Gülten Dayıoğlu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Gülten Dayıoğlu
Doğum 15 Mayıs 1935[1]
Emet, Kütahya
Meslek Roman ve öykü yazarı
Milliyet Türk
Dönem 1963
Önemli ödülleri Yunus Nadi Öykü Ödülü ( İkincilik )
(1964-1965)

Resmî site
Gülten-Dayıoğlu.com

Gülten Dayıoğlu (d. 15 Mayıs 1935; Emet, Kütahya), Türk roman ve öykü yazarı.

Kimliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Babası Lütfi Uyan "Yüncü Aliler" lakabıyla anılır. Lütfi Efendi, babasının mesleği keçe işiyle değil şapka ustalığıyla uğraştı. Annesi Emine Hanım, "Hacı Memişler" sülalesindendir. Gülten Dayıoğlu ailenin tek çocuğudur. Babası evi terk edince Gülten Hanım'ı annesi büyütür.[2]

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1935 yılında Kütahya`nın Emet ilçesinde doğdu. Çocukluğunun büyük bir kısmını Emet ilçesinde geçirdi. İlkokulun ilk üç sınıfını Emet'in Örencik Köyü'nde, daha sonra Kütahya 30 Ağustos İlkokulu'nda okuyarak İstanbul'a yerleştikten sonra Nişantaşı İlkokulu'nda bitirdi. Dayıoğlu, 1956'da İstanbul'da eski adıyla Atatürk Lisesi olan Beşiktaş Atatürk Anadolu Lisesi'ni bitirdi. Lisede edindiği Fransızca'nın yanında orta derecede İngilizce bilmektedir. Bir süre İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğrenim gördü. Daha sonra okulu bıraktı. 1958 yılında Cevdet Bey ile evlendi. Dışarıdan sınavlara girerek ilkokul öğretmeni oldu. On beş yıllık hizmetten sonra geçirdiği ciddi mide rahatsızlığı sebebiyle 1976'da istifa etti. Bu tarihten sonra yazarlık çalışmalarını daha yoğun biçimde sürdürdü.

Çocuk ve Gençlik Edebiyatı alanında "Üç Kuşağın Yazarı" unvanıyla anılan Dayıoğlu'nın iki oğlu vardır.[3]

