Mezonlar listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Bir kaonun (
K+
) üç piona (2
π+
, 1
π-
) bozunmasını gösteren bir çizim. Bu süreçte hem zayıf etkileşim hem de güçlü etkileşim gözlenmektedir.

Mezonlar, birer kuark ve antikuarktan meydana gelen kararlı olmayan atomaltı parçacıklardır. Kuarklardan oluşan parçacıklar olan hadron parçacık ailesinin üyelerindendir. Ailenin diğer üyesi olan ve üç kuarktan oluşan baryonlar ile arasındaki temel fark; mezonların tam sayı spine (bu anlamda bozondurlar), baryonların ise yarım tam sayı spine (bu anlamda fermiyondurlar) sahip olmalarıdır.

Mezonlar, kuarklardan oluştukları için hem zayıf etkileşim hem de güçlü etkileşim görülmektedir. Net elektrik yüküne sahip mezonlar aynı zamanda elektromanyetik etkileşime de girebilirler. Kuark içeriği, toplam açısal momentum kuantum sayısı, parite, C paritesi ve G paritesi gibi çeşitli özelliklerine göre sınıflandırılırlar. Hiçbir mezon kararlı olmasa da, görece daha düşük kütleye sahip olanlar, daha yüksek kütleye sahip olan mezonlara göre daha kararlı oldupundan parçacık hızlandırıcı veya kozmik ışın deneyleriyle gözlenmesi daha kolaydır.

Her mezon, kendisine karşılık gelen bir antiparçacığa (antimezon) sahiptir ve bu antimezonlarda karşılık gelen antikuarklar bulunur.

Listelerde yer alan sembollerin anlamları şu şekildedir: I (izospin), J (toplam açısal momentum kuantum sayısı), P (parite), C (C paritesi), G (G paritesi), u (yukarı kuark), d (aşağı kuark), s (garip kuark), c (tılsım kuark), b (alt kuark), Q (yük), B (baryon sayısı), S (gariplik), C (tılsım) ve B′ (altlık).

Özet tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tabloda yer alan veriler yayınlanmış sonuçlardan elde edilerek oluşturulmuştur ve bunların bir kısmı ilk elde edilen sonuçlardır. Tabloda yer alan 64 kadar mezon gerçekte var olmayabilir yahut hatalı kütle veya kuantum sayılarına sahip olabilir.

