Makine sanayi
Makine sanayi veya makine endüstrisi, tarım, ulaşım, savunma gibi alanlarda ekonomik faaliyet gösteren sanayi kolları için makine imalatı ve bakım ihtiyaçlarını karşılayan temel endüstri sektörüdür. Geleneksel olarak ağır sanayi alanında hizmet veren bu sektör, günümüz serbest piyasalarında iş yapan şirketler tarafından hafif sanayinin bir parçası olarak kabul edilmektedir.
Makine endüstrisi, elektronik cihazlardan otomobil ve uçaklara kadar muhtelif teknoloji ekipmanlarının üretimini sağladığı gibi tarım, madencilik ve inşaat işletmelerindeki üretim araçlarından ve kamu hizmeti için gerekli pek çok donanımdan da sorumludur.
Türkiye'de Makine Sanayi
Cumhuriyet'in ilanının ardından sanayileşme, ülkedeki serbest sermayenin yetersiz olması nedeniyle devlet teşvikiyle başlamıştır.
1926'da Gölcük Donanma Tersanesi kurularak askerî sınıf gemilerimizin bakım ve onarım ihtiyacının karşılanması sağlanmıştır.
Vecihi Hürkuş'un ilk Türk tipi uçak olan Vecihi K-VI model uçağı inşa etmesiyle havacılık sanayiinin ilk adımları atılmıştır. 1928'de Kayseri'de ilk uçak fabrikası kurulmuş, Nuri Demirağ'ın girişimleriyle 1936'da özel teşebbüsle ilk uçak fabrikası hayata geçirilmiştir. Bu fabrikanın ilk siparişi Türk Hava Kurumu tarafından verilmiş, 1941’de tamamen Türk yapımı ilk uçak İstanbul’dan Divriği’ye uçmuştur.[1] 1945'te yine THK tarafından ilk uçak motoru fabrikasının kurulması ile de havacılık sanayiinde makineleşmenin önemli aşaması kaydedilmiştir.
1961'de otomobil sektöründe Devrim otomobilleri ile sınırlı sayıda da olsa ilk yerli adım atılmış, 1966'da Anadol marka otomobilin seri üretimine başlanmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin haberleşme ihtiyaçlarını karşılaması amacıyla 1975'te ASELSAN[2], yazılım ihtiyaçlarını karşılaması amacıyla da 1982'de HAVELSAN kurulmuştur[3].
2018 yılı dünya makine ticareti sıralamalarında ihracatta 26, ithalatta ise 23. sırada yer alan Türkiye; 2018 TÜİK verilerine göre sektörde 13.371 işletme ve 243.550 istihdam ile 109 milyar TL ciro elde etmiş ve toplam makine ihracatı 17,15 milyar dolara ulaşmıştır.[4] 2019 yılında 171,6 milyar $ olarak gerçekleşen toplam ülke ihracatının %11`e yakın kısmını makine sektörü karşılamıştır. Türkiye, günümüzde Avrupa'nın 6. büyük makine imalatçısı konumundadır.[5]
Farklı Ülkelerde Makine Sanayi
Alman makine endüstrisinde 2011 yılında yurtiçinde 900.000, yurtdışında 300.000 kişi istihdam edildi . % 60'ı ihracat kaynaklı olmak üzere, toplam 238 milyar Euro ciro elde edildi. Aktif şirket sayısı 6.600 bandına geldi ve her çalışan ortalama 148.000 Euro gelir elde etti. Almanya'daki büyük şirketlerden bazıları DMG Mori Seiki, GEA Group, Siemens AG ve ThyssenKrupp'tur.[6]
Hollanda
Hollanda makine endüstrisinde 1996 yılında, 2.500 şirket faaliyet gösterdi ve yaklaşık 93.000 işçi istihdam edildi. 2011 yılına gelindiğinde sektörde yaklaşık 15.000 şirket faaliyet gösteriyordu. Hollanda'nın büyük şirketlerinden bazıları Lely (şirket) , Philips ve Stork BV'dir.[1]
Amerika Birleşik Devletleri
ABD makine endüstrisinin 2011 yılında toplam ithalat ve ihracatı 413,7 milyar dolar civarında gerçekleşmiştir. ABD, dünyanın en büyük makine pazarı ve üçüncü büyük makine tedarikçisidir. Amerikan imalatçıları, ABD iç pazarında yüzde 58,5'lik bir paya sahiptir. [7]
Kaynakça
- ^ "Türkiye'de uçak sanayinin tarihi". 3 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2020.
- ^ "Aselsan". 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2020.
- ^ "Havelsan". 12 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2020.
- ^ "TÜİK verileri". Erişim tarihi: 30 Ocak 2021.
- ^ "Türkiye makine ithalatı". Erişim tarihi: 30 Ocak 2021.
- ^ "Alman makine endüstrisi". Erişim tarihi: 30 Ocak 2021.
- ^ "Amerikan makine endüstrisi". Erişim tarihi: 30 Ocak 2021.