Aldığı ödüller ve adına düzenlenen etkinlikler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • "Döl" adlı hikâyeyle Yunus Nadi Öykü ikincilik ödülü (1964-65)
  • "Leylek Karda Kaldı" öyküsüyle Arkın Çocuk Edebiyatı Ödülü (1974-75)
  • "Güzel Hanım" öyküsüyle Arkın Çocuk Edebiyatı Masal Ödülü (1974-75)
  • "Dünya Çocukların Olsa" romanıyla George Orwall yılında Alman yayıncılar birliği tarafından dünya çapında yapılan Gençliğe Yarın Umudu Veren Üç Yüz Kitap seçkisi (1984)
  • "Gül Gelin" ile Türkiye Aile Sağlığı ve Planlaması Koç Vakfı Öykü Ödülü (1987)
  • "Kaf Dağı'nın Ardına Yolculuk" romanı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Çocuk Edebiyatı Ödülü (1987)
  • TRT 10. Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği'ne çocuk kitapları yazarı sıfatıyla onur konuğu olarak davet edildi. Şenlik etkinlikleri sırasında, Başbakan ve TRT tarafından onur plaketiyle ödüllendirildi (1988)
  • "Parbat Dağının Esrarı" ile İzmir Büyük Şehir Belediyesi Çocuk Romanı ödülü (1989)
  • Altın Kitaplar ödülü (1990)
  • Çocuk Vakfı Çocuk Edebiyatı ödülü (1991)
  • Gülten Dayıoğlu'nun otuzuncu sanat yılı, İstanbul, Ankara, Kütahya Emet ve Anadolu'nun değişik kentlerinde yıl boyunca çeşitli seminer, panel, konferans ve yarışma etkinlikeriyle kutlandı (1993)
  • Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Onur Üyeliği ve Basın Onur Kartı ödülü (13 Kasım 1995)
  • Kültür Bakanlığı tarafından düzenlenen Eflatun Cem Güney Çocuk Kitapları yarışmasında Nazan Erkmen'in çizimleriyle ortak oluşturdukları Çocuk Kitaplarıyla Mansiyon ödülü
  • Doğum yeri olan Emet ilçesinde bir caddeye adı verildi (13 Kasım 1995)
  • İstanbul'da yapılan 13. Bilişim Kurultayı tarafından bilişme katkıları nedeniyle Teşekkür Belgesi ve yaşam boyu yararlanabileceği internet kanalı armağan edildi (12-18 Eylül 1996)
  • Sabah Gazetesi Dergi Grubu'ndan Mimoza'nın açtığı çağdaş bir Türkiye için mesleğine ve topluma yaptığı katkılar göz önüne alınarak, Cumhuriyet'in 75. yılında "Yetmiş Beş Başarılı Türk Kadını" arasına girdi (1998)
  • Kütahya Sanayi ve Ticaret Odası'nın 73. kuruluş yıl dönümü nedeniyle verilen Sanata Katkı onu ödülü (1999)
  • Uluslararası Andersen Gençlike ve Çocuk Yayınları Yarışması'na Türkiye adayı olarak seçildi (1999-2000)
  • TÜYAP Kitap Fuarı'nda düzenlenen bir törenle Türkiye Edebiyatçılar Derneği Onu ödülü aldı (11 Kasım 2000)
  • Çocuk Edebiyatı ve Sanatçılar Birliği tarafından Çocuk Edebiyatı Yaşam Boyu Hizmet ödülü (23 Nisan 2001)
  • 1971'de yayınlanan ilk romanı Fadiş'in değişik etkinliklerle otuzuncu doğum yılı kutlandı. Bu etkinlikler Mart 2001'de Altın Kitaplar Yayınevi'nin Pera Palas'ta düzenlediği basın toplantısı ve kokteyl ile başladı. Nisan 2001'de Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi tarafından düzenlenen Fadiş Sempozyumu, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi tarafından düzenlenen iki günlük ulusal nitelikli Fadiş Sempozyumu, Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi tarafından düzenlenen Fadiş Paneli ve okullarda yapılan çeşitli toplantılarla sürdü. Bu sempozyumlarda sunulan bildiriler, Ankara ve Osmangazi Üniversiteleri tarafından kitap haline getirildi (2001)
  • Türkiye Edebiyatçılar Birliği Hizmet Onur ödülü (2002)
  • Kütahya SSK Kütahya Çocuk Hastanesi'ne adı Verildi (12 Kasım 2002)
  • Kırkıncı sanat yılı, çeşitli gazete ve dergilerde yayınlanan yazılar ve başta TRT olmak üzere özel televizyon kanallarında yapılan program ve oturumlarla kutlandı (2003)
  • Yapı Kredi Yayınları tarafından sanatının kırkıncı yılı nedeniyle çocuk ve gençlik edebiyatı oturumu düzenlendi (4 Şubat 2003)
  • Ülke çapında değişik tarihlerde yapılan anketlerde üç kez, Türkiye'de en başarılı ve en çok okunan çocuk ve gençlik kitapları yazarı seçildi.
  • "Tomar" tarafından yapılan en başarılı çocuk kitabı yazarı araştırmasında birincilik ödülü (1997)
  • Millî Eğitim Bakanlığı Yayımlar Dairesi Başkanlığı'na ulaştırılan 12519 veri değerlendirilerek, ülke çapında en çok okunan eser ve yazarların sıralamasında birincilik ödülü (2004-05)
  • Türkiye Kütüphaneler Birliği tarafından internet ortamında yapılan araştırmalar sonucunda en başarılı Çocuk Kitapları Yazarı birinciliği (Mart 2008)
  • Türk Kütüphaneciler Derneği İstanbul Şubesi ve Okul Kütüphanecileri İstanbul Grubu tarafından kırk beşinci sanat yılını kutlama ve kütüphanelere, kütüphaneciliğe yaptığı katkılarından dolayı onur ödülü ve üyeliği (22 Aralık 2008)
  • Kabataş Lisesi ve Kabataşlılar Derneği tarafından Behçet Necatigil Edebiyat Onur ödülü (14 Ocak 2009)
  • Gülten Dayıoğlu'nun adını taşıyan bir vakıf kuruldu (2007)
  • Kütahya'da adını taşıyan bir çocuk kütüphanesi açıldı (2007)[4]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Öyküleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Döl (1971)
  • Geride Kalanlar (1975)
  • Geriye Dönenler (1986)
Roman[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Fadiş (ilk romanı)(1971)
  • Dört Kardeştiler (1971)
  • Suna’nın Serçeleri (1974)
  • Yurdumu Özledim (1977)
  • Ben Büyüyünce (1979)
  • Dünya Çocukların Olsa (1981)
  • Ölümsüz Ece (1985)
  • Kaf Dağı’nın Ardına Yolculuk (1987)
  • Parbat Dağının Esrarı (1989)
  • Tuna’dan Uçan Kuş (1992)
  • Yeşil Kiraz 1-2(1992)
  • Midos Kartalının Gözleri (2008)
  • Anılar İçinde Bir Anı (2001)
  • Akgüvercin ile Yeşilsalkım'ın Aşkı (2010)
  • Gök Yüzündeki Mor Bulutlar(1999)
  • Sekizinci Renk (2011)
  • Kayıplara Karışmak(2015)
  • Yoksa Sen misin(2016)
  • Ganga
Hikayeleri[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Uçan Motor (1965)
  • Kırmızı Bisikletin Binicisi (1965)
  • Leylek Karda Kaldı (1979)
  • Şenlik Günü (1983)
  • Kır Gezisi (1983)
  • Azat Kuşu (1984)
  • Deli Bey (1984)
  • Kumluktaki Yavru Martı (1984)
  • Sıcak Ekmek (1984)
  • Uçurtma (1984)
  • Neşeli Boyacı (1988)
  • Küskün Ayıcık (1989)
  • Yaşanmış Hayvan Öyküleri I-II (1991)
  • Leylek Karda Kaldı (1991)
  • Leylek Havada (1989)
  • Bahçıvanın Oğlu
Bilim kurgu[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Akıllı Pireler (1982)
  • Işın Çağı Çocukları (1987)
  • Alacakaranlık Kuşları (2006)
  • Kıyamet Çiçekleri
  • Yada'nın Gizli Gücü
  • Mo'nun Gizemi (1999)
  • Mo'nun Gizemi 2 - OTRAN (2011)
  • Mo'nun Gizemi 3 - İkizler (2012)

