Türkçedeki yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe karşılıkları
Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkçe'deki yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe karşılıkları sayfasından yönlendirildi)
 |
Bu madde (veya bölüm) Türkçede değiştirilen alıntı sözcüklerin listesi maddesine (veya bölümüne) çok benzemektedir ve bu iki maddenin tek başlık altında birleştirilmesi önerilmektedir. Birleştirme işlemini yerine getirdikten sonra lütfen Geçmiş birleştirme şablonunu açıklamalara uygun şekilde kullanarak madde geçmişlerinin birleştirilmesini sağlayın. |
 |
Bu maddenin veya maddenin bir bölümünün gelişebilmesi için konuda uzman kişilere gereksinim duyulmaktadır. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Konu hakkında uzman birini bulmaya yardımcı olarak ya da maddeye gerekli bilgileri ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Konu başlıkları |
[değiştir] Başka dilden geçen sözcüklerin yenisiyle değiştirilme dizelgeleri
[değiştir] Arapça kökenli alıntı sözcükler
Bu dizelgede, Osmanlı Türkçesi sözcükler, sözcüğün Türkçe'deki çağdaş yazımı (TDK tarafından önerildiği gibi) ve çağdaş Türkçe karşılığı verilmiştir.
| Osmanlı Türkçesi sözcükleri ve onların imce çevirileri |
Osmanlı Türkçesi sözcüklerin çağdaş yazımları |
Çağdaş Türkçe karşılığı |
|---|---|---|
| abes | anlamsız, saçma, boş | |
| abıhayat | bengisu, dirim suyu, ölümsüzlük suyu | |
| abide | anıt | |
| abus | 1) somurtkan 2) asık (yüz) | |
| acayip | 1) şaşırtıcı, yadırgatıcı, şaşılan 2) şaşılıcak şey 3) olağan üstü | |
| ا جيليacele | acele | 1) tez, ivedi ** 2) tezelden, ivedilikle 3) ivedilik |
| acemi | toy, ustalaşmamış, beceriksiz | |
| aceze | düşkünler | |
| acil | ivedi | |
| aciz | 1) güçsüzlük 2) beceriksizlik | |
| âciz | 1) güçsüz 2) beceriksiz | |
| acul | tez canlı, ivecen | |
| acuze | kocakarı | |
| adabımuaşeret | görgü | |
| عضله ˤaḍale | adele | kas |
| adalet | türe | |
| adap | 1) töre 2) yol yordam | |
| adavet | yağılık | |
| adet | sayı | |
| âdet | 1) görenek, töre 2) alışkı, alışkanlık 3) aybaşı | |
| âdeta | neredeyse, bayağı, sanki | |
| adi | 1) düşük nitelikli 2) aşağılık, bayağı 3) olağan, sıradan | |
| adil | doğru, haktanır | |
| af | 1) bağışlama 2) görevden alma | |
| afaki | 1) gelişigüzel, amaçsız 2) nesnel | |
| afet | 1) kıran, yıkım 2) çok güzel (kız,kadın) | |
| ˤaff etmek* | affetmek | 1) bağışlamak 2) görevden almak |
| afiyet | sağlık, esenlik | |
| ağyar | yabancılar, eller | |
| ahbap | arkadaş, tanış, biliş, gönüldeş | |
| ahdetmek | ant içmek | |
| ahfat | torunlar, soy | |
| ahir | son | |
| ahit | 1) antlaşma, sözleşme 2) ant 3) çağ | |
| ahize | almaç | |
| ahkâm | yargılar | |
| ahlak | 1) töre, aktöre 2) alışkanlık | |
| ahmak | beyinsiz, bön | |
| ahşap | ağaç, tahta | |
| ahval | durum, durumlar | |
| aidat | 1) ödenti 2) kesenek | |
| aidiyet | 1) ilişkinlik, değginlik 2) ilgi | |
| aile * | aile | ocak ** |
| ait | ilgili, ilişkin, ilişik | |
| akabinde | hemen sonra, ardından, ardı sıra | |
| akdetmek | 1) (sözleşme, antlaşma) yapmak | |
| akıbet | son | |
| aghl * | akıl | 1) us 2) bellek 3) öğüt |
| akim | kısır, verimsiz, sonuçsuz | |
| akis | 1) yankı, tepki 2) yansı | |
| عقد ˤaqd | akit | sözleşme, bağıt |
| aklıselim | sağduyu | |
| akran | yaşıt | |
| aksam | bölümler | |
| aksi | ters, geçimsiz | |
| aksülamel | tepki | |
| âlâ | 1) iyi, çok iyi 2) üstün | |
| alaimisema | gökkuşağı, ebemkuşağı | |
| alaka | ilgi, ilişki | |
| alamet | belirti, iz | |
| alametifarika | ayırtaç | |
| alelacele | ivedilikle, çabucak, çarçabuk | |
| alelade | sıradan, olağan | |
| alelusul | 1) üstünkörü, gelişigüzel 2) yöntemine göre | |
| âlem | 1) evren 2) eğlenti 3) el gün | |
| âlemşümul | evrensel | |
| alenen | açıkça, açıktan açığa | |
| aleni | açık, ortada | |
| aleyh | karşı, karşıt | |
| âli | yüce, yüksek, ulu | |
| âmâ | görmez, görme engelli | |
| amelî | 1) uygulamalı 2) kılgısal | |
| ameliyat | işlemce | |
| ameliye | işlem | |
| عامل ˤâmil | amil | etken |
| amir | buyurucu, baş, buyurgan | |
| amiyane | sıradan, bayağıca | |
| amme | amme | kamu |
| amudufıkari | omurga, belkemiği | |
| a'nane | anane | gelenek |
| ananevi | geleneksel | |
| ani | 1) birden, ansızın 2) beklenmedik | |
| ani | apansız | |
| araz | 1) belirti 2) bulgu | |
| arazi | 1) toprak 2) yer | |
| arbede | çatışma | |
| ardiye | yığımlık | |
| arıza | aksaklık, bozukluk | |
| arife | öngün | |
| arz (I) | sunma, anlatma, bildirme | |
| arz (II) | en, genişlik | |
| arz (III) | yer, yeryüzü | |
| asabi | sinirli, öfkeli | |
| asabiyet | sinirlilik | |
| asalet | soyluluk | |
| asap | sinir, sinirler | |
| asarıatika | eski yapıtlar | |
