 −1
Sigma (rezonans) [7]
Σ∗-

d

d

s
1 387.2(5) 1 32+ −1 −1
Xi [8]
Ξ0

u

s

s
1 314.83(20) 12 12+ 0 −2 (2,90±0,09)×10-10
Xi [9]
Ξ-

d

s

s
1 321.31(13) 12 12+ −1 −2 (1,639±0,015)×10-10
Xi (rezonans) [10]
Ξ∗0

u

s

s
1 531.80(32) 12 32+ 0 −2
Xi (rezonans) [10]
Ξ∗-

d

s

s
1 535.0(6) 12 32+ −1 −2
Omega[11]
Ω-

s

s

s
1 672.45(29) 0 32+ −1 −3 (8,21±0,11)×10-11
Bu tablodaki bütün hiperonların Baryon sayısı 1, Tılsım ve Altlık sayıları 0 dır.
Lejant
u:Yukarı kuark, d:Aşağı kuark, s:garip kuark

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hugh Young-Roger A. Freedman:University Physics ISBN 978-0321-50130-1 sf.1523
  2. ^ "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Lambda" (PDF). 26 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  3. ^ "Physics Particle Overview – Baryons". 2008-02-28 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  4. ^ "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Sigma+" (PDF). 11 Şubat 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  5. ^ "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Sigma0" (PDF). 26 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  6. ^ "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Sigma-" (PDF). 30 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  7. ^ a b c "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Sigma(1385)" (PDF). 24 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  8. ^ "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Xi0" (PDF). 30 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  9. ^ "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Xi-" (PDF). 11 Şubat 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  10. ^ a b "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Xi(1530)" (PDF). 24 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20. 
  11. ^ "Particle Data Groups: 2006 Review of Particle Physics – Omega-" (PDF). 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-04-20.