Big Week

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Big Week
Tarih 20 Şubat 1944 - 25 Şubat 1944
Bölge Almanya
Sonuç Kısmen Müttefik Devletler'in galibiyeti ile sonuçlandı
Taraflar
Flag of the United States.svg 8. Hava Ordusu (ABD)

Flag of the United States.svg 15. Hava Ordusu (ABD)

Flag of the United Kingdom.svg RAF Bomber Command

Flag of the United Kingdom.svg RAF Fighter Command

Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Luftwaffe
Komutanlar
Flag of the United States.svg Jimmy Doolittle

Flag of the United States.svg Carl Andrew Spaatz
Flag of the United Kingdom.svg Arthur Harris

Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Hermann Göring
Kayıplar
Kraliyet Hava Kuvvetleri: 131 Bombardıman uçağı [1], USAAF: 247 Bombardıman uçağı ve 28 Avcı uçağı düşürüldü
355 Avcı uçağı düşürüldü ve yaklaşık 100 pilot çatışmada öldü [2]

Big Week (türkçe: Büyük hafta) 20 ve 25 Şubat arası Almanya'ya İkinci Dünya Savaşı sırasında özellikle silahlanma tesisleri bulunan şehirlere gerçekleştirilen hava saldırıları olarak adlandırıldı. Bu harekat Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleşen stratejik bombardımanlardan biridir. Harekat'ın hedefinde Luftwaffe'yi savaşa sokup yenilgiye uğratmak ve Almanya'nın havacılık endüstirsini yok etmekti. Luftwaffe'nin yok olmasıyla Müttefik Devletler'in hedefi Avrupa'da hava hakimiyetini ele geçirmek ve böylece Avrupa'ya devman eden istila'yı sürdürmekti. Artık bombardımanlar gündüz vaktide RAF Bomber Command tarafından aynı akşamlar'daki gibi devam ediyordu.[3]

Operasyon'dan önce[değiştir | kaynağı değiştir]

Big Week'den önce, 1943 senesi boyunca ,ABD'nin 8. Hava Ordusu hem ordu olarak büyüdü ve tecrübe kazandı. Böylece ordu Almanya içine daha ağır saldırılar düzenlemeye çalıştı. Sıkı formasyon halinde ve örtüşen saldırılarda 50 kalibre ve üstünde olan B-17 ve B-24 bombardıman uçaklarının savunma gücüne güveniliyordu. Bu ama pek başarılı olmadı, birçok Alman bombardıman uçakları etkisiz hale getirilmişti ama ABD cephesinde oluşan kayıp'da kabul edilemezdi. Kraliyet Hava Kuvvetleri'de geceleri Alman şehirlerine saldırı düzenliyordu.

Schweinfurt-Regensburg operasyonları denile bilcek en iyi örneklerden biri. Ağustos ayın 1943 senesinde 230 tane bombardıman uçağı Schweinfurt'da bulunan rulman fabriklarına ve 146 tane bombardıman uçağı Regensburg'da bulunan uçak fabrikalarına saldırı düzenledi. Bu misyon sırasında sekizinci hava ordusu 60 tane uçağı üs'e dönemedem kaybetti ve 87 tanesi oluşan büyük hasarlardan dolayı hurdaya döndü. Alman tarafından söylentilere göre kendi cephelerinde sadece 27 tane uçak kayıpları olduğuna dairdi. Bu göz önünde bulundurulduğunda Amerikan cephesinin bu saldırı sonucu daha büyük bir zarara girdiği ortadaydı. 14 Ekim 1943'de düzenlen ikinci Schweinfurt saldırısıda bir fiyasko ile sonuçlandı. Operasyona çıkan 291 bombardıman uçağından 77 tanesi kaybedildi ve bunun sonucunda gündüz vakitlerinde Almanya'ya yapılan operasyonlar Big Week'e kadar durduruldu. Durdurulma nedeni ise birliklerin yeniden yapılanmasına fırsat vermekti.