| asgari | en az, en aşağı, en düşük, en alt | |
| asıl | 1) kök, kaynak 2) gerçeklik 3) gerçek | |
| asıllı | kökenli, uyruklu | |
| asılsız | 1) dayanaksız 2) uydurma | |
| asır | yüzyıl | |
| asi | başkaldıran, dikbaşlı | |
| asil | soylu | |
| asakir * | asker | sü, süer ** |
| asli | birincil, köklü, baş | |
| asr * | asır | yüzyıl |
| asri | çağdaş, çağcıl | |
| âşık | 1) tutkun, vurgun 2) ozan 3) sevgen | |
| aşiret | oymak | |
| aşk | sevgi, sevi | |
| atalet | 1) tembellik, gevşeklik, uyuşukluk 2) dinginlik, durağanlık, süredurum | |
| ateh | bunama, bunaklık | |
| atfen | dayanarak, göre | |
| atıf | 1) yöneltme, çevirme 2) gönderme | |
| atıl | 1) işe yaramaz, iş görmez 2) süreduran | |
| ati | gelecek | |
| avane | yardakçılar, kafadarlar | |
| avdet | dönüş | |
| ayan | belli, açık | |
| ayan beyan | apaçık, açık seçik, besbelli | |
| aynen | olduğu gibi, tıpkı | |
| aynı | 1) tıpkı, tıpkısı, özdeş | |
| ayni | nesnesel | |
| ayniyet | tıpkılık, özdeşlik | |
| ayyaş | içkici | |
| ayyuka çıkmak | 1) göklere çıkmak, yükselmek 2) yayılmak | |
| aza | üye | |
| azamet | 1) ululuk 2) çalım, kurum | |
| azami | en çok, en üst, en büyük, en yüksek | |
| azap | ezinç | |
| azil | görevden alma | |
| azimet | gidiş | |
| badire | dar geçit, dar boğaz, sıkıntı | |
| bahir | deniz | |
| bahis | 1) konu 2) söz | |
| bakaya | kalıntı | |
| baki | 1) artan, kalan 2) kalımlı, ölümsüz | |
| bakir | el değmemiş, işlenmemiş, bozulmamış, dokunulmamış | |
| bakire | kız, kız oğlan kız, erden | |
| bakiye | kalan, artan | |
| bakliye | baklagil | |
| baliğ | 1) erin 2) varan, bulan | |
| bani | kuruce, kuran | |
| bap | 1) kapı 2) bölüm 3) konu | |
| بارز bâriz * | bariz | açık, belirgin |
| basiret | sağgörü | |
| بسيط basîṭ * | basit | 1) yalın, yalınç 2) kolay 3) sıradan |
| batıl | boş, dayanaksız | |
| batıni | içrek | |
| bayi | 1) satıcı 2) satış yeri | |
| bazen | kimi kez, arada, arada bir, ara sıra | |
| bazı * | bazı | 1) kimi 2) birtakım |
| bedel | 1) karşılık 2) tutar | |
| beden | gövde | |
| bedir | dolunay | |
| beis | sakınca | |
| beka | kalım | |
| bekâret | erdenlik | |
| belahet | alıklık | |
| belde | kent | |
| belediye | yerel yönetim | |
| beraat | aklanma | |
| beyan | söyleme, bildirme | |
| beyanat | demeç | |
| beyanname *** | bildirge, bildiri | |
| beyaz * | beyaz | ak |
| beynelmilel | uluslararası | |
| beyzi | söbe, yumurtamsı | |
| bidayet | başlama, başlangıç | |
| bihakkın | adamakıllı, iyice | |
| bilaistisna | ayrıksız | |
| bilakis | tersine | |
| bilavasıta | dolaysız, doğrudan | |
| bilcümle | bütün | |
| bilfarz | diyelim ki, sözgelişi | |
| bilfiil | edimli olarak, doğrudan | |
| bilhassa | özellikle | |
| bililtizam | bile bile, isteyerek | |
| bilistifade | yararlanarak | |
| bilmukabele | 1) karşılıklı olarak 2) ben de, siz de | |
| bilumum | bütün | |
| bina | yapı | |
| binaen | 1) -den dolayı, -den ötürü 2) dayanarak | |
| binaenaleyh | dolayısıyla, bundan dolayı | |
| bittabi | doğal olarak | |
| bizatihi | kendisi, kendiliğinden | |
| bizzat | kendisi, aracısız | |
| buhar | buğu | |
| buhran | 1) bunalım 2) (sayrılıkta) bunluk | |
| buhur | tütsü | |
| burç | dönence | |
| butlan | geçersizlik, çürüklük | |
| buut | 1) boyut 2) uzunluk | |
| bühtan | kara çalma | |
| büluğ | ergenlik | |
| bünye | yapı | |
| camîa * | camîa | topluluk |
| cebren | cebren | zorla |
| celse * | celse | oturum |
| ceninisakıt | ceninisakıt | düşük |
| جنوب cenûb | cenup | güney |
| ceraat | ceraat | irin |
| جواب cevâb * | cevap | yanıt |
| cihaz * | cihaz | aygıt |
| cihet | yön, yan | |
| civarı * | civarı | dolayları |
| جمله cümle * | cümle | tümce |
| دفعه defˤa *, کره kere * | defa, kere | kez |
| daˤir * | dair | ilişkin |
| daire * | daire | yuvarlak |
| define * | define | gömü |
| delil * | delil | kanıt |
| دور devr * | devir | çağ |
| دوره devre * | devre | dönem |
| ابعاد ebˤâd * | ebat | boyut |
| ابدى ebedî * | ebedî | sonsuz |
| اجداد ecdâd | ecdat | ata |
| اجل ecel * | ecel | ölüm |
| edebiyyat * | edebiyat | yazın |
| ehemmiyyet | ehemmiyet | önem |
| elbise * | elbise | giysi |
| emr * | emir | buyruk |
| امنيت emniyyet * | emniyet | güvenlik |
| اثر eser * | eser | yapıt |
| اسير esîr * | esir | tutsak |
| etraf * | etraf | ortalık |
| اوراق evrâk * | evrak | belge |
| اول evvel * | evvel | önce |
| فعال faˤâl * | faal | etkin |
| faiz * | faiz | ürem **, getiri |
| fakir, fukara * | fakir | yoksul |
| فن fenn *, علم ˤilm * | fen, ilim | bilim |
| feyezan | feyezan | taşkın |
| fırkat | fırkat | ayrılık |
| fikr * | fikir | görüş |
| فعل fiˤl * | fiil | eylem |
| غرب garb | garp | batı |
| غير gayr | gayri | olmayan, başka, dışı |
| gıda * | gıda | besin |
| hadise * | hadise | olay |
