Gülhane Parkı
| Gülhane Parkı | |
|---|---|
 | |
 | |
| Tür | Kentsel (İstanbul) |
| Konum | Fatih, İstanbul, Türkiye |
| Koordinatlar | 41°00′44″K 28°58′48″D / 41.01222°K 28.98000°D |
| Yüzölçümü | 163 dönüm |
| Açılış | 1912 |
| İşletmeci | İstanbul Büyükşehir Belediyesi |
| Durum | Etkin |
Gülhane Parkı, İstanbul'un Fatih ilçesinin Eminönü semtinde yer alan tarihî bir parktır. Alay Köşkü, Topkapı Sarayı ve Sarayburnu arasında yer alır. Toplamda 117.026,95 alana sahiptir.
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Gülhane Parkı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Topkapı Sarayı'nın dış bahçesiydi ve içinde bir koru ve gül bahçelerini barındırırdı. Bazı bilginlere göre içinde Topkapı Sarayı'nın gül bahçeleri olduğu için eskiden Gülhane diye anılıyordu. Başka bir kaynağa göre bu isim orada saray için gülbeşeker yapılan bir bina bulunmasından dolayı verilmişti. Türk tarihinde demokratikleşmenin ilk somut adımı olan Tanzimat Fermanı, 3 Kasım 1839'da Abdülmecid döneminde Hariciye Nazırı Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı'nda okunmuştur ve bu nedenle Gülhane Hatt-ı Hümayunu da denir.[1] II. Abdülhamid döneminde ilk büyük müzenin burada yapılmasına izin verilmiştir. Müze-i Hümayun'un inşası sırasında bahçe düzenlemeleri yapılmış ve Gülhane halka açılmıştır. İstanbul Şehremini Belediye Başkanı Op. Dr. Cemil Paşa (Topuzlu) döneminde 1912 yılında bu alan parka dönüştürülmüştür. Latin harflerinin kabul edilmesinden sonra, Atatürk bu konudaki ilk açık hava toplantısını Gülhane Parkı'nda yapmıştır ve burada "Başöğretmen" ünvanını almıştır.[2] 1950 yılından itibaren İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Fahrettin Kerim Gökay'ın girişimi ile halkın birbiri ile kaynaşması için Bahar ve Çiçek Bayramı adında İstanbul'a özel yerel bir bayram Gülhane Parkı'nda kutlanmaya başlanmıştır. Başkanın esas amacı hem halkın her kesiminden insanın rahatça bir araya gelip eğlenebileceği hem de sergi ve standlar ile ticari faaliyetlerin desteklendiği bir organizasyon yapmaktır. 1962 yılına kadar bu kutlamalar devam etmiştir.
1955'te küçük bir hayvanat bahçesi kurulmuştur. Ancak bakımın sağlanamamasından dolayı parktaki hayvanların hepsi 2001 yılında Ankara'daki Atatürk Orman Çiftliği'ne götürülmüştür.[3]
Gülhane Parkı Konser ve Etkinlikleri 1990'lı yıllarda “Yaz Konserleri” kapsamında giriş ücreti olan, satış ve panayır havasında yapılmış bu etkinlikler 2000 yılında sona ermiştir.
1966 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Yatırım Planlama Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkarılan bir proje yapılmıştır ve anıtlar kurulunun onayladığı bu proje 2004 yılında uygulanarak Gülhane Parkı şu anki kent parkı haline dönüştürülmüştür. Tasarımcısı Mösyö Deroin'dur.
Koru içerisinde Tarihi Bizans Sarnıcı, Aziz pavlov yetimhanesi ve Gotlar Sütunu Bizans döneminden kalan tarihi yapılardır. İçerisinde 5 adet anıt ağaç bulunmaktadır.
Sarayburnu Parkı kısmı eskiden Sirkeci Demiryolu hattı üstünden bir köprüyle ana parka bağlıydı. Bu kısım sonradan sahil yolu (1958) ile parktan ayrıldı. Sarayburnu kısmında Atatürk'ün Cumhuriyetten sonra dikilen ilk heykeli (3 Ekim 1926) bulunur. Heykel, Avusturyalı mimar Heinrich Krippel tarafından yapılmıştır. Atatürk'ün naaşı Ankara'ya gönderilirken, İstanbul'daki son tören Gülhane Parkı'nın Sarayburnu bölümünde 19 Kasım 1938 tarihinde yapıldı. Tabut, top arabasından 12 general tarafından alınarak Yavuz zırhlısına götürülmek üzere rıhtımdaki bir dubaya yanaşan Zafer destroyerine konuldu.
Parkın girişinde sağ tarafta İstanbul şehremini ve belediye başkanlarının büstleri vardır. Parkın ortasından iki yanı ağaçlı yol geçer. Bu yolun sağında ve solunda dinlenme yerleri, çocuk bahçesi bulunmaktadır. Boğaz'a doğru kıvrılarak inen yokuşun hemen sağında bir Âşık Veysel heykeli, yokuşun sonuna doğru biraz üst kısımda ise Romalılardan kalma Gotlar Sütunu vardır.
Yeniden onarımı
[değiştir | kaynağı değiştir]Yıllardır çok kötü ve harap bir şekilde bulunan park[kaynak belirtilmeli] 2003 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edilerek, eski görkemli günlerini aratmayacak bir duruma getirildi.
İslam Bilim ve Teknoloji Müzesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca 25 Mayıs 2008'de Gülhane Parkı içindeki Has Ahırlar Binası'nda, İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi hizmete girmiştir.
Gül Festivali
[değiştir | kaynağı değiştir]Gülhane Parkı, düzenlenen etkinlikleri, Gül Festivali gibi özel günleri ve tarihî atmosferiyle sadece yerel halka değil, aynı zamanda şehri ziyaret eden turistlere de unutulmaz anılar sunar.[4] Festival, parkın içindeki gül bahçelerinde düzenlenen çeşitli etkinliklerden oluşur. Bu etkinlikler arasında gül kokuları yarışması, gül bahçesi ziyaretleri, gül temalı müzik ve dans gösterileri ve gül ürünleri satışı yer alır.
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]-
İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi -
Romalıların Gotları yenmelerinin ardından diktikleri Gotlar Sütunu -
Parktan bir görünüm -
Atatürk anıtı ve heykeli
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "TANZİMAT FERMANI: GÜLHANE HATTI HÜMAYUNU (1839)". Anayasa.gen.tr. 25 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2013.
- ^ Müdürlüğü, İstanbul Valiliği Bilgi İşlem Şube. "İstanbul'un Koru ve Parkları: Gülhâne Parkı". www.istanbul.gov.tr. 21 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2024.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.
- ^ "Gülhane Parkı Gezi Rehberi - Gülhane Parkı Nerede?". Geziliste. 12 Kasım 2023. 13 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2023.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
- T.C. Gülhane Parkı tanıtım sayfası İstanbul Valiliği
- Gülhane Parkı hakkında bilgi 22 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.