Mezon özet tablosu[1]
Hafif çeşnisiz
(S=C=B=0)
Garip
(S=±1, C=B=0)
Tılsımlı, garip
(C=S=±1)
cc
IG(JPC) IG(JPC) IG(JP) IG(JP) IG(JPC)
π± 1(0) φ(1680) 0(1−−) K± ½(0) D±s 0(0) ηc(1S) 0+(0−+)
π0 1(0−+) ρ3(1690) 1+(3−−) K0 ½(0) Ds 0(??) J/ψ(1S) 0(1−−)
η 0+(0−+) ρ(1700) 1+(1−−) K0S ½(0) D*s0(2317)± 0(0+) χc0(1P) 0+(0++)
f0(500) 0+(0++) a2(1700) 1(2++) K0L ½(0) Ds1(2460)± 0(1+) χc1(1P) 0+(1++)
ρ(770) 1+(1−−) f0(1710) 0+(0++) K*0(800) ½(0+) Ds1(2536)± 0(1+) hc(1P) ??(1+−)
ω(782) 0(1−−) η(1760) 0+(0−+) K*(892) ½(1) Ds2(2573) 0(??) χc2(1P) 0+(2++)
η′ (958) 0+(0−+) π(1800) 1(0−+) K1(1270) ½(1+) D*s1(2700)± 0(1) ηc(2S) 0+(0−+)
f0(980) 0+(0++) f2(1810) 0+(2++) K1(1400) ½(1+) D*sJ(2860)± 0(??) ψ(2S) 0(1−−)
a0(980) 1(0++) X(1835) ??(?−+) K*(1410) ½(1) DsJ(3040)± 0(??) ψ(3770) 0(1−−)
φ(1020) 0(1−−) X(1840) ??(???) K*0(1430) ½(0+) Alt
(B=±1)
X(3823) ??(??−)
h1(1170) 0(1+−) φ3(1850) 0(3−−) K*2(1430) ½(2+) X(3872) 0+(1++)
b1(1235) 1+(1+−) η2(1870) 0+(2−+) K(1460) ½(0) B± ½(0) X(3900)± ?(1+)
a1(1260) 1(1++) π2(1880) 1(2−+) K2(1580) ½(2) B0 ½(0) X(3900)0 ?(??)
f2(1270) 0+(2++) ρ(1900) 1+(1−−) K(1630) ½(??) B±/B0 karışımı χc0(2P) 0+(0++)
f1(1285) 0+(1++) f2(1910) 0+(2++) K1(1650) ½(1+) B±/B0/B0s/b baryonu
karışımı
χc2(2P) 0+(2++)
η(1295) 0+(0−+) f2(1950) 0+(2++) K*(1680) ½(1) X(3940) ??(???)
π(1300) 1(0−+) ρ3(1990) 1+(3−−) K2(1770) ½(2) Vcb and Vub CKM matrisi
karışımı
X(4020)± ?(??)
a2(1320) 1(2++) f2(2010) 0+(2++) K*3(1780) ½(3) ψ(4040) 0(1−−)
f0(1370) 0+(0++) f0(2020) 0+(0++) K2(1820) ½(2) B* ½(1) X(4050)± ?(??)
h1(1380) ?(1+−) a4(2040) 1(4++) K(1830) ½(0) B*J(5732) ?(??) X(4140) 0+(??+)
π1(1400) 1(1−+) f4(2050) 0+(4++) K*0(1950) ½(0+) B1(5721)0 ½(1+) ψ(4160) 0(1−−)
η(1405) 0+(0−+) π2(2100) 1(2−+) K*2(1980) ½(2+) B*1(5721)0 ½(2+) X(4160) ??(???)
f1(1420) 0+(1++) f0(2100) 0+(0++) K*0(2045) ½(4+) Alt, garip
(B=±1, S=∓1)
X(4250)± ?(??)
ω(1420) 0(1−−) f2(2150) 0+(2++) K2(2250) ½(2) X(4260) ??(1−−)
f2(1430) 0+(2++) ρ(2150) 1+(1−−) K3(2320) ½(3+) B0s 0(0) X(4350) 0+(??+)
a0(1450) 1(0++) φ(2170) 0(1−−) K*5(2380) ½(5) B*s 0(1) X(4360) ??(1−−)
ρ(1450) 1+(1−−) f0(2200) 0+(0++) k4(2500) ½(4) Bs1(5830)0 0(1+) ψ(4415) 0(1−−)
η(1475) 0+(0−+) fJ(2200) 0+(2++
or 4++)
K(3100) ??(???) B*s2(5840)0 0(2+) X(4430)± ?(1+)
f0(1500) 0+(0++) Tılsımlı
(C=±1)
B*sJ(5850) ?(??) X(4660) ??(1−−)
f1(1510) 0+(1++) η(2225) 0+(0−+) Alt, tılsımlı
(B=C=±1)
bb
f′1(1525) 0+(2++) ρ3(2250) 1+(3−−) D± ½(0) ηb(1S) 0+(0−+)
f2(1565) 0+(2++) f2(2300) 0+(2++) D0 ½(0) B±c 0(0) Υ(1S) 0(1−−)
ρ(1570) 1+(1−−) f4(2300) 0+(4++) D*(2007)0 ½(1) χb0(1P) 0+(0++)
h1(1595) 0(1+−) f0(2330) 0+(0++) D*(2010)± ½(1) χb1(1P) 0+(1++)
π1(1600) 1(1−+) f2(2340) 0+(2++) D*0(2400)0 ½(0+) χb0(2P) 0+(0++)
a1(1640) 1(1++) ρ5(2350) 1+(5−−) D*0(2400)± ½(0+) hb(1P) ??(1+−)
f2(1640) 0+(2++) a6(2450) 1(6++) D1(2420)0 ½(1+) χb2(1P) 0+(2++)
η2(1645) 0+(2−+) f6(2510) 0+(6++) D1(2420)± ½(??) ηb(2S) 0+(0−+)
ω(1650) 0(1−−) Diğer hafif D1(2430)0 ½(1+) Υ(2S) 0(1−−)
ω3(1670) 0(3−−) Daha ileri durumlar D*2(2460)0 ½(2+) Υ(1D) 0(2−−)
π2(1670) 1(2−+) D*2(2460)± ½(2+) χb0(2P) 0+(0++)
D(2550)0 ½(0) χb1(2P) 0+(1++)
D(2600) ½(??) hb(2P) ??(1+−)
D*(2640)± ½(??) χb2(2P) 0+(2++)
D(2750) ½(??) Υ(3S) 0(1−−)
χb(3P) ??(??+)
Υ(4S) 0(1−−)
X(10610)± 1+(1+)
X(10610)0 1+(1+)
X(10650)± ?+(1+)
Υ(10860) 0(1−−)
Υ(11020) 0(1−−)