| حافظه hâfıza * | hafıza | bellek |
| hafif * | hafif | yeğni ** |
| حفريات hafriyyât | hafriyat | kazı |
| حق hakk * | hak | pay |
| حقيقت hakîkat * | hakikat | gerçek |
| حاكم hâkim * | hâkim | yargıç |
| حال hâl *, وضعيت vazˤiyet * | hâl, vaziyet | durum |
| خليطه halîta | halita | alaşım |
| haˤmile * | hamile | gebe |
| خراب harâb * | harap | yıkık |
| حرارت harâret * | hararet | ısı ¹, sıcaklık ² |
| harekkat * | hareket | devinim ** |
| حرف harf * | harf | ses, imce ** |
| hasret * | hasret | özlem |
| hassas * | hassas | duyarlı |
| حشره haşere * | haşere | böcek |
| خطا hatâ *, قصور kusûr * | hata, kusur | yanlış |
| خاطره hâtıra * | hatıra | anı |
| حيات hayât *, عمر ömr * | hayat, ömür | yaşam |
| حيثيت haysiyyet * | haysiyet | saygınlık |
| hazm * | hazım | sindirim |
| هديه hediyye * | hediye | armağan |
| حدت hiddet * | hiddet | kızgınlık, öfke |
| hikâye * | hikâye | öykü |
| خلاف hilâf | hilaf | karşıt |
| his * | his | duygu |
| خواجه hôca * | hoca | öğretmen |
| hukuk * | hukuk | tüze **tüzük |
| خصوص husûs * | husus | konu |
| حضور huzûr * | huzur | dirlik ** |
| hucre * | hücre | göze ** |
| هجوم hücûm * | hücum | saldırı |
| حرمت hürmet * | hürmet | saygı |
| ısrar * | ısrar | üsteleme |
| ابتدائی ibtidâ'î | iptidai | ilkel |
| içtima | içtima | toplantı |
| içtima | içtima | kavuşum |
| içtimai | içtimai | toplumsal |
| افتخار iftihâr * | iftihar | övünme |
| ihtiras * | ihtiras | tutku |
| ihtiyâc * | ihtiyaç | gereksinme ya da gereksinim |
| اختيار ihtiyâr * | ihtiyar | yaşlı |
| احتياط ihtiyât | ihtiyat | yedek |
| iktibas | iktibas | alıntı |
| ilave * | ilave | ek |
| الهام ilhâm * | ilham | esin |
| عمار ˤimâr * | imar | bayındırlık |
| امكان imkân * | imkân | olanak |
| imlâ * | imla | yazım |
| imtihân | imtihan | sınav, yazılı |
| imtiyâz * | imtiyaz | ayrıcalık |
| inhisâr | inhisar | tekel |
| insân * | insan | kul ** |
| intiba | intiba | izlenim |
| intihal | intihal | aşırma |
| irtifâˤ * | irtifa | yükseklik |
| ارثی irsî * | ırsi | kalıtsal, kalıtımsal |
| اسم ism * | isim | ad |
| istirâhat * | istirahat | dinlenme |
| استثناء istisnâ' * | istisna | aykırı |
| iştigâl | iştigal | uğraş / uğraşı |
| iştirâk * | iştirak | ortaklık |
| izâh * | izah | açıklama |
| izdivâc | izdivaç | evlilik |
| kâbiliyet * | kabiliyet | yetenek / yeti |
| kader * | kader | yazgı ** |
| qaffa * | kafa | baş |
| kâfi * | kâfi | yeter |
| كائنات kâ'inât * | kâinat | evren |
| قلب kalb * | kalp | yürek |
| kânûn * | kanun | yasa |
| kanunuesasi | kanunuesasi | anayasa |
| kâfiye * | kafiye | uyak |
| كانون اول kânûn-ı evvel | aralık | |
| كانون ثانی kânûn-ı sânî | ocak | |
| كلمه kelime * | kelime | sözcük |
| ghermez * | kırmızı | al |
| kısm * | kısım | bölüm |
| ketab * | kitap | betik ** |
| kufr * | küfür | sövme |
| kuvvet * | kuvvet | güç ya da erk |
| küre * | küre | yuvar |
| لطيفه lâtîfe | latife | şaka |
| لسان lisân * | lisan | dil |
| لغات lûġat | lügat | sözlük |
| لزوملو lüzûmlu * | lüzumlu | gerekli |
| معاش maˤâş * | maaş | aylık |
| maˤbed * | mabet | tapınak |
| maddî * | maddî | özdeksel ** |
| mafsal | mafsal | eklem |
| mağdûr * | mağdur | kıygın ** |
| maˤlubiyyat * | mağlubiyet | yenilgi |
| mahfuz | mahfuz | saklı |
| mahlûk * | mahluk | yaratık |
| mahsûl * | mahsul | ürün |
| mahsûs * | mahsus | özgü |
| maksad *, gaye *, hedef * | maksat, gaye, hedef | amaç ya da erek |
| maˤkûl * | makul | uygun, elverişli |
| maˤnâ * | mâna | anlam |
| manevî * | manevî | tinsel ** |
| مانع mâniˤ * | mani | engel |
| مصرف masraf * | masraf | gider, harcama |
| mavi * | mavi | gökçe ** |
| mecaz *, istiare | mecaz | iğretileme, eğretileme |
| مجبور mecbûr * | mecbur | zorunlu |
| مجهول mechûl * | meçhul | bilinmeyen |
| madanni * | medeni | uygar |
| madanniyyat * | medeniyet | uygarlık |
| مفهوم mefhûm * | mefhum | kavram |
| مکروه mekrûh * | mekruh | iğrenç |
| meleke | meleke | alışkanlık |
| melez * | melez | kırma |
| مملکت memleket * | memleket | ülke |
| مراسم merâsim * | merasim | tören |
| مرثيه mersiye | mersiye | ağıt |
| mesafe * | mesafe | uzaklık |
| meselâ * | mesela | örneğin |
| mesele * | mesele | sorun |
| مسعود mesˤûd * | mesut | mutlu |
| maˤsûliyyat * | mesuliyet | sorumluluk |
| مشهور meşhûr * | meşhur | ünlü |
| مشروبات meşrûbât * | meşrubat | içecek |
| موقع mevkiˤ مكان mekân * | mevki, mekân | yer, konum |
| ميدان meydân *, ساحه sâha | meydan, saha | alan |
| ميل meyl * | meyil | eğim, eğilim |
| mezar * | mezar | gömüt ** |
| mıntıka | mıntıka | bölge |
| mısra * | mısra | dize |
| mirâs * | miras | kalıt ** |
| مسافر misâfir * | misafir | konuk |
| مثال misâl * | misal | örnek |
| مسکين miskîn * | miskin | uyuşuk, mıymıntı |