P-51 Mustang savaş uçağı

Yapılan operasyonlar iki taraf tarafındanda sıkı bir şekilde analiz ediliyordu. Alamanlar muharebeye soktukları iki motorlu donatımdan oluşan uçakların kullandıkları strateji ile iyi çalıştığının farkına vardılar. 1943/44 senesinin kış aylarında bu strateji-program'ı ile Alman tarafı devam etti, daha ağır donatımlı bombardıman uçaklarını birliklere ekliyerek. Ayrıca Almanya dışında bulunan uçaklar Almanya içine geri çekildi, çünkü dışarda daha büyük kayıplar oluşuyordu. Almanya'ya böylece kendi toprakları içinde saldırmak imkânsız olarak görünüyordu ve Müttefik Devletler başka bir sonuca geldi. Schweinfurt'daki saldırılar göstermişdi ki bombardıman uçakları kendilerini bir biçimde koruyamıyordu savaş sırasında ve P-51 Mustang uçakları böylece Almanya'ya saldırı sırasında eskortluk yapcaktı. Kış sırasında çeşitli birlikler kendilerini toplamış bir vaziyete geldi ve P-51 gibi bombardıman uçakları birliklere eklendi.

1944 senesinin kış aylarında hava aydınlanmaya başladı, iki tarafda planlarını geliştirmiş ve uygulamakta bekliyordu. Müttefik Devletler Alman hava sağsına girip Luftwaffe'nin onlara saldırmasını hedefliyordu. Plan Almanya'nın havacılık endüstrisine saldırmak ve böylece Alman havacılık endüstrisini yok etmek ve Nazi'lerin karşı atak başlatmasıydı. Nazi Almanya'sıda bu tür oyunlara hazırlıklıydı, çünkü geliştirdikleri planları aksiyona sokmayı onlarda hedefliyordu.

Hedefler[değiştir | kaynağı değiştir]

Big Week'in hedefinden avcı uçağı üretimi yapan fabrikları ve genel olarak Nazi Almanya'sının havacılık endüstrisini yok etmek vardı. Casablanca konferansında çıkan kararla artık komibe edilmiş bir saldırı biçimi Almanya'ya düzenlencekdi ("Combined Bomber Offensive"). Kraliyet Hava Kuvvetleri geceleri ve Amerika Birleşik Devletleri Ordusu Hava Kuvvetleri gündüz vakitleri kombine halinde bir saldırı düzenleme kararına varmışlardı. Hedefde Almanya'yı havadan yenilgiye uğratmak vardı.

Müttefik Devletler'in ayrıca hedefinde Jagdwaffe'yi savaşa sokmak vardı. P-51 Mustang uçakları ve kısa ve orta mevzi av uçakları ile Alman havacılık askeriyesini bir hafta içinde yok etmek hedefleniyordu. Ayrıca diğer bir hedef Alman halkını moralini bozmak ve savaş arzularını yıpratmaktı.

Birleşik Krallık'da bulunan ABD'nin 8. Hava Ordusu ("Mighty Eighth"), İtalya'da bulunan ABD'nin 15. Hava Ordusu ve Kraliyet Hava Kuvvetleri Big Week operasyonuna katılmaları kararlaştırıldı. Hedefde ne olursu olsun insanca ve maddi bir şekilde düşman olarak görülen Nazi Almanyasına büyük bir darbe indirmek vardı.

Operasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

B-17 Flying Fortress
B-24 Liberator

20 Şubat 1944 pazar gününde hava durumunun saldırı için çok uygun olduğu söylendi ve böylece 20 Şubat harekat'ın başladığı gün oldu. Major-General Anderson böylece Amerika Birleşik Devletleri Ordusu Hava Kuvvetleri'nden hücum emrini verdi ve general Doolittle 1003 ağır donalımlı savaş uçaklarını gönderdi. Savaş'a özellikle B-17 Flying Fortress ve B-24 Liberator savaş uçakları katıldı. Savaş uçaklarına P-51 Mustang avcı uçakları eşlik etti. Toplam 12 tane Almanya içi ve işgale uğramış şehirlerin ve hedeflerin bombalanması planlanmışdı.