Mezonlar listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki listeler, mezonların tüm bilinen veya tahmin edilen sözdeskaler (JP = 0-) ve vektörel (JP = 1-) özelliklerini de içermektedir.

Aşağıda tasnif edilen parçacıkların özellikleri ve kuark içeriklerinin dengi antiparçacıklar için, kuarkların antikuarklarla; Q, B, S, C ve B′ sembollerinin işaretlerinin ise negatif olarak değiştirilmesi gerekmektedir. Adlarının yanında işareti olan parçacıklar, Standart Model'e göre varlığı tahmin edilmekte olsa da henüz gözlenlenmemiştir. Kırmızı renkle yazılan değerler ise deneylerle kesin bir şekilde kanıtlanmamış olup kuark modeline göre tahmin edilmektedir.

Sözdeskaler mezonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Parçacık adı Parçacık
sembolü
Antiparçacık
sembolü
Kuark
içeriği
Değişmez kütlesi (MeV/c2) IG JPC S C B' Ortalama yaşam süresi (s) Yaygın olarak bozunduğu

(>%5 bozunma)

Pion[2]
π+

π-

u

d
139,57018±0,00035 1 0 0 0 0 (2,6033±0,0005)×10-8
μ+
+
ν
μ
Pion[3]
π0
Kendisi [a] 134,9766±0,0006 1 0−+ 0 0 0 (8,52±0,18)×10-17
γ
+
γ
Eta mezonu[4]
η
Kendisi [a] 547,862±0,018 0+ 0−+ 0 0 0 (5,02±0,19)×10-19[b]
γ
+
γ
ya da

π0
+
π0
+
π0
ya da


π+
+
π0
+
π-

Eta prime mezonu[5]
η′
(958)
Kendisi [a] 957,78±0,06 0+ 0−+ 0 0 0 (3,32±0,15)×10-21[b]
π+
+
π-
+
η
ya da

(
ρ0
+
γ
) / (
π+
+
π-
+
γ
) ya da


π0
+
π0
+
η

Tılsımlı eta mezonu[6]
η
c
(1S)
Kendisi
c

c
2983,6±0,7 0+ 0−+ 0 0 0 (2,04±0,05)×10-23[b]
η
c
bozunma türlerine bakınız
Alt eta mezonu[7]
η
b
(1S)
Kendisi
b

b
9398,0±3,2 0+ 0+ 0 0 0 Unknown
η
b
bozunma türlerine bakınız
Kaon[8]
K+

K-

u

s
493,677±0,016 12 0 1 0 0 (1,2380±0,0021)×10-8
μ+
+
ν
μ
ya da


π+
+
π0
ya da


π0
+
e+
+
ν
e
ya da


π+
+
π+
+
π-

Kaon[9]
K0

K0

d

s
497,614±0,024 12 0 1 0 0 [c] [c]
K-Short[10]
K0
S
Kendisi [e] 497,614±0,024[d] 12 0 (*) 0 0 (8,954±0,004)×10-11
π+
+
π-
ya da


