Hekate

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hekate
Hecate Chiaramonti Inv1922.jpg
Hekate Chiaramonti
Yeraltının Hanımı
Özellikleri
Alanı Ay, yeraltı ve büyücülük
Semboller Köpek, ay ve meşale
Görünüşü genelde üç yüzlü şekilde betimlenir
Kişisel bilgileri
Ebeveynler Perses ve Asteria
Bergama Zeus Sunağından elinde meşale ile Hekate

Hekate, ay ve gece ile ilişkilendirilmiş bakire tanrıçadır. Türkiye'de Lagina antik kenti, tanrıçanın başlıca kült merkezidir. Titan soylu Perses ve Asteria'nın kızıdır, Ay ve gecenin dışında ölüler,yeraltı ve büyücülük ile ilişkilendirilmiştir. Korkuyla karışık bir saygı uyandırır. Mitolojide çok ön planda olmayan Hekate'ye, özellikle erken hristiyanlık döneminde birçok olumsuz anlam yüklenmiştir. Günümüzde Neopaganizmde sevilen bir tanrıçadır.

Özellikle Karyalılar tarafından sevilen tanrıça, Anadolu ya da Trakya kökenlidir. Tanrıça, Artemis ve Apollo ile anne tarafından kuzendir. Baştanrı Zeus'un dünyayı, kendisi gökyüzünü kardeşleri Poseidon denizleri, Hades ise yeraltını alacak şekilde paylaştırır ama tanrıça Hekate ise bu 3 alandada yetki verir. Mitolojide Persephone'nin kaçırılışı efsanesinin bazı varyasyonlarında yer alır.

Tanrıçanın üç yüzlü tasviri zamanla ay tanrıçaları Hekate-Artemis-Selene şeklinde bir üçleme(teslis) inanıcında doğdurmuştur. Trakya açıklarındaki Semadirek adası, tanrıçanın diğer önemli kült merkezidir. Tanrıçanın bazı kült isimleri ve bunların karşılıkları;

  • Aedonaea (Αιδωναια): Yeraltının Hanımı
  • Brimo (Βριμω): Kızgın olan / Korkunç olan
  • Perseis (Περσεις): Yokedici / Perses'in kızı
  • Trimorphis (Τριμορφις): Üç vücutlu

Homeros'un eserlerinde yer almayan tanrıça hakkında Hesiodos, Thegonia adlı eserinde bahseder;

"Phoibe Koios’la gerdeğe girdi
Leto ve adı güzel Asteria’yı getirdi dünyaya
Perses sarayına götürdü bir gün
Ve sevgili eşi oldu onun
Ve Asteria Hekate ’yi doğurdu.
Ölümsüzlerin saygısı büyüktür Ona,
Bütün yeryüzünde kurban kesen her ölümlü
Hekate’nin adını anar yakarışlarında.
Kimin dileğini iyi karşılarsa o tanrıça

Onun elde edemeyeceği bir şey yoktur.
Ona bütün mutlulukları vermek elindedir
Ünlü Gaia ve Uranos’un çocukları
Kendi paylarından pay vermişlerdir ona
Kim hoşuna giderse Hekate’nin
Yardım görür ondan.
Meydanlarda kalabalıklar içinde
Kimi isterse onu parlatır Hekate "

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Hekate ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.