GN-z11

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 12s 36d 25,46sn; +62º 14' 31,4″

GN-z11
GN-z11
GN-z11'in GOODS'un kuzey araştırmasının bir görüntüsü üzerine bindirilmiş resmi
Gözlem verisi
Dönem J2000[1]
Takımyıldız Büyük Ayı[1]
Bahar açısı (α) 12s 36d 25,46sn[1]
Yükselim (δ) +62° 14′ 31,4″[1]
Açısal boyut  (V) 4.000 ± 2.000[2]
Fiziksel özellikler
kırmızıya kayma 11.09+0.08−0.12[2]
Uzaklık 13,4 milyar Iy
(4,1 milyar pc)
Kütle (m) ~1×109 M
Katalog başlıkları
GN-z10-1[2] • GND J-625464314 • GNS 2996
Ayrıca bakınız:
Galaksi
Galaksiler listesi

GN-z11, Büyükayı Takımyıldızı'nda bulunan yüksek derecede kırmızıya kaymış bir galaksidir.[3] GN-z11'in z = 11,1'lik bir spektroskopik kırmızıya kayması, 13,4 milyar yıllık bir yaşı olup 13,8 milyar yıl önce meydana gelen Büyük Patlama'dan 400 milyon yıl sonra var olduğu şekliyle görülmektedir.[4][5][6]

3 Mart 2016 tarihi itibarıyla GN-z11, Kâinat'ın en uzak bilinen galaksisidir. GN-z11 Hubble Uzay Teleskobu'nun CANDELS ve GOODS-Kuzey anketleri verilerihi inceleyen bir ekip tarafından tespit edilmiştir.[7][8]

Yale Üniversitesi'nden çalışma ortak yazarı Pascal Oesch'e göre "Şu anda biz bu galaksinin bizden yaklaşık 32 milyar ışık yılı mesafede olmasını bekliyoruz".[9]

Hubble'ın Geniş Alan Kamerası 3'ü kullanan araştırma ekibi, GN-z11'e olan mesafeyi spektroskopik olarak ölçebilmek için Kâinat'ın genişlemesi sebebiyle meydana gelen kırmızıya kaymayı ölçmek üzere ışığı bileşen renklerine ayırdı. [10]

GN-z11, Samanyolu'ndan 25 kat daha küçük olup Samanyolu Galaksisi yıldız kütlesinin %1'ine sahiptir. GN-z11, Samanyolu Galaksisi'nin bugün yaptığının yaklaşık 20 katı kadar bir hızla yıldız meydana getirmektedir.[10]

Çalışmanın yazarları şunları söyledi: “Bu kadar büyük bir galaksinin ilk yıldızların oluşmaya başlamasından ancak 200-300.000.000 yıl sonra var olması şaşırtıcı”, “O kadar erkenden bir milyar Güneş kütleli (bir Güneş kütlesi Güneş'in kütlesine eşittir) bir galaksi meydana getirmesiyle gerçekten büyük oranda yıldız üreterek hızlı bir büyüme sergilyor."[10]

“Böyle büyük bir mesafede bu beklenmedik parlak galaksinin keşfi, galaksilerin oluşumu için mevcut teorik modellerin bazılarını zorluyor”, “Böyle parlak galaksilerin Kâinat'ta çok erken tarihte gerçekten ne kadar yaygın olduğunu ölçebilmek için daha büyük alan veri kümelerine şimdi ihtiyaç var.”[10]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d "Hubble Team Breaks Cosmic Distance Record - Fast Facts". HubbleSite. 3 Mart 2016. STScI-2016-07. 6 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160706052008/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2016/07/fastfacts/. Erişim tarihi: 4 Mart 2016. 
  2. ^ a b c Oesch, P. A.; Brammer, G.; van Dokkum, P. (Mart 2016). "A Remarkably Luminous Galaxy at z=11.1 Measured with Hubble Space Telescope Grism Spectroscopy". The Astrophysical Journal 819 (2): 129. arXiv:1603.00461. Bibcode 2016ApJ...819..129O. DOI:10.3847/0004-637X/819/2/129. 
  3. ^ Klotz, Irene (March 3, 2016). "Hubble Spies Most Distant, Oldest Galaxy Ever". Discovery News. http://news.discovery.com/spacegalaxies/hubble-finds-most-distant-oldest-galaxy-ever-160303.htm. Erişim tarihi: March 3, 2016. 
  4. ^ Amos, Jonathan (March 3, 2016). "Hubble sets new cosmic distance record". BBC News. http://www.bbc.com/news/science-environment-35721734. Erişim tarihi: March 3, 2016. 
  5. ^ http://www.big-bang-theory.com/
  6. ^ Oesch, P. A.; Brammer, G.; van Dokkum, P. G.; Illingworth, G. D.; Bouwens, R. J.; Labbe, I.; Franx, M.; Momcheva, I. ve diğ. (2016-03-01). "A Remarkably Luminous Galaxy at z=11.1 Measured with Hubble Space Telescope Grism Spectroscopy". arXiv:1603.00461 [astro-ph]. http://arxiv.org/abs/1603.00461. 
  7. ^ "Hubble breaks cosmic distance record". March 3, 2016. heic1604. 8 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160308035800/http://www.spacetelescope.org/news/heic1604/. Erişim tarihi: March 3, 2016. 
  8. ^ "Hubble Team Breaks Cosmic Distance Record". March 3, 2016. STScI-2016-07. 17 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160317051651/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2016/07/full/. Erişim tarihi: March 3, 2016. 
  9. ^ "Astronomers Spot Most Distant Galaxy—At Least For Now". 18 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160318230140/https://phenomena.nationalgeographic.com/2016/03/03/astronomers-spot-most-distant-galaxy-yet-at-least-for-now/. Erişim tarihi: 2016-03-04. 
  10. ^ a b c d "Shattering the cosmic distance record, once again". 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160313104425/http://news.yale.edu/2016/03/03/shattering-cosmic-distance-record-once-again. Erişim tarihi: 2016-03-04.