Gezi kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kaf Dağı'nın Ardına Yolculuk
  • Okyanuslar Ötesine Yolculuk
  • Bambaşka Bir Ülke Amerika’ya Yolculuk (1990)
  • Efsaneler Ülkesi Çin’e Yolculuk (1990)
  • Kangurular Ülkesi Avustralya’ya Yolculuk (1991)
  • Doğal Güzellikler Ülkesi Kenya’ya Yolculuk (1993)
  • Güney Pasifik Adaları'na Yolculuk (2002)
  • Mısır'a Yolculuk
  • Meksika'ya Yolculuk
  • Tüm Zamanların Gözdesi Hindistan'a ve Nepal'e Yolculuk
  • Gizemli Buzullar Kıtası Antarktika ve Patagonya'ya Yolculuk

Resimli öykü kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Duvardaki Gölgeler
  • Yüce Kim Biliyor musunuz?
  • Ece Abla Oluyor
  • Anneler Çocuklarını Çok Sever
  • Kıskanç Bebekler
  • Ah Şu Televizyon
  • Ece Yazar Olmak İstiyor
  • Annem Beni Seviyor mu?
  • Minik Fide Çiçek Açtı
  • Ece'nin Kardeşi Doğdu
  • Ece'den Mektup Geldi
  • Ece'nin Turist Arkadaşları
  • Çok Gülünç Bir Şey Oldu
  • Ece Kümese Girip Bitlendi
  • Ece Okula Başladı
  • Ece Yüce ile Nasıl Baş Edecek?
  • Ece'nin Çorapları Çok Gülünç
  • Yüce Nasıl Kanatlandı?
  • Öyle Eğleniyorum Ki!
  • Leylek Karada Kaldı
  • Kırmızı Bisiklet
  • Ay Dede Kime Gülümsüyor?
  • Ablalar Yaramazlık Yapar mı?

Dilimize uyarladığı yabancı kitaplar: Ayşegül Dizisi.

Yurt dışında yayınlanan eserleri: Geride Kalanlar, Sık Dişini, Ebem Kuşağı Yılan Nine, Dünya Çocukların Olsa, Yurdumu Özledim, Geriye Dönenler, Küskün Ayıcık, Mo'nun Gizemi 2, Otran, Fadiş.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • ^ Güler, K. - Türkmen, U. Kütahyalı Sanatçılar, KUTSO, 2013, s, 114
  • ^ Güler, K. - Türkmen, U. a.g.e., KUTSO, 2013, s, 114
  • ^ http://www.gultendayioglu.com
  • ^ Güler, K. - Türkmen, U. a.g.e., KUTSO, 2013, s, 116, 117, 118