Big Week sırasında Amerikan cephesi özellikle havacılık endüstrisin'in bulunduğu yerlere ve montaj tesislerine saldırı düzenledi. Operasyon sırasında ayrıca Leipzig, Braunschweig, Gotha, Regensburg, Schweinfurt, Augsburg, Stuttgart ve Steyr kent'leride hedef'de bulunuyordu. Altı gün süren mücadele'de İngiltere'de üs'ü bulunan ABD'nin 8. Hava Ordusu 3.000 kez ve İtalya'da üs'ü bulunan ABD'nin 15. Hava Ordusu 500 kez Almanya'ya operasyonlar düzenledi. Toplam iki ordu tarafından 10.000 ton bomba attıldı.

Büyük hafta'nın ilk gününde yüzlerce savaş uçakları ve av uçakları Braunschweig, Oschersleben ve Leipzig'de bulunan uçak fabriklarına ve demiryolu ekipmanları'na saldırdı. Sonraki hedefler Tutow ve Posen şehirleri oldu. 20 Şubat'da başlayan saldırı ABD tarafından Avrupa'ya düzenlenen en büyük stratejik bombardımandı. Diğer hedefler Magdeburg, Berlin, Dresden ve Hamburg'du.

Braunschweig'daki hedef MIAG'ın iki tane fabrikasıydı, bu fabriklarda Messerschmitt Bf 110'ler için parçalar üretiliyordu. 76 tane ABD tarafından gönderilen B-24 savaş uçakları bu saldırı için görevlendirildi. Saat 13:30 civarlarında bombardıman uçaklarıı kent'in üzerindeydi ama bulutların çok alçakta olması görüşü zorlaştırdı ve böylece bombalar yerleşim yerlerine, Wilke- ve Luther-Werke ve Karges-Hammer fabriklarına düştü ve MIAG fabrikaları neredeyse hiç hasar görmedi. Bu saldırı sonucu Braunschweig'da 110 insan hayatını kaybetti ve 2000 insan evsiz kaldı.

21 Şubat'da yine hedeflerden biri Braunschweig kentiydi. Bu sefer hava alanlarının yok edilmesi planlanıyordu ve Querum'da bulunan NIEMO işletmeleri. NIEMO özellikle uçak motorları üretiyordu. Saat 15:30 civarlarında bombardıman uçakları kent'in üzerindeydi ve ortalama 500 tane tahrip bombası attılar ama yine kötü hava koşulları yüzünden asıl hedef'de bulunan yerler bombalanamadı ve yerleşim yerleri ve tarlalar'ın bombalanmasına sebep oldu. 21 Şubat'da 26 insan hayatını kaybetti.

Ayrıca 21 Şubat'da Kuzey Almanya'da bulunan birçok Alman av uçaklarının kalkış pistleri saldırıya uğradı.

22 Şubat tarihinde 289 tane B-17 savaş uçağı havacılık endüstirsi bulunan Aschersleben, Bernburg ve Halberstadt'a gönderildi. ABD'nin 15. Hava Ordusu aynı zamanda Regensburg kenti'ne saldırdı. Ayrıca Wernigerode, Magdeburg ve Marburg'ada saldırılar düzenlendi.

24 Şubat tarihinde Amerikalılar Almanya'nın doğu'sunda bulunan Gotha kentini hedef aldı. Britanyalılar 24 Şubat gecesi Schweinfurt'da bulunan rulman fabriklarına saldırı düzenledi.

Ertesi gün yine iki tane saldırı Schweinfurt'a düzenlendi. Bu sefer Amerikalılar gündüz vakti ve Britanyalılar geceleri saldırılarını düzenlediler. Bu taktiğin adı „double blow“ olarak adlandırıldı ve çok'da etkilli oldu. Aynı gün içersinde Fürth ve Regensburg'da hedef haline gelmişdi.

Big Week sırasında 8. Hava Ordusu 97 tane B-17 ve 40 tane B-24 savaş uçağını kaybetti ve 20 tane savaş uçağı'da hurdaya döndü.[4] 15. Hava Ordusu 90 tane savaş uçağını ve 28 tane askerini kaybetti operasyon sırasında. Kayıp sayıları ne kadar yüksek görülsede harekat'a katılan savaş uçaklarının ve askerlerinin sayısı geçen harekatlara nazaran daha çok'du. Schweinfurt operasyonunda kayıplar %30 ve altında hesaplanıyordu ama Big Week için bu oran %7'nin altındaydı.

