Gazi bin Faysal

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
I. Gazi
Ghazi3.jpg
Irak kralı
Flag of Iraq (1924–1959).svg
Hüküm süresi 8 Eylül 1933 - 4 Nisan 1939
Önce gelen I. Faysal
Sonra gelen II. Faysal
Veliaht(lar) II. Faysal
Eş(leri) Aliya bint Ali
Hicaz Prensesi
Hanedan Haşimoğulları
Babası I. Faysal
Annesi Huzaima bint Nasser
Doğum 21 Mart 1912(1912-03-21)
Mekke, Mekke Şerifliği, Osmanlı İmparatorluğu Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg
Ölüm 04 Nisan 1939 (27 yaşında)
Bağdat, Irak Krallığı Flag of Iraq (1924–1959).svg
Dini Sünnilik
Gazi bin Faysal

I. Gazi (Tam ismi: Gazi bin Faysal, Arapça:غازي ابن فيصل, d. 21 Mart 1912 - 4 Nisan 1939), Irak'ın ikinci kralı. I. Faysal'ın tek oğlu olarak, tahta geçtiği 8 Eylül 1933 tarihinden, trafik kazası geçirerek hayatını kaybettiği 4 Nisan 1939'a kadar 5 sene hüküm sürdü.

İlk Yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Faysal bin Hüseyin'in tek oğlu olarak olarak 21 Mart 1912 tarihinde Mekke'de dünyaya geldi. Doğumu sırasında babası Asir'de Muhammad ibn Ali al-Idrisi komutasındaki Asir Emirliği ile mücadele ediyordu. Bu sebeple gazaya katılmış kişi anlamında, Gazi ismi kendisine verildi.[1] Genç Gazi babasının yokluğunda Mekke'de dedesi Hüseyin bin Ali ile kaldı. Haşimoğulları ailesi Birleşik Krallık desteği ile Osmanlı İmparatorluğu'na isyan etmişlerdi. Bu sebeple Gazi eğitim almak üzere İngiltere'de bulunan Harrow School'a eğitim görmeye gönderildi.

Haşimoğulları birliklerinin Suud Hanedanı tarafından mağlup edilmesi üzerine bütün ailesi ile beraber Hicaz bölgesinden sürüldü. Bir süre amcası Abdullah'ın hüküm sürdüğü Ürdün'de kaldı. Aynı yıl içerisinde babasına katılmak için Irak'a geldi ve burada veliaht ilan edildi.

Hükümdarlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

8 Eylül 1933 tarihinde babası I. Faysalın kalp krizi sonucu Bern kentinde hayatını kaybetmesi sonucu Irak Kralı olarak tahta çıktı. İlk zamanlarından itibaren ülkesindeki ingiliz etkisini azaltmaya yönelik Pan Arabizm yanlısı bir politika izlemeye başladı.[2]Gazi dönemi, iktidar amacı ile ordu ve sivillerin sıklıkla mücadele ettiği bir dönem haline geldi. Kral, Bakr Sidqi'in yönetimi sivillerden ele geçirmek için yaptığı darbeye destek verdi. Aynı zamanda kralın Nazi Almanyasına sempatiği duyduğu söylentileri başladı ve Kuveyt topraklarında hak iddia etti.

Evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Kral Gazi ve amcası Ali bin Hüseyin'nin kızı prenses Aliya bint Ali, 25 Ocak 1934'de Bağdat'ta evlendiler. Bu evlilikten tek çocuk olarak II. Faysal (2 Mayıs 1935) dünyaya geldi.

Veliaht Faysal'ın sünneti için 7 Kasım 1935 Perşembe günü kutlama yapıldı. Kral Gazi fakirlere sadaka dağıtılması için emir verdi ve yetimhaneden 50 çocuğun daha sünnet edilmesini ve tatlılar dağıtılmasını istedi. Günün akşamını kutlamak için bir ziyafet düzenlendi. Bu ziyafete Ürdün Kralı Abdullah ve oğlu Nayef, Prens Abdülillah, başbakan ve eski başbakanlar ve senato üyeleri katıldı.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

4 Nisam 1939 günü kral, kendisinin sürmekte olduğu bir spor araba ile kaza yaparak hayatını kaybetti.[3] O dönem yaşamış birçok kişiye göre kralın Birleşik Krallık yönetimindeki Kuveyt ile Irak'ı birleştirmek istemesinden dolayı kazada Nuri Said Paşa'nın etkisi vardı.[4]

Kral Gazi'nin tek oğlu olan II. Faysal, Irak Kralı olarak tahta çıktı ancak henüz yönetecek yaşa gelmemiş olmasından dolayı Prens Abdülillah, Kral Naibi olarak ülkeyi yönetmeye başladı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel
  1. ^ Kral Gazi ve Yoldaşları (King Ghazi and his Companions) (الملك غازي ومرافقوه) (1989), Dr. Muhammad Hussein Al Zobeidi
  2. ^ Tripp, Charles. A History of Iraq. Cambridge University Press: Cambridge, 2000, s.81.
  3. ^ Tripp, s.98.
  4. ^ Safa Khulusi, Ma'ruf Al-Rusafi (1875–1945). The Muslim World, Hartford Seminary Foundation, LXVII No.1, 1977.


Resmî unvanlar
Önce gelen:
Faysal bin Hüseyin
Coat of arms of the Kingdom of Iraq.svg
Irak kralı

1933 - 1939
Sonra gelen:
II. Faysal