Haplogrup N (y-DNA)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Haplogrup N

Haplogrupo N (ADN-Y).PNG

Çıkış tarihi 20.000 - 25.000 yıl önce
Çıkış yeri Sibirya, Moğolistan, Güney Çin
Köken NO
Varyasyonlar N1, N1'in alt grupları olan N1a, N1b, N1c ve bunların alt grupları
Mutasyonları M231, M232
En yüksek frekansları Yakutlar 75%, Nenetler 75%, Finler 60%

Haplogroup N (M231 ve M232) Kuzey Avrasya coğrafyasında sıkça rastlanan Sibirya kökenli bir y-DNA haplogrubudur.[1]

Kökenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

N haplogrubu NO haplogrubunun varyasyonu niteliğinde olan alt üyesidir. Son buzul çağının ardından ortaya çıkıp Sibirya'dan dünya geneline yayılmaya başladığı için diğer haplogruplara nazaran daha genç bir haplogrup sayılır. Bu haplogrubun Amerika kıtasında yayılamaması Bering Boğazının son buzul çağının ardından erimesini müteakiben ortaya çıktığına dair ipuçları vermektedir.[1]

Dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

N haplogrubu Kuzey Avrasya'da geniş bir alana yayılmıştır, ve ayrıca Nepal, Güney Avrupa, Güneybatı Asya gibi bölgelerde de nadiren rastlanmaktadır. Varlığı en çok Fin-Baltık topluluklarında görülmektedir. Ugrik ve Batı Sibiryalı Samoyedler'de ve Sibiryalı Türkî bir millet olan Yakutlar'da da N haplogrubu oldukça baskın olarak görülmektedir.[2]

Türklerde N Haplogrubu[değiştir | kaynağı değiştir]

N haplogrubuna Türki topluluklarda sıkça rastlanılmaktadır. Yakutlar ve Tuvalar gibi Kuzey Sibiryalı halklarda %75 gibi yüksek oranlarda bulunan N haplogrubu, Türkmenler'de %10, Kırgızlar'da %3, Azeriler'de %5 gibi oranlarda bulunmaktadır.[3] Diğer Türki halklarda da bu haplogrup az ya da çok olarak yer almaktadır. Türkiye'de ise yapılan araştırmaların sonuçları farklılık gösterse de %4 oranında bulunduğu fikri yaygındır.[4] Anadolu'da son dönemlerde yapılan araştırmalara göre ise Afşar köylerinde %30 gibi yüksek sayılabilecek oranlarda N1b haplogrubuna rastlanmıştır.[5][6][7] Bu sonuçlar Türkiye Türklerinde N haplogrubunun düşünüldüğünden daha fazla olabileceği iddialarını ortaya çıkarmıştır.

N haplogrubunun Türkler için bir diğer önemli yanı ise bulunduğu tüm topluluklarda Ural-Altay dillerinin konuşuluyor olmasıdır. Ön Türklerin yoğun bir şekilde N, Q ve C3 haplogruplarını barındırmasından ötürü N haplogrubu da Ural-Altay dillerini konuşan tüm topluluklarla birlikte göç edilen yeni coğrafyalara taşınmıştır.[8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]