Aktinidia

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla


Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Aktinidia
Arctik güzeli (Actinidia kolomikta)
Arctik güzeli (Actinidia kolomikta)
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Takım: Ericales
Familya: Actinidiaceae
Cins: '''''Aktinidia(Actinidia)
Lindl.
Türler

Metne bakınız.

Aktinidia (İngilizce ve Latince :Actinidia) [1] çeşitli asmamsı bitki türlerini içinde barındıran bir cins ailesidir. 6 metreye uzanan küçük ağaççık şeklindeki bodur bitkiler yanında 30 metreyi bulan asma ve sarmaşık türlerini bünyesinde bulundurur. Asyada Sibirya,Japonya,Çin gibi uzak doğu ülkelerinde özellikle bu cins ailesinin anavatanıdır.

Beyaz 5 yapraklı çiçekler yanında uzun basit yapraklara sahiptir. Bununla birlikte cins ailesinini çoğu türünde dişilik ve erkeklik organları ayrı bitkilerde bulunur ancak bazı bitki türleride Actinidia arguta gibi kendine verimli olup,hermaforittir. Pek çok tohum içeren ancak yenilebilir meyvelere sahiptir. Bu cins ailesinde en çok kivi adıyla bilinen Actinidia deliciosa ile Sibirya Kivisi olarak bilinen Actinidia arguta ve bu tür ailesi içinde ne dayanıklılardan biri olarak kabul edilen ve daha çok peyzajlarda kullanılan A. kolomikta' bilinir.

Türler[değiştir | kaynağı değiştir]

Actinidia ailesinin yaklaşık 50-60 arası sayı verilebilecek türleri bulunur,başlıcaları:

Kullanım Alanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Actinidia deliciosa ve kültürleri ile Sibirya Kivisi Actinidia arguta meyveleri için yetiştirilir. A. kolomikta gibi türler bahçecilikte kullanılır.

Actinidia arguta 10-15 gramlık küçük ve yenilebilir yeşil meyvelere sahiptir ve A. deliciosa cinsinden daha dayanıklıdır..

Japonya'daActinidia polygama "gümüş asma" kedi nanesi gibi kedileri etkilemektedir.Şöyle bir söze konu olmuştur; 猫にまたたび、女郎に小判 (neko ni matatabi, jorō ni koban, "Kediye gümüş asma, kadına para"),anlamı da istediklerini vererek insanları iyi ruh haline sokmadır.

Actinidia kolomikta bu cins ailesinin en dayanıklı türüdür,-40 derece soğuğa bile dayanmakta, alışılmadık şekilde ayırt edilebilir beyaz,pembe yeşillik yapar ve çok küçük en fazla 8 gram ağırlığında meyvelere sahiptir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Sunset Western Garden Book, 1995:606–607

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]