| معامله muˤâmele * | muamele | davranış |
| معما muˤammâ | muamma | bilmece |
| معاصر muˤâsır | muasır | çağdaş, güncel |
| معاون muˤâvin * | muavin | yardımcı |
| معجزه muˤcize * | mucize | tansık ** |
| mugaddii | mugaddi | besleyici |
| mugalata | mugalata | yanıltmaca |
| muganni, muganniye | muganni,muganniye | şarkıcı |
| mugayeret | mugayeret | aykırılık |
| mugayir | mugayir | aykırı |
| mugber | muğber | küskün, gücenmiş, dargın |
| muglak * | muğlak | çapraşık |
| muhabere | muhabere | iletişim, iletişme |
| muhaceret | muhaceret | göç |
| muhacim | muhacim | saldıran, saldırıcı |
| muhacir | muhacir | göçmen |
| muhaddep | muhaddep | dış bükey |
| muhafaza * | muhafaza | koruma |
| muhafazakar * | muhafazakar | tutucu |
| muhafız | muhafız | koruyucu |
| muhakeme * | muhakeme | yargılama, uslamlama |
| muddat * | müddet | süre |
| محقق muhakkak* | muhakkak | kesin(likle) |
| muhakkik | muhakkik | soruşturmacı |
| muhal | muhal | olanaksız |
| muhallaffat * | muhalefet | karşıtlık |
| muhammen | muhammen | oranlanan, ön görülen |
| muhammes | muhammes | beşgen |
| muhammin | muhammin | ön gören |
| محاربه muhârebe, حرب harb | muharebe, harp | savaş |
| muharip | muharip | savaşçı |
| muharrer | muharrer | yazılı, yazılmış |
| muharrik | muharrik | kışkırtıcı, ayartıcı |
| muharriş | muharriş | tırmalayan, irkilten |
| muhassamat | muhasamat | çarpışma |
| muhasara | muhasara | kuşatma |
| muhasebe * | muhasebe | saymanlık |
| muhasebeci * | muhasebeci | sayman |
| muhassır | muhasır | kuşatan |
| muhassala | muhassala | bileşke |
| muhassas | muhassas | ayrılmış |
| muhat | muhat | kuşatılmış |
| muhavvil | muhavvil | dönüştüren |
| muhavvile | muhavvile | dönüştürücü |
| muhtemel | muhtemel | olası |
| محتويات muhteviyyât | muhteviyat | içindekiler |
| مقدس mukaddes | mukaddes | kutsal |
| مقاوله mukâvele | mukavele | sözleşme |
| منتظم muntazam * | muntazam | düzgün, düzenli |
| مربع murabbaˤ | murabba | dördül |
| murafaa | murafaa | duruşma |
| معتدل muˤtedil | mutedil | ılım(lı) |
| موفقيت muvaffakıyyet | muvaffakiyet | başarı |
| مبالغه mübalâga | mübalağa | abartma |
| مجادله mücâdele * | mücadele | çaba, uğraş |
| mücerrit | mücerrit | soyut |
| مدافعه müdâfaˤa | müdafaa | koruma |
| مداخله müdâhale * | müdahale | karışma |
| مدت müddet * | müddet | süre |
| mudrike | müdrike | anlık |
| mudrir | müdrir | sidik söktürücü |
| muebbet * | müebbet | yaşam boyu, sonsuz |
| mueccel | müeccel | ertelenmiş |
| mueddep | müeddep | uslu |
| muelleffat | müellefat | (yazılı) yapıt |
| muellif, muharrir | müellif, muharrir | yazar |
| muemmen | müemmen | sağlanmış |
| muennes | müennes | dişil |
| مؤسسه mu'essese | müessese | kurum |
| muessif | müessif | üzücü |
| muessir | müessir | dokunaklı |
| muessis | müessis | kurucu |
| mueyyide | müeyyide | yaptırım |
| mufekkrireh | müfekkire | düşünce gücü |
| muferrih | müferrih | iç açıcı |
| mufrett | müfret | tekil |
| muflis | müflis | batkın |
| مهم mühim * | mühim | önemli |
| مؤمن mü'min | mümin | inanan, inançlı |
| مناسبت münâsebet * | münasebet | ilişki |
| مراجعت mürâcaˤat | müracaat | başvuru |
| mürekkeb | mürekkep | birleşmiş, birleşik |
| murrettip | mürettip | dizgici |
| مسابقه müsâbaka | müsabaka | karşılaşma |
| مسامحه müsâmaha | müsamaha | hoşgörü |
| musavi | müsavi | eşit |
| مستهجن müstehcen * | müstehcen | uygunsuz |
| مسوده müsvedde * | müsvedde | taslak |
| muşabbih, mumassil | müşabih, mümasil | benzer |
| muşşabbahat | müşabehet | benzerlik |
| müşahhas | müşahhas | somut |
| مشكل müşkül | müşkül | güç, güçlük, çetin ** |
| muşkul-pesend | müşkülpesent | güç beğenen, titiz |
| muşrik | müşrik | çoktanrıcı |
| müştak | müştak | türev |
| muştehi | müştehi | istekli |
| muşteki | müşteki | yakınan, sızlanan |
| muştemilat | müştemilat | eklenti |
| muşterek * | müşterek | ortak |
| muştereken | müştereken | ortaklaşa |
| muşteri * | müşteri | alıcı, alımcı |
| mut'a | müt'a | geçici kazanç |
| مطالعه mütâlâˤa | mütalâa | 1) okuma 2) düşünce 3) irdeleme |
| متارکه mütâreke | mütareke | ateşkes, (silah) bıraışma |
| muteaddit | müteaddit | çok, birçok |
| muteaffin | müteaffin | kokuşuk, pis kokulu |
| muteahhid * | müteahhit | üstenci, yüklenici |
| muteahhidlik | müteahhitlik | üstencilik, yüklenicilik |
| muteakiben | müteakiben | arkadan |
| muteakib | müteakip | sonra, ardından |
| mutealiye | mütealiye | deneyüstücülük |
| muteallik | müteallik | ilişkin, ilgili |
| muteammim | müteammim | yaygınlaşmış, genelleşmiş |
| mutearife | mütearife | belit ** |
| mutebaki | mütebaki | kalan |
| mutebasbıs | mütebasbıs | yaltakçı |
| mutebeddil | mütebeddil | değişen, kararsız |
| mutebessim | mütebessim | gülümseyen, güleç |
| mutecanis | mütecanis | bağdaşık |
| mutecasir | mütecasir | yeltenen |
| mutecaviz | mütecaviz | saldırgan |
| mutedeyyin | mütedeyyin | dindar |
| muteessir | müteessir | üzüntülü |
| mutefekkir | mütefekkir | düşünür |
| متفرق müteferrik | müteferrik | dağınık |
| mutehammil | mütehammil | dayanıklı |
| muteharrik | müteharrik | devingen, oynar |
| متخصص mütehassıs | mütehassıs | uzman |
| muteşşebbis | müteşebbis | girişimci |
| mütevâzî * | mütevazi | alçakgönüllü |
| muteveffa | müteveffa | ölü, ölmüş |
| muttefik * | müttefik | bağlaşık** |
| muzayyadeh | müzayede | açık arttırma |
| مزمن müzmin | müzmin | süreğen |
| nadir *, ender * | nadir, ender | seyrek |
| نغمه nağme | nağme | ezgi |
| nafile * | nafile | boşuna |
| نصيحت nasîhat * | nasihat | öğüt |
| nâzır | nazır | bakan |
| نفس nefes * | nefes | soluk |
| nesiç | nesiç | doku |
| nesl * | nesil | kuşak |
| نتيجه netîce * | netice | sonuç |
| nezif | nezif | kanama |
| nısf | nısıf | yarı(m) |
| نهايت nihâyet * | nihayet | son(unda) |
| نكاح nikâh * | nikâh | düğün |
| نسبت nisbet * | nispet | oran |
| نطق nutk * | nutuk | söylev |
| ragmen * | rağmen | karşın |
| رأی re'y | rey | oy |
| رئيس re'îs | reis | başkan |
| ruh * | ruh | tin ** |
| rutûbet * | rutubet | yaşlık, ıslaklık |
| رؤيا rü'ya * | rüya | düş |
| sahil * | sahil | kıyı |
| sahip * | sahip | iye ** |
| sahte * | sahte | düzmece |
| samimî * | samimi | içten |
| سطح sath | satıh | yüzey |
| سياره sayyâre | seyyare | araba |
| سبب sebeb * | sebep | neden |
| safarat | sefaret | büyükelçilik |
| سلامت selâmet | selamet | esenlik |
| سما semâ | sema | gök |
| سنه sene * | sene | yıl |
| seviye * | seviye | düzey |
| صحت sıhhat | sıhhat | sağlık |
| sihr * | sihir | büyü |
| صحبت sohbet * | sohbet | söyleşi |
| سؤال su'âl | sual | soru |
| صلح sulh | sulh | barış |
| sunî | suni | yapay |
| سکوت sükût | sükût | sessizlik |
| sürˤat * | sürat | hız |
| şâhid * | şahit | tanık |
| şair * | şair | ozan |
| شرق şark | şark | doğu |
| şart * | şart | koşul |
| şatafat(lı) | şatafat(lı) | gösteriş(li) |
| şehir * | şehir | kent |
| شمال şimâl | şimal | kuzey |
| şuˤûr * | şuur | bilinç |
| şübheli * | şüpheli | sanık |
| tabaqqa * | tabaka | katman |
| طبيعت ṭabîˤat * | tabiat | doğa |
| طبيعى ṭabîˤî * | tabii | doğal |
| taˤbîr, ifâde* | tabir, ifade | deyiş** |
| tahlil * | tahlil | inceleme |
| tahmin * | tahmin | kestirim** |
| taˤkib* | takip | izlem** |
| طلب ṭaleb * | talep | istek |
| طلبه ṭalebe | talebe | öğrenci |
| تعمير taˤmîr *, تعديلات taˤdîlât * | tamir, tadilat | onarım |
| taraf * | taraf | yan |
| taraftar * | taraftar | yandaş |
| tarih * | tarih | günay ** |
| tasallut | tasallut | sarkıntılık |
| tasavvur | tasavvur | canlandırma, tasarı |
| tasdîk * | tasdik | onay |
| tashîh | tashih | düzeltme |
| تصوير tasvîr * | tasvir | betimleme |
| طياره tayyâre | tayyare | uçak |
| توصيه tavsiye * | tavsiye | salık |
| تعادل teˤâdül | teadül | denklik |
| تعامل teˤâmül | teamül | 1) yapılageliş 2) tepkime, davranış |
| tebessüm | tebessüm | gülümseme |
| تبديل tebdîl | tebdil | değişiklik |
| تبريك tebrîk * | tebrik | kutlama |
| تجلى tecellî | tecelli | belirme |
| تجسم tecessüm | tecessüm | görünme |
| tecrübe * | tecrübe | deneyim |
| techîzât * | teçhizat | donanım |
| tedavi * | tedavi | sağaltım ** |
| tedbîr * | tedbir | önlem |
| te'essür | teessür | üzüntü |
| teferruat | teferruat | ayrıntı |
| تكامل tekâmül | tekamül | evrim, gelişim, gelişme, olgunlaşma |
| تقاعد tekaˤüd | tekaüt | emeklilik |
| tekeffül | tekeffül | yükümlenme |
| تكليف teklîf * | teklif | öneri |
| tekrar * | tekrar | yine |
| تلاش telâş * | telaş | tasa, kaygı |
| tenâsüb | tenasüp | uyum |
| تنبيه tenbîh * | tembih | uyarı |
| tercîh etmek * | tercih etmek | yeğlemek |
| tercüme * | tercüme | çeviri |
| terreddut * | tereddüt | duraksama |
| tertip * | tertip | düzen |
| tesir * | tesir | etki |
| teselli * | teselli | avunma |
| teşhis * | teşhis | tanı |
| تشرين اول teşrîn-i evvel | ekim | |
| تشرين ثانی teşrîn-i sânî | kasım | |
| teşvik * | teşvik | özendirme, kışkırtma |
| usûl * | usul | yöntem |
| unvan * | unvan | san |
| uslup * | üslup | biçem |
| vaˤd * | vaat | söz |
| vakˤâ * | vaka | olay |
| vakûr | vakur | ağırbaşlı |
| vasf * | vasıf | nitelik |
| vasıta | vasıta | araç |
| vâsi | vâsi | engin |
| vatan * | vatan | yurt |
| vatandaş * | vatandaş | yurtdaş |
| vaz geçmek * | vazgeçmek | caymak |
| وضيفه vazîfe * | vazife | görev |
| ve * | ve | ile |
| vehm | vehim | kuruntu |
| vilâyet* | vilayet | il |
| tefsîr * | tefsir | yorum |
| ضمير zamîr * | zamir | adıl |
| zaviye | zaviye | açı |
* Yeni Türkçe karşılıklarıyla birlikte günümüzde de çağdaş Türkçe'de kullanılmakta olan eski sözcükler.