Amerikan havacılık mürettebat'ı 500 tane Alman savaş uçağını etkisiz hale getirdiklerini iddia ettiler ama bu sayı abartılıydı[5]. Luftwaffe'nin en büyük kaybı çift motorlu "Zerstörer" birliklerinden ve Bf 110 ve Me 410 grublarında oldu.[6] Nazi tarafında ama en çok endişe uyandıran şey savaş pilotlarının %17'sini kaybetmesiydi, yaklaşık 100 tanesi hayatlarını bu harekat sonucu kaybetti.[7] Müttefik Devletler için kayıplar geçen senelere nazaran daha azdı ve böylece kabul edilir bir durumdaydı. Big Week harekatı Almanlar için bir endişe uyandırmışdı.

Big Week'den sonra[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD'nin 8. Hava Ordusu toplam 3.300 harekat ve 15. Hava Ordusu 500 tane harekat Nazi tarafına düzenledi. Kraliyet Hava Kuvvetleri akşamları bu saldırılara destek çıkıyordu.

8. ve 15. Hava Ordusu operasyonlar sırasında 226 tane bombardıman uçağı ve 28 tane av uçağı kaybetti. Operasyon sırasında 2.600 ABD tarafından insan hayatını kaybetti. Britanya tarafında ise 157 tane uçak kaybedildi.

Özellikle son günü Regensburg ve Nürnberg'e düzenlenen saldırıda Müttefik Devletlerin kaybı beklenin çok üstünde oldu. ABD'nin 15. Hava Ordusu uçaklarının %19'unu kaybedirken, Kraliyet Hava Kuvvetleri Nürnberg saldırısı sırasında %6,6 oranında bir kayba uğradı.

Almanya içinde sivil halka oluşan zarar hakkında neredeyse hiçbir bilgi verilmedi, böylece Big Week sırasında kaç insan'ın öldüğü veya evsiz kaldığı tam olarak bilinmiyor.

Luftwaffe ise 1945 senesinin Şubat ayında 225 pilotunu kaybetti ve diğer 141 tanesi yaralarından hayatlarınıı kaybetti. Operasyon sırasında 258 tane av uçağı Almanya tarafından kaybedildi.

Alman havacılık endüstrisi böylece iki ay geri kaldı ve prodüksiyon azaldı. Yinede Mart ayında Ocak ayına nazaran 200 uçak daha çok üretildi ve Haziran ayında Şubat ayının iki kattı üretildi. Ocak ayında 2.077 ve Şubat ayında 1.671 tane savaş uçağı üretildi.

Big Week sayesinde Alman savaş uçaklarının kalitesi aşırı bir şekilde düştü, çünkü uçaklar hızlı bir şekilde üretiliyordu.

Alman savaş uçakları bir hafta içinde yok edilemedi ama pilotlarda oluşan kayıp çok yüksekti. Luftwaffe %17,9 gibi bir oranla pilotlarını kaybetti ve Müttefik Devletler böylece hava üstünlüğüne ilk adımını attı.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Caldwell & Muller, p. 162
  2. ^ Caldwell & Muller, p. 162-163
  3. ^ Hess 1994, p. 73.
  4. ^ Caldwell & Muller, p163
  5. ^ Hess, p78
  6. ^ Hess p77-78
  7. ^ Caldwell & Muller, p162-163

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Caldwell, Donald & Muller, Richard (2007). The Luftwaffe over Germany - Defense of the Reich; Greenhill books, MBI Publishing; ISBN 978-1-85367-712-0
  • Hess, William. N. B-17Flying Fortress - Combat and Development History;Motor books;1994; ISBN 0-87938-881-1
  • Hall, R. Cargill. Case Studies In Strategic Bombardment. Air Force History and Museums Program 1998. ISBN 0-16-049781-7