İspanya'daki özerk topluluklar

Vikipedi, özgür ansiklopedi

İspanya'nın özerk toplulukları (İspanyolcacomunidad autónoma), İspanya'nın birinci düzey idari bölümleridir. Özerk topluluklar, İspanya'yı oluşturan ulusların ve bölgelerin sınırlı özerkliğini garanti altına almak amacıyla 1978 İspanya Anayasası'na uygun olarak kurulmuşlardır.[1][2][3]

İspanya bir federasyon olmayıp merkezi olmayan üniter bir devlettir.[1][4] Egemenlik bir bütün olarak ulusa verilmiş ve merkezi hükûmetin kurumlarında temsil edilmişken, ulus, gücü çeşitli derecelerde topluluklara devretmiştir ve anayasa ve özerk tüzükler içerisinde belirlenen sınırlar içinde kendi kendini yönetme hakkını kullanmaktadır. Her topluluğun kendi devredilmiş yetkileri bulunmaktadır. Genel olarak daha güçlü yerel milliyetçiliğe sahip toplulukların daha fazla yetkisi vardır ve bu tür yetkilendirme asimetrik olarak adlandırılır. Bazı akademisyenler, ortaya çıkan sistemden adı dışında bir federal sistem veya "federalizm olmayan bir federasyon" olarak bahsetmektedirler.[5] Toplu olarak özerklikler (autonomías) olarak bilinen 17 özerk topluluk ve iki özerk şehir (ciudad autónoma) bulunmaktadır. İki özerk şehir özerk topluluk olma hakkına sahip olsalar da ikisi de bunu henüz kullanmadı. Bu benzersiz bölgesel yönetim çerçevesi, "Özerklik Devleti" olarak bilinir.[5]

Özerk topluluklar, anayasaya ve üstlendikleri yeterlilikleri tanımlayan Özerklik Statüsü (Estatutos de Autonomía) olarak bilinen kendi organik yasalarına göre yönetilirler. Yetkilendirmenin doğası gereği asimetrik olması amaçlandığından, yetki kapsamı her topluluk için farklılık gösterir, ancak hepsi aynı parlamento yapısına sahiptirler.[1][6]

Özerk topluluklar, ek olarak illere veya doğrudan ilçelere veya belediyelere ayrılmaktadır.

Liste[değiştir | kaynağı değiştir]

Adı Başkent Türü Nüfus (2009) Yüzölçümü (km²) Yoğunluk (/km²) ISO
Aragon Zaragoza Ulus 47,719.0 1,319,291 28 ES-AR
Asturias[DN 1] Oviedo Tarihi bölge 10,604.0 1,022,800 96 ES-AS
Balear Adaları[DN 1] Palma Ulus 4,992.0 1,149,460 230 ES-IB
Bask Ülkesi Vitoria-Gasteiz Ulus 7,234.0 2,207,776 305 ES-PV
Endülüs Sevilla Ulus 87,268.0 8,414,240 96 ES-AN
Ekstremadura Mérida Bölge 41,634.0 1,067,710 26 ES-EX
Galiçya Santiago de Compostela Ulus 29,574.0 2,699,499 91 ES-GA
Kanarya Adaları Las Palmas de Gran Canaria ve Santa Cruz de Tenerife Ulus 7,447.0 2,153,389 289 ES-CN
Kantabria[DN 1] Santander Tarihi bölge 5,321.0 581,078 109 ES-CB
Kastilya-La Mancha Toledo Bölge 79,463.0 2,032,863 26 ES-CM
Kastilya Leon Valladolid Tarihi bölge 94,223.0 2,399,548 25 ES-CL
Katalonya Barselona Ulus 32,114.0 7,675,217 239 ES-CT
Ceuta Özerk şehir 18.5 84,777 4,583 ES-CE
La Rioja[DN 1] Logroño Bölge 5,045.0 316,798 63 ES-RI
Madrid[DN 1] Madrid Bölge 8,028.0 6,663,394 830 ES-MD
Melilla Özerk şehir 12.3 86,487 7,031 ES-ML
Murcia[DN 1] Murcia Bölge 11,313.0 1,493,898 132 ES-MC
Navarra[DN 1] Pamplona Ulus 10,391.0 654,214 63 ES-NC
Valensiya Valensiya Ulus 23,255.0 5,003,769 215 ES-VC
Bayrak Isim Baskent(ler) Il(ler) Il basakenti veya baskentleri Haritada konumu
Endülüs Özerk Bölgesi Endülüs Sevilla Sevilla Almería Almería Almería Almería Localización Andalucía.png
Cadiz Cádiz ili Cádiz Cadiz
Córdoba Córdoba ili Córdoba Córdoba
Granada Granada ili Granada Granada
Huelva Huelva ili Huelva Huelva
Jaén Jaén ili Jaén Jaén
Málaga Málaga ili Málaga Málaga
Sevilla Sevilla ili Sevilla Sevilla
Aragón Aragon Zaragoza Zaragoza Huesca Huesca ili Huesca Huesca Localización Aragón.png
Teruel Teruel ili Teruel Teruel
Zaragoza Zaragoza ili Zaragoza Zaragoza
Asturias Asturias Prensligi Oviedo Oviedo Asturias Asturias Oviedo Oviedo Localización Asturias.png
Balear Adaları Balear Adaları Palma de Mayorka Islas Baleares Balear Adaları Palma Palma Localización Islas Baleares.png
Bask Bölgesi Bask Otonom Bölgesi Vitoria Vitoria-Gasteiz Flag of Alava.png Álava ili Vitoria Vitoria-Gasteiz Localización Comunidad Vasca.png
Guipúzcoa Guipúzcoa ili San Sebastián San Sebastián
Vizcaya Biskay ili Bilbao Bilbao
Kanarya Adaları Kanarya Adaları Las Palmas de Gran Canaria Las Palmas de Gran Canaria
Santa Cruz de Tenerife Santa Cruz de Tenerife
Las Palmas Las Palmas ili Las Palmas de Gran Canaria Las Palmas de Gran Canaria Localización Canarias.png
Santa Cruz de Tenerife Santa Cruz de Tenerife ili Santa Cruz de Tenerife Santa Cruz de Tenerife
Kantabria Kantabria Santander Santander Cantabria Kantabria Santander Santander Localización Cantabria.png
Castilya-La Mancha Kastilya-La Mancha Toledo Toledo Albacete Albacete ili Albacete Albacete Localización Castilla-La Mancha.png
Ciudad Real Ciudad Real ili Ciudad Real Ciudad Real
Cuenca Cuenca ili Cuenca Cuenca
Guadalajara Guadalajara ili Guadalajara
Tolède Toledo ili Toledo Toledo
Flag of Castile and León.svg Kastilya Leon Bandera valladolid.svg Valladolid Ávila Ávila ili Ávila Ávila Localización Castilla y León.png
Flag Burgos Province.svg Burgos ili Burgos Burgos
Bandera de León.svg León ili León León
Bandera de la provincia de Palencia.svg Palencia ili Palencia Palencia
Bandera de la provincia de Salamanca.svg Salamanca ili Salamanca Salamanca
Ségovie Segovia ili Bandera de Segovia.svg Segovia
Soria Soria ili Soria Soria
Bandera de la provincia de Valladolid.svg Valladolid ili Valladolid Valladolid
Bandera de Zamora.svg Zamora ili Zamora Zamora
Flag of Catalonia.svg Katalonya Barcelone Barselona Flag of Barcelona (province).svg Barselona Barcelona Barselona Localización Cataluña.png
Bandera antiga de la provincia de Girona.svg Gerona ili Gerona Gerona
Bandera de la provincia de Lérida.svg Lérida ili Lerida Lérida
Tarragona Tarragona ili Tarragona Tarragona
Flag of Extremadura (with coat of arms).svg Ekstremadura Mérida Mérida Provincia de Badajoz - Bandera.svg Badajoz ili Badajoz Badajoz Localización Extremadura.png
Bandera de Cáceres.svg Cáceres ili Cáceres Cáceres
Flag of Galicia.svg Galiçya (özerk topluluk) Santiago de Compostela