** Eski sözcükler kadar sıkça kullanılmayan yeni sözcükler.
*** Sözcükler Arapça ile Farsça birleşimidir.
[değiştir] Farsça kökenli alıntı sözcükler
Bu listede Farsça kökenli sözcüklerin Osmanlı Türkçesindeki yazılışları, Türkçedeki günümüz yazılışları ve Öz Türkçe karşılıkları yer almaktadır.
Günümüzde birçok Farsça sözcük çağdaş Türkçe içerisinde kullanılmaktadır. Öyle ki, Türkçede 1,500 adet Farsça kökenli sözcüğün bulunduğu bilinmektedir. Ancak bu sözcüklerin birçoğunun Arapça kökenli sözcüklerden farklı olarak Türk Dil Kurumu tarafından önerilen birer Türkçe karşılığı bulunmamaktadır. Türk Dil Kurumu da geçmiş süreç içinde Farsça kökenli sözcüklerin Türkçe içine kalıcı olarak işlediğini öne sürerek daha çok Arapça kökenli sözcükleri Türkçeleştirme yoluna gitmiştir. Öyle ki tarihsel süreç içinde Arap kültürü ve dili, Türkler tarafından daha yabancı olarak karşılanmıştır. Aslen Türkçe sözcüklerin Farsça yazılışları için kullanılan Osmanlı Türkçesi, buna karşılık Arapça ile daha uzak yazı sistemine sahipti.
| Osmanlı Türkçesi sözcükler | Günümüz yazılışı | Çağdaş Türkçe karşılığı |
|---|---|---|
| abdesthane | ayakyolu | |
| agâh | bilgili, uyanık, öngörülü | |
| aguş | kucak | |
| ahenk | uyum | |
| aheste | yavaş, ağır | |
| alayiş | gösteriş | |
| arzu | istek, dilek | |
| arzuhâl** | dilekçe | |
| asayiş | güvenlik | |
| asude | dingin, sessiz | |
| asuman | gökyüzü | |
| aşikâr | açık, besbelli, ortada | |
| aşina | tanış, biliş 2) bilen, anlayan | |
| avare | işsiz, aylak | |
| ayin | kuttören | |
| azar | paylama | |
| azat | özgür bırakma | |
| bahane | sözde neden, nedensi | |
| bahar | ilkyaz | |
| bahş(etmek) | eriştirmek, vermek | |
| bahşiş | sevinmelik | |
| baht | yazgı, yazı | |
| bahtiyar | mutlu | |
| bahtsız | karayazılı, karagünlü | |
| bahusus** | özellikle, hele, üstelik | |
| becayiş (etmek) | karşılıklı yer değiştirmek | |
| bedava** | karşılıksız, emeksiz | |
| bedbaht | mutsuz | |
| bedbin | kötümser | |
| beddua** | ilenç, ilenme, kargış | |
| behemehâl** | kesinlikle, ne yapıp yapıp, her durumda | |
| beher | her bir | |
| bende | kul, köle | |
| beraber | birlikte | |
| beraber(e kalmak) | yenişememek | |
| berbat | kötü, çok kötü | |
| berdevam** | sürüp giden | |
| berduş | başıboş | |
| bermutat** | alışılageldiği gibi, alışıladığı gibi | |
| bertaraf** | kaldırılmış, giderilmiş | |
| bet | kötü, çirkin | |
| beter | daha kötü | |
| beyhude | boşuna, boş yere, yararsızca | |
| biçare | umarsız | |
| bigâne | 1) ilgisiz 2) yabancı | |
| bihaber** | 1) salıksız 2) bilgisiz | |
| biperva | 1) çekinmez, sakınmaz 2) korkusuz 3) çekinmeden, korkmadan | |
| birader | 1) erkek kardeş 2) arkadaş | |
| bitap | bitkin, yorgun (argın) | |
| bitaraf** | yansız, yan tutmayan | |
| bizar | bezmiş, bıkmış, tedirgin | |
| بوسه | buse | öpücük |
| جنگ | cenk | savaş |
| چابك | çabuk | ivedi * |
| çare | çözüm | |
| چهره | çehre | yüz |
| چنبر | çember | yuvarlak |
| çeşit | tür | |
| çehar-yek | çeyrek | dörtte bir |
| درد | dert | ağrı |
| diğer | öbür, öteki | |
| دشمن | düşman | yağı * |
| اجنبى | ecnebi | el, yad * |
| انديشه | endişe | kaygı |
| گزيده | güzide | seçkin |
| خسته | hasta | sayrı* |
| هنوز | henüz | daha |
| همان | hemen | çabucak |
| kurnaz | açıkgözlü | |
| مهتاب | mehtap | ay ışığı |
| پاپوش | pabuç | ayakkabı |
| روزگار | rüzgâr | yel |
| ساده | sade | yalın |
| سارخوش | sarhoş | esrik * |
| سار | ser | baş |
| serbest | erkin * | |
| serseri | başıboş | |
| سياه | siyah | kara |
| بهار | sonbahar | güz |
| taze | yeni | |
| تنبل | tembel | haylaz |
| ویران | viran | yıkık |
| yaver | yardımcı | |
| yeknesak | tekdüze | |
| yekpâre | yekpare | bütün |
| زهر | zehir | ağı * |
| zengin | varsıl *, varlıklı | |
| زور | zor | çetin * |
* Yeni sözcükler eski sözcükler kadar sıkça kullanılmamaktadır. ** Sözcükler Farsça ile Arapça birleşimidir.
[değiştir] Fransızca kökenli alıntı sözcükler
Hellence veya Lâtince kökenli Fransızca sözcükler, Türkçeye 19. yüzyılda girmeye başladı. Özellikle Tanzimat Dönemi sonrasında bu oran artmaya başladı. Günümüzde yaklaşık 5,000 Fransızca sözcük Türkçede yer almakta olup, çoğu günlük yaşamda kullanılmaktadır.
| Geçen sözcükler | Türkçe karşılığı | Özgün Fransızca yazımı |
|---|---|---|
| aberasyon | sapınç | aberration |
| ablatif | çıkma durumu | ablatif |
| abone | 1) sürdürümcü 2) sürdürüm | abonné |
| absorbe | 1) emme 2) soğurma | absorbé |
| abstre | soyut | abstrait |
| absürt | saçma, usdışı | absurde |
| adaptasyon | uyarlama | adaptation |
| adapte | uyarlanmış | adapté |
| adaptör | uyarlaç | adapteur |
| adenit | akkan yangısı | adénite |
| adres | bulunak | adresse |
| aerometre | havaölçer | aéromètre / η αερομετρία |
| afazi | söz yitimi | aphasie / η αφασία |
| aferist | vurguncu, çıkarcı | affairiste |
| afiş | ası | affiche |
| afişe | açıklamak, açığa vurmak | affiché |
| afoni | ses yitimi | aphonie / η αφωνία |
| aforizma | özlüsöz, özsöz, özdeyiş | aphonie / ο αφορισμός |
| aglütinasyon | kümeleşim | agglutination |
| agnosi | tanısızlık | agnosie / η αγνωσία |
| agnostik | bilinemezci | agnostique ο/η/το αγνωστικ-/ός/ή/όν |
| agorafobi | alan korkusu | agoraphobie / η αγοραφοβία |
| agrafi | yazma yitimi | agraphie / η αγραφία |
| agrandisman | büyültme | agrandissement |
| ajan | 1) görevli, aracı 2) gizli görevli, gizmen | agent |
| ajanda * | andaç | agenda |
| ajur | delikli işleme, gözenek | ajour |
| akont | öndelik | àcompte |
| akort | (çalgı için) düzen | accord |
| akromatopsi | renkkörlüğü | achromatopsie / η αχρωματοψία |
| akrostiş | adlama | acrostiche / η ακροστοιχεία |
| aks | dingil | axe |
| aksan | vurgu, söyleyiş | accent |
| akselerasyon | ivme | accélération |
| akselerograf | ivmeyazar | accélérographe |
| akselerometre | ivmeölçer | accéléromètre |
| aksesuar * | 1) eklenti 2) donatımlık | accessoire |
| aksiyom | belit | axiome / το αξίωμα |
| aksiyon | eylem | action |
| aksiyoner | paydaş | actionnaire |
| aktif * | 1) etkin, canlı 2) etkili, etken | actif |
| aktör | (erkek) oyuncu | acteur |
| aktüel | güncel | actuel |
| akustik | 1) yankıbilim 2) yankı düzeni 3) yankılanım, sesdağılım | acoustique / η ακουστική |
| akuzatif | belirtme durumu | accusatif |
| akü (akümülatör) | akımtoplar | accumulateur |
| alafranga | batılıca | alla franca |
| alaminüt | çarçabuk, ayaküstü | à la minute |
| alarm | tetikdur | à la minute |
| alaturka | doğuluca | alla turca |
| alegori | yerine | allégorie / η αλληγορία |
| aleksi | okuma yitimi | alexie / η αλεξία |
| alfabe | abece | alphabet / το αλφάβητων |
| alivre | dalında satış, önceden satış | à livrer |
| almanak | yıllık | almanach |
| alpinizm | dağcılık | alpinisme |
| alpinist | dağcı | alpiniste |
| alternatif * | 1) seçenek 2) almaşık 3) dalgalı | alternatif |
| alternatör | dalgalı akım üreteci | alternateur |
| altimetre | yükseklikölçer | altimètre |
| alturist | özgeci, özgecil, elcil | altruiste |
| alturizm | özgecilik, elcillik | altruisme |
| amatör | özngen, özenci | amateur |
| ambalaj (yapmak) | sarmak | emballage |
| ambale (olmak) | 1) şaşkına dönmek 2) başı şişmek | emballé |
| ambargo | engelleyim | embargo |
| amblem | belirtke | emblème / το έμβλημα |
| ambulans | cankurtaran (taşıt) | ambulance |
| amenajman | düzenleyim | aménagement |
| amfibi | yüzergezer | amphibie / το αμφίβιων |
| amnezi | bellek yitimi | amnésie |
| amoral | aktöredışı, töredışı | amoral |
| amortisman | sönüm | amortissement |
| amortisör | yumuşatmalık | amortisseur |
| amplifikatör | yükselteç | amplificateur |
| ampirizm | deneycilik | empirisme |
| anabolizma | özümleme | anabolisme |
| anakronik | çağaşımsal | anachronique / αναχρονικό |
| anakronizm | çağaşım | anachronisme / ο αναχρονισμός |
| analitik | 1) çözümleyici 2) çözümsel, çözümlemeli | analytique / αναλυτικ-ός/ή/όν |
| analiz * | çözümleme | analyse / η ανάλυσις |
| analjezi | acı yitimi, ağrı yitimi | analgésie / η αναλγησία |
| analjezik | ağrıkesici | analgésique / αναλγητικ-ός/ή/όν |
| analoji | 1) benzeşim, benzeme 2) örnekseme 3) andırışma | analogie / η αναλογία |
| anarşi | 1) başsızlık 2) kargaşa | anarchie /η αναρχία |
| anarşik | kargaşalı, karışık | anarchique / άναρχος αναρχικός |
| anarşist | 1) baştanımaz 2) kargaşacı | anarchiste / ο αναρχικός |
| anatomi | 1) gövde yapısı 2) gövdebilim 3) içyapı | anatomie / η ανατομία |
| ançüez | balık ezmesi | anchois |
| anemi | kansızlık | anémie / η αναιμία |
| anestezi | uyuşturma | anesthésie / η αναισθησία |
| anestezik | uyuşturucu, duyumsuzlaştırıcı, bayıltıcı | anesthésique / αναισθητικ-ός/ή/όν |
| angaje | bağımlı, bağlanmış | engagé |
| angajman | bağlantı | engagement |
| animizm | canlıcılık | animisme / ο ανιμισμός |
| anjin | boğaz yangısı | angine |
| anket | soruşturma, sormaca | enquête |
| anketör | soruşturman | enquêteur |
| anomali | sapıklık, sapaklık | anomalie / η ανομαλία |
| anonim | adsız | anonyme / η ανωνυμία |
| anons | (sesli) duyuru | annonce |
| anormal | 1) olağandışı, dengesiz 2) sapık | anormal / ανόμαλ-ος/η/ον |
| anot | artıuç | anode |
| ansiklopedi | bilgilik | encyclopédie / η εγκυκλοπαίδια |
| antant | antlaşma | entente |
| anten | duyarga | antenne |
| anterit | incebağırsak yangısı | entérite |
| antet | başlık | en-tête |
| antik | ilkçağ işi | antique |
| antikor | karşınözdek | anticorps |
| antipati | sevimsizlik, soğukluk, karşıtduyu | antipathie / η αντιπάθεια |
| antitez | karşısav | antithèse / η αντίθεση |
| antoloji | seçki | anthologie / η ανθολογία |
| antre | giriş | entrée |
| antrenman | 1) çalışım 2) alıştırma | entraïnement |
| antrenör | çalıştırıcı | entraîneur |
| antrparantez | ayraç içinde, ayrıca, sırası gelmişken | entre parenthèses |
| anyon | eksin | anion |
| apandisit | körbağırsak yangısı | appendicite |
| apel | çağrım | appel |
| aperitif | açar | apéritif |
| apolet | omuzluk | épaulette |
| apraksi | işlev yitimi | apraxie / η απραξία |
| apriori | önsel | à priori |
| apse | irinlenme, yangı, irinşiş | abcès |
| arabesk | 1) arap müziği 2) girişik bezeme | arabesque |
| aranje (etmek) | düzenlemek, uyarlamak | arrangé |
| aranjman | düzenlemek | arrangement |
| arazöz | yersular | arroseuse |
| areometre | sıvıölçer | aréomètre |
| aristokrasi | soyluerki | aristocratie / η αριστοκρατία |
| aristokrat | beysoylu, soylu | aristocrate |
| aritmetik | 1) sayıbilim, sayıbilgisi 2) sayıbilimsel, sayıbilgisel | arithmétique |
| arkaik | eskil | archaïque / αρχαϊκ-ός/ή/όν |
| arkaizm | 1) aşnılık, eskillik 2) çağaşım | archaïsme / ο αρχαϊσμός |
| arkeolog | kazıbilimci | archéologue / ο αρχαιολόγος |
| arkeoloji | kazıbilim | archéologie / η αρχαιολογία |
| armatür | donatı | armature |
| armoni | uyum | harmonie / η αρμονία |
| arşiv | belgelik | archives/ το αρχείων |
| arter | 1) atardamar 2) anayol | artère / η αρτηρία |
| arterit | atardamar bozukluğu | artérite / η αρτηρήτις |
| artist | 1) sanatçı 2) oyuncu | artiste |
| asansör | inerçıkar | ascenseur |
| asimetri | bakışımsızlık | asymétrie / η ασυμμετρία |
| asimetrik | bakışımsız | asymétrique / ασυμμετρικ-ός/ή/όν |
| asimilasyon | 1) özümleme 2) benzeşme | assimilation |
| asistan | yardımcı | assistant |
| aspiratör | emmeç | aspirateur |
| astronomi * | gökbilim | astronomie / η αστρονομία |
| astronot | uzayadamı | astronaute / ο αστροναύτης |
| atak | 1) atılım, akın 2) saldırı | attaque |
| atavizm | atacılık | atavisme |
| ateizm | tanrıtanımazlık | athéisme / ο αθεϊσμός |
| atlet | yarışımcı | athlète / ο αθλητής |
| atletizm | yarışımcılık | athlétisme / ο αθλητισμός |
| atölye | işlik | atelier |
| avangart | öncü | avant-garde |
| avanproje | öntasarı | avant-projet |
| avans | öndelik | avance |
| avantaj * | 1) çıkar, yarar 2) üstünlük | avantage |
| averaj | ortalama | average |
| avukat | savunman | avocat |
| bagaj | 1) yük, denk 2) yük yeri | bagage |
| baget | çubuk | baguette |
| balans | denge | balance |
| balast | kırmataş | ballast |
| balistik | atışbilim | balistique |
| bandaj | 1) sargı 2) kayış | bandage |
| bank | sıra | banc |
| banliyö | dolaylık, çevre, yörekent | banlieue |
| baraj | 1) su bendi 2) büğet, bağlağı 3) engel | barrage |
| barisfer | ağıryuvar | barysphère / η βαρυσφαίρα |
| bariyer | engel | barrière |
| barometre | basınçölçer | baromètre / το βαρόμετρο |
| batonsale | tuzluçubuk | bâton salé |
| bej | sazrengi | beige |
| betoniyer | karmaç | bétonnière |
| biblo | süslük | bibelot |
| bigudi | sarmaç, kıvırtmaç | bigoudi |
| bisiklet | çiftteker | bicyclette |
| biyografi | özgeçmiş, yaşamöyküsü | biographie |
| biyoloji | yaşambilim, dirimbilim | biologie |
| biyonik | 1) dirimkurgu 2) dirimkurgusal | bionique |
| biyosfer | dirimyuvar | biosphère |
| blokaj | 1) bekletim 2) yığım | blocage |
| blöf | kandırmaca, kurusıkı | bluff |
| bobin | sarımlık | bobine |
| boks | yumrukoyunu | boxe |
| bombardıman | topa tutma | bombardement |
| bombe | şişkinlik, kabarıklık | bombé |
| bonbon | şekerleme | bonbon |
| bone | başlık | bonnet |
| bonkör | eliaçık, iyiliksever | bon coeur |
| bonservis | iyi iş belgesi, iş başarı belgesi | bon service |
| botanik | bitkibilim | botanique / η βοτανική |
| boykot | direniş | boycott |
| brakisefal | kısakafalı | brachycéphale |
| branş | dal, kol | branche |
| bröve | uzluk belgesi | brevet |
| brülör | yakaç, yakmaç | brûleur |
| brüt | kesintisiz | brut |
| bukle | büklüm, kıvrım | boucle |
| buldozer | yoldüzler, yoldüzer | bulldozer |
| bulvar | genyol | boulevard |
| burjuva | kentsoylu, kenter | bourgeois |
| burs | öğrenimlik | bourse |
| done | veri | donnée |
| detay * | ayrıntı | détail |
| direk * | doğrudan | directe |
| dikte * | yazdırım | dictée |
| doktrin * | öğreti | doctrine |
| doküman * | belge | document |
| domestik | evcil | domestique |
| dominant | baskın | dominant |
| egzersiz * | alıştırma | exercice |
| endemik * | salgın | endémique |
| enerji * | erke | énergie |
| enflamasyon * | yangı | inflammation |
| enformasyon, enformatik * | bilişim | information, informatique |
| enteresan * | ilginç | intéressant |
| eritrosit | alyuvar | érythrocyte |
| eksper* | bilirkişi | expert |
| faks * | belgeç, belgegeçer | fax |
| faktör * | etken | facteur |
| filoloji | dilbilim | phylologie |
| filtre * | süzgeç | filter |
| fizyoloji * | işlevbilim | physiologie |
| fonksiyon * | işlev | fonction |
| fotokopi * | tıpkıbasım | photocopie |
| garanti * | güvence | garantie |
| global * | küresel | globale |