Atkı (fizik)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Herhangi bir nesnenin bir kuvvet tarafından boşluğa atılması olayında atılan nesneye atkı denir. Nesnenin boşlukta izlediği yola atkı yolu denir, atkı yolu eğik atışta cismin izlediği yoldur. Hareketin matematiksel denklemleri atkı yörüngesiyle incelenir.

Yönlendirim Kuvveti[değiştir | kaynağı değiştir]

Projectile and cartridge case for the massive World War II German 80cm Schwerer Gustav railway gun

Atkı olabilecek cisimler: ok, dart, zıpkın, ve benzeri silahlardan çıkan cisimlerdir.

Bazı silahlar, harekete geçirici kuvvet olarak gazların sıkışması ve genleşmesini kullanır.

Hava tabancası ve hava tüfekleri sıkışan gazları kullanır. Diğer birçok silahlar ve ateşli silahlar ani kimyasal reaksiyonlar tarafından serbest bırakılan genişleyen gazları kullanırlar. Işık-gaz silahları ise bu mekanizmaların birleşimini kullanırlar.

Raylı silahlar, cihazın bütün bir uzunluğuna sabit bir ivme sağlamak için elektromanyetik alandan yararlanırlar, çoğunlukla ilk hızı artırarak. Bazı atkılar, bir roket ve jet motoru anlamıyla uçuş sırasında itme sağlarlar. Askeri terminolojide bir roket kumandasız iken füze uzaktan kumandalıdır. Roketin iki anlamına dikkat edersek: ICBM roket motorlu bir füzedir.

Balistik atkının yörüngesini inceler, kuvvetler atkı üzerine etki eder ve atkının hedef üzerinde olduğunu pekiştirir. Silah olsun veya olmasın bir patlama, yüksek hızlı atkılar bir yıkıntıya neden olur. Bir silah veya cihaz patlaması yüksek hızlı atkılar oluşturmak için dizayn edilmiş olabilir.

Dağıtan Atkılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Birçok atkı, örneğin roketler patlayıcı bir görev ya da kimyasal ve biyolojik madde taşıyabilirler. Patlayıcı yüklerinin dışında, bir atkı belirli bir zarara neden olmak için dizayn edilebilir. Örneğin;yangın (ayrıca bakınız termal silahlar) ve zehirlenme (ayrıca bakınız zehir )

Spor Atkıları[değiştir | kaynağı değiştir]

beyzbol topunun hızı 105 kilometres per hour (65 mph) olarak ölçülmüştür .[1]

Fırlatma hareketinde, atkıya uygulanan en önemli kuvvet itici kuvvettir. Daha fazla itici kuvvet fırlatılanın ileriye gidiyor olması demektir. Bu durumda itici kuvvetler, kasların top üzerinde, hareketi sağlamak için uyguladığı güçlü kuvvetlerdir.

Kinetik Atkılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Patlayıcı veya herhangi bir yük içermeyen bir atkı kinetik atkı olarak isimlendirilir, kinetik enerji silahları, kinetik enerjili savaş başlıkları, kinetik savaş başlığı, kinetik etkileyiciler bunlara örnektir. Karakteristik kinetik enerji silahları taşlar ve yuvarlak atışlar gibi kör atkılardır. Patlayıcıları olmayan atkılar arasında raylı silahlar, elektrik silahlarından ateşlenenler vardır. Bütün bu silahlar, yüksek ilk hızın kazanılmasıyla çalışır ve hedefleriyle çarpışırlar. Ayrıca sahip oldukları kinetik enerjileri şok dalgasına ve ısıya dönüşür.

Telli Atkılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı atkılar, bir kablo tarafından fırlatma ekipmanlarına bağlı kalırlar.Fırlatmadan sonra;

  • yol göstermek için: tel güdümlü füze (4.000 m kadar )
  • bir elektrik şokunu yönetmek için: Taser gibi (10.6 m kadar ) iki atkı da bir kablo ile aynı anda döner.
  • hedefle bağlantı kurmak için: zıpkınla balina avlamak, sapanı hedefe doğru çekmek

Karakteristik Atkı Hızları[değiştir | kaynağı değiştir]

Atkı Hız Belirli Kinetik Enerjisi (J/kg)
(m/s) (km/h) (ft/s) (mph)
cisim 1 m’den düşerse (Dünya yüzeyinde,boşlukta) 4.43 15.948 14.5 9.9 9.8
cisim 10 m’den düşerse (Dünya yüzeyinde,boşlukta) 14 50.4 46 31 98
Fırlatılan çomak (uzman atıcı) 40 144 130 90 800
Cisim 100 m’den düşerse (Dünya yüzeyinde,boşlukta) 45 162 150 100 980
dart (uzman atıcı) 45 162 150 100 1,000
Buz hokey diski,( profesyonel oyuncu) 50 180 165 110 1,300
80-lb-draw yaylı tüfek 58 208.8 190 130 1,700
150 lbs ortaçağa ait savaş oku 63 228.2 208 141 2,000
40mm sapan 87 313.2 285 194.6 3,785
Keçeli kalemden boya topu 91 327.6 300 204 4,100
175-lb yaylı tüfeğin sürgüsü 97 349.2 320 217 4,700
hava silahı 6 mm hava topu 100 360 328 224 5,000
hava tüfeği BB 4.5 mm 150 540 492 336 11,000
hava silahı topu 305 878.4 1,000 545 29,800
9×19 mm bir nişancının kurşunu 340 1224 1,116 761 58,000
12.7×99 mm (ağır silah makineleri kurşunu) 800 2,880 2,625 1,790 320,000
Alman Tiger I 88 mm (tank - Pzgr. 39 APCBCHE) 810 2,899 2,657 1,812 328,050
5.56×45 mm (standart daire) 920 3,312 3,018 2,058 470,000
20x102mm 1039.38 3,741 3,410 2,325
25×1400 mm 1,700 6,120 5,577 3,803 1,400,000
2 kg tungsten Slug 3,000 10,800 9,843 6,711 4,500,000
ICBM yeniden giriş aracı 4,000e kadar 14,000 e kadar 13,000 e kadar 9,000 e kadar 8,000,000 e kadar
ışık-gaz silahı 7,000 e kadar 25,000 e kadar 23,000 e kadar 16,000 e kadar 24,000,000 e kadar
düşük Dünya yörüngesindeki uydu 8,000 29,000 26,000 19,000 32,000,000
Ekzoatmosferik av aracı ~10,000 ~36,000 ~33,000 ~22,000 ~50,000,000
Atkı (e.g., space debris) ve düşük Dünya yörüngesindeki atkı hedefi 0–16,000 ~58,000 ~53,000 ~36,000 ~130,000,000

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Pepin, Matt (2010-08-26). "Aroldis Chapman hits 105 mph". Boston.com. 31 August 2010 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 2010-08-30. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]