π0
+
π0

K-Long[11]
K0
L
Kendisi [e] 497,614±0,024[d] 12 0 (*) 0 0 (5,116±0,021)×10-8
π±
+
e
+
ν
e
ya da


π±
+
μ
+
ν
μ
ya da


π0
+
π0
+
π0
ya da


π+
+
π0
+
π-

D mezonu[12]
D+

D-

c

d
1869,61±0,10 12 0 0 +1 0 (1,040±0,007)×10-12
D+
bozunma türlerine bakınız
D mezonu[13]
D0

D0

c

u
1864,84±0,07 12 0 0 +1 0 (4,101±0,015)×10-13
D0
bozunma türlerine bakınız
Garip D mezonu[14]
D+
s

D-
s

c

s
1968,30±0,11 0 0 +1 +1 0 (5,00±0,07)×10-13
D+
s
bozunma türlerine bakınız
B mezonu[15]
B+

B-

u

b
5279,26±0,17 12 0 0 0 +1 (1,638±0,004)×10-12
B+
bozunma türlerine bakınız
B mezonu[16]
B0

B0

d

b
5279,58±0,17 12 0 0 0 +1 (1,519±0,009)×10-12
B0
bozunma türlerine bakınız
Garip B mezonu[17]
B0
s

B0
s

s

b
5366,77±0,24 0 0 −1 0 +1 (1,512±0,007)×10-12
B0
s
bozunma türlerine bakınız
Tılsımlı B mezonu[18]
B+
c

B-
c

c

b
6275,6±1,1 0 0 0 +1 +1 (4,52±0,33)×10-13
B+
c
bozunma türlerine bakınız

[a]   Sıfırdan farklı kuark kütleleri sebebiyle kesin olmayan sonuçlar görülmektedir.
[b]   PDG, rezonans genişliğini (Γ) belirtir. Burada ise onun yerine τ = ħΓ dönüşümü verilmiştir.
[c]   Güçlü özdurum. Belirli bir yaşam süresi yoktur (aşağıdaki kaon notları başlığına bakınız).
[d]  
K0
L
ve
K0
S
parçacıklarının kütleleri,
K0
parçacığınınki gibi verilmiştir.
K0
L
ve
K0
S
parçacıklarının kütleleri arasındaki fark 2,2×10-11 MeV/c2 kadardır.[11]
[e]   Zayıf özdurum. Bir miktar CP ihlali durumu söz konusudur (aşağıdaki kaon notları başlığına bakınız).

Vektörel mezonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Parçacık adı Parçacık
sembolü
Antiparçacık
sembolü
Kuark
içeriği
Değişmez kütlesi (MeV/c2) IG JPC S C B' Ortalama yaşam süresi (s) Yaygın olarak bozunduğu

(>%5 bozunma)

YÜklü ro mezonu[19]
ρ+
(770)

ρ-
(770)

u

d
775,11±0,34 1+ 1 0 0 0 (4,41±0,02)×10-24[f][g]
π±
+
π0
Nötr ro mezonu[19]
ρ0
(770)
Kendisi 775,26±0,25 1+ 1−− 0 0 0 (4,45±0,03)×10-24[f][g]
π+
+
π-
Omega mezonu[20]
ω
(782)
Kendisi 782,65±0,12 0 1−− 0 0 0 (7,75±0,07)×10-23[f]
π+
+
π0
+
π-
ya da


π0
+
γ

Fi mezonu[21]
ϕ
(1020)
Kendisi
s

s
1019,461±0,019 0 1−− 0 0 0 (1,54±0,01)×10-22[f]
K+
+
K-
ya da


K0
S
+
K0
L
ya da

(
ρ
+
π
) / (
π+
+
π0
+
π-
)
J/Psi[22]
J/ψ
Kendisi
c

c
3096,916±0,011 0 1−− 0 0 0 (7,09±0,21)×10-21[f]
J/ψ
(1S) bozunma türlerine bakınız
Upsilon mezonu[23]
ϒ
(1S)
Kendisi
b

b
9460,30±0,26 0 1−− 0 0 0 (1,22±0,03)×10-20[f]
ϒ
(1S) bozunma türlerine bakınız
Kaon[24]
K∗+

K∗-

u

s
891,66±0,026 12 1 1 0 0 (3,26±0,06)×10-23[f][g]
K
(892) bozunma türlerine bakınız
Kaon[24]
K∗0

K∗0

d

s
895,81±0,19 12 1 1 0 0 (1,39±0,02)×10-23[f]
K
(892) bozunma türlerine bakınız
D mezonu[25]
D∗+
(2010)

D∗-
(2010)

c

d
2010,26±0,07 12 1 0 +1 0 (7,89±0,17)×10-21[f]
D0
+
π+
ya da


D+
+
π0
D mezonu[26]
D∗0
(2007)

D∗0
(2007)

c

u
2006,96±0,10 12 1 0 +1 0 >3,1×10-22[f]
D0
+
π0
ya da


D0
+
γ
Garip D mezonu[27]
D∗+
s

D∗-
s

c

s
2112,1±0,4 0 1 +1 +1 0 >3,4×10-22[f]
D∗+
+
γ
ya da


D∗+
+
π0
B mezonu[28]
B∗+

B∗-

u

b
5325,2±0,4 12 1 0 0 +1 Bilinmiyor
B+
+
γ
B mezonu[28]
B∗0

B∗0

d

b
5325,2±0,4 12 1 0 0 +1 Bilinmiyor
B0
+
γ
Garip B mezonu[29]
B∗0
s

B∗0
s

s

b
5415,4+2,4
−2,1
0 1 −1 0 +1 Bilinmiyor
B0
s
+
γ
Tılsım B mezonu
B∗+
c

B∗-
c

c

b
Bilinmiyor 0 1 0 +1 +1 Bilinmiyor Bilinmiyor

[f]   PDG, rezonans genişliğini (Γ) belirtir. Burada ise onun yerine τ = ħΓ dönüşümü verilmiştir.
[g]   Kesin değer, kullanılan yönteme göre değişlik göstermektedir.

Nötr kaonlarla ilgili notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Nört kaonlarla ilgili iki karışıklık vardır:[30]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ K.A. Olive et al. (2014): Meson Summary Table
  2. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    π±
  3. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    π0
  4. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    η
  5. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    η′
  6. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    η
    c
  7. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    η
    b
  8. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    K±
  9. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    K0
  10. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    K0
    S
  11. ^ a b K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    K0
    L
  12. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    D±
  13. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    D0
  14. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    D±
    s
  15. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    B±
  16. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    B0
  17. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    B0
    s
  18. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    B±
    c
  19. ^ a b K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    ρ
  20. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    ω
    (782)
  21. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    ϕ
  22. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings – J/Ψ
  23. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    ϒ
    (1S)
  24. ^ a b K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    K
    (892)
  25. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    D∗±
    (2010)
  26. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    D∗0
    (2007)
  27. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    D∗±
    s
  28. ^ a b K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    B
  29. ^ K.A. Olive et al. (2014): Particle listings –
    B
    s
  30. ^ Cronin, J. W. (1980). "CP Symmetry Violation – The Search for its origin" (PDF) (İngilizce). Nobel Vakfı. 10 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 

Konuyla ilgili yayınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]