Ahmed-i Dâ'i

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Ahmed-i Dâ'i (Osmanlıca ‏أحمد داعي‎), 14. yüzyılın ikinci yarısıyla, 15. yüzyılın başında yaşamış olan, çok eser vermiş alim bir şairdir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Germiyanlı'dır. Eserlerinden çıkan sonuç, onun Germiyan Beyi II. Yakub Bey, Osmanlı sultanlarından Emir Süleyman (1402-1410), Mehmet Çelebi (1413-1421) devirlerinde yaşadığıdır.[1][2] O da Şeyhî gibi Germiyanoğulları hükümdarlarının himayesinde yetişmiş ve şehzadeler kavgasında I. Bayezid'in oğlu Emir Süleyman 'ın tarafını tutmuştur. Çeng-name ve Ferahnâme eserlerini onunu namına yazmıştır. Ahmed-i Dâ'i'nin bunlardan başka Ukûdü'lcevahir isminde bir lügati olup Demirtaşpaşazâde Umur Bey'in emriyle de Hafız Isfahanî'nin El-Tıb el- Nebevî' eserine dair Kitâbüşşifâ Ehadisü'l Mustafa isminde bir tercüme yazmıştır. Ebülleysi Semerkandî'nin tefsirini de keza Türkçe'ye çevirmiştir. Bunların hiçbiri basılmamıştır.

Ahmed-i Dâ'i'nin kendi el yazısıyla olan dîvanı da basılı olmayıp Bursa'da Organ Gazî Kütüphanesi'ndedir. Ahmed-i Dâ'i bu divanı Hacı Halil Hayreddin Paşa namına ithaf etmiştir.[3] [[Mehmet Çelebi] döneminde sultan adına Tezkiretü'l-evliya adlı eserini kaleme almıştır. Tasavvuf tarzına girmeyerek şiirlerinde bir incelikle beraber kendisine mahsus bir tarz takip etmiştir. Şairin bu tarihten sonra fazla yaşamadığı sanılmaktadır. Ahmed-i Da'i'nin hayatında Mehmet Çelebi, Musa Çelebi ve Emir Sülayman'ın etkisi çoktur ve hayatı boyunca onlara bağlı kalmıştır.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Manzum Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Mensur Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Teressül
  • Sirâcü'l-kulüb
  • Kitâbüşşifâ Ehadisü'l Mustafa (Tercüme-i Tıbb-ı Nebevî)
  • Miftahü'l-cenne
  • Tercüme-i Tâbir-nâme
  • Tercüme-i Tezkiretü'l-evliya
  • Tercüme-i Eşkal-i Nasır-ı Tusi

Hayatını saraylarda geçiren Dâ'i'nin Yıldırım Bayezid'in oğlu Emir Süleyman Çelebi hakkındaki meşhur bir şiiri:

Eyâ hurşidi mehpeyker
Cemâlin müşteri manzar
Ne manzar, manzari tâli
Ne tali', talii enver
Cemâlinden cihan gülşen
Dudâğından zaman külşen
Ne gülşen gülşeni cennet
Ne cennet, cenneti kevser
Yüzündür âyetî rahmet
Özündür mazhâri kudret
Ne kudret, kudreti sânî
Ne sani', sanii ekber

Süleyman sîreti sende
Sikender sûreti sende
Ne suret, sûreti Yusüf
Ne Yusuf, Yusüfü server
Felek şatrancınî uttun
Saâdet milkini tuttun
Ne milket milketî devlet
Ne devlet, devletî kayser
Kapında kulların bîhat
Veli kemter kulun Ahmed
Ne Ahmed, Ahmedi Dâi
Ne Dâî, Daii kemter


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İsmail Hikmet Ertaylan, Ahmed-i Dâ'i'nin Hayatı ve Eserleri, İstanbul, 1952
  2. ^ ...,Ahmed-i Dâ'i ile İlgili Yeni Bilgiler, TD. C VII, Ankara,1977
  3. ^ İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Kütahya Şehri, İstanbul Devlet Matbaası, 1932, s, 213, 214