Çomul

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Çomul, (Arapça: جمل) Türklerden bir boy.[1]

Kaşgarlı Mahmud, Divân-ı Lügati't-Türk'te;

"Bu boyların hepsi Rum ülkesi yanından doğuya doğru şöylece uzanır, gider: "Çiğil, Toxsı, Yağma, Oğrak, Çaruk, Çomul, Uygur, Tenğut, Xıtay". Kitay ülkesi "Çin"dir. Bundan sonra "Tawgaç" gelir; orası "Maçin"dir.[2] ....., Çomul boyunun kendilerinden bulunduğu çöl halkı ayrı bir dile sahiptir, Türkçeyi iyi bilirler. Kay, Yabaku, Tatar, Basmıl boyları da böyledir. Her boyun ayrı bir ağzı vardır; bununla beraber Türkçeyi de iyi konuşurlar. Kırgız, Kıpçak, Oğuz, Toxsı (Tukhs)[3], Yağma, Çiğil, Oğrak, Çaruk boylarının öztürkçe olarak yalnız bir dilleri vardır. Yemeklerle Başgırtların dilleri bunlara yakındır. .... Dillerin en yeğnisi Oğuzların, en doğrusu da Toxsı ile Yağmaların dilidir."[4] diye bahseder.

Çomullar bir tarihte Yabakulara karşı Karahanlı hükümdarının himayeseni girmişler, sonradan Basmılarla birlikte Hakana karşı koydukları şu dörtlükten;

Bıçgas bitik kılurlar
And key berürler
Handın basut tilerler
Basmıl Çomul tirkeşür.

öğreniyoruz.

Doğu Türkistan'da göçebe bir boy olan Çomullar, Kâşgarlı Mahmud'un haritasında büyük bir olasılıkla "Mesken-i Çomul" İrtiş "Ertiş" başlarında Balkaş Gölü'nün doğusunda Uygur Kağanlığı'nın kuzeyinde görülmektedir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 28, 29, 32, 394, ve 459.
  2. ^ Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 28.
  3. ^ http://www.kroraina.com/hudud/index.html Hudud al-'Alam, The Regions of the World
  4. ^ Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 30

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]