Çavdar mahmuzu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Claviceps purpurea
Ergot01.jpg
Claviceps purpurea
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Fungi
Bölüm: Ascomycota
Sınıf: Sordariomycetes
Takım: Hypocreales
Familya: Clavicipitaceae
Cins: Claviceps
Tür: C. purpurea
İkili adlandırma
Claviceps purpurea
(Fr.) Tul. 1853

Claviceps purpurea, Clavicipitaceae familyasından çavdar ve benzeri tahıllarda parazit olarak yaşayan bir mantar türü. 1800'lerin ortalarına kadar çavdar'ın normal bir parçası olduğu düşünülmüştür. En çok çavdarda görülse de diğer tahıllara da yerleşebilir. Koyu mor renkli ve birkaç santim uzunluğundadır.

Çavdar mahmuzu zehirlenmesi ölümcül olabilir. Bunun yanında deliriyum, sanrı ve psikoz gibi ciddi algı bozuklukları üzerine sorunlar da ortaya çıkarabilir. Pek çok çavdar mahmuzu alkaloidi nörotransmiter fonksiyonları etkileyerek merkezi sinir sistemi üzerinde zehirleyici etkilere neden olurlar.

İsviçreli kimyager Albert Hofmann'ın Basel'deki Sandoz laboratuvarlarındaki çalışmalarıyla çavdar mahmuzu alkaloidlerinden elde edilen lisejik asitten LSD'nin (liserjik asit dietilamit) sentezi sağlanmıştır.

Çavdar mahmuzunun yaşam evreleri

1692'de Salem, Massachusetts'te üç kadının cadı oldukları iddiası ile öldürülmeleri olayına sebep olan genç kızın çavdar mahmuzu yüzünden halüsinasyonlar gördüğü kabul edilmektedir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]