Etrüskçe

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Etrüskçe Etrüsk uygarlığı tarafından İtalya'da kullanılmış, bugün hala çözümlenememiş, hangi dil ailesine ait olduğu bilinmeyen antik dildir. Etrüskçe, kendisinden sonra İtalya'da yoğun olarak kullanılan Latince'yi ciddi ölçüde etkilemiştir. Antik Latince'de Etrüskçe kelimeler bulmak mümkündür. Etrüskler M.Ö. 7. yüzyıl başlarından itibaren 26 harften oluşan bir alfabe kullanıyorlardı.

Fenike alfabesini alan Yunanlar gibi, Etrüskler de Euboialıların kullandığı alfabeyi almışlardır. Ancak alfabeyi kendi dillerine uygun olarak uyarlamak zorundaydılar. Etrüskçede o, b, d ve g sesleri olmadığı için O (omikron), B (beta)  ve Δ (delta) harfleri alfabeden çıkarıldı, gamma (Γ yazılır) ise e ve i ünlülerinin önündeki k sesi için  kullanıldı. Fakat ünlü harf a' dan önceki k sesi kappa ile (KA), ünlü harf u' dan önceki k sesi de koppa ile veriliyordu (Ϙ V). Titreşimsiz (labiodental, yani dudakların ve dişlerin arasından çıkarılan) f sesi digamma (F) ve eta'dan (Greek Eta archaic.svg) oluşan tek başına olduğunda Etrüskçede h sesini temsil ediyordu FGreek Eta archaic.svg kombinasyonu ile, daha sonra da basitleştirilerek sadece F ile veriliyordu; ancak 6. yüzyılda f sesi için yeni bir im olan Greek Eta archaic.svg icat edildi.

Yunancadan farklı olarak Etrüskçe iki farklı s sesine sahipti, bunlar farklı harflerle ifade ediliyordu: Titreşimsiz s için (Güney Etrüskçede) san (M), yumuşak s için de sigma (S) kullanılırdı. Böylece, Etrüsklerin "ilk alfabesi" tamamlanmış oldu. Etrüskçe kendi içinde Güney ve Kuzey Etrüskçe olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Horst Blanck, Antik Çağda Kitap, Dost Yayınevi,2000 S.21.