Santiago de Compostela

La Coruña ili La Coroña La Coruña Localización Galicia.png
Flag of Lugo province.svg Lugo ili Lugo Lugo
Provincia de Ourense - Bandera.svg Orense ili Orense ili Orense
Pontevedra Pontevedra ili Pontevedra Pontevedra
Flag of the Community of Madrid.svg Madrid (özerk topluluk) Madrid Madrid Flag of the Community of Madrid.svg Madrid (özerk topluluk) Madrid Madrid Localización Comunidad de Madrid.png
Flag of the Region of Murcia.svg Murcia (özerk topluluk) Murcia Murcia Flag of the Region of Murcia.svg Murcia (özerk topluluk) Murcia Murcia Localización Región de Murcia.png
Bandera de Navarra.svg Navarra (özerk topluluk) Pamplona Pamplona Bandera de Navarra.svg Navarra (özerk topluluk) Pamplona Pamplona Localización Navarra.png
Flag of La Rioja (with coat of arms).svg La Rioja (özerk topluluk) Logroño Logroño Flag of La Rioja (with coat of arms).svg La Rioja Logroño Logroño Localización La Rioja.png
Flag of the Valencian Community (2x3).svg Valensiya (özerk topluluk) Flag of the Valencian Community (2x3).svg Valensiya Alicante Alicante ili Alicante Alicante Localización Comunidad Valenciana.png
Escut de la Província de Castelló.svg Castellón ili Castellón de la Plana Castellón de la Plana
Escut de la Província de València.svg Valensiya Valensiya Valensiya

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g Aynı zamanda ildir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c "Organización territorial. El Estado de las Autonomías" (PDF). Recursos Educativos (İspanyolca). Instituto Nacional de Tecnologías Educativas y de Formación del Profesorado. Ministerio de Eduación, Cultura y Deporte. 4 Şubat 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 
  2. ^ 2. madde Cortes Generales (1978). "Título Preliminar". 1978 İspanya Anayasası (İspanyolca). 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 
  3. ^ 143. madde Cortes Generales (1978). "Título VIII. De la Organización Territorial del Estado". 1978 İspanya Anayasası (İspanyolca). Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 
  4. ^ Bacigalupo Sagesse, Mariano (Haziran 2005). "Sinópsis artículo 145". Constitución española (con sinópsis). Temsilciler Kongresi. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 
  5. ^ a b The Federal Option and Constitutional Management of Diversity in Spain Xavier Arbós Marín, page 375; included in 'The Ways of Federalism in Western Countries and the Horizons of Territorial Autonomy in Spain' (volume 2), edited by Alberto López-Eguren and Leire Escajedo San Epifanio; edited by Springer 978-3-642-27716-0, 978-3-642-27717-7(eBook)
  6. ^ Börzel, Tanja A (2002). States and Regions in the European Union. University Press, Cambridge. ss. 93-151. ISBN 978-0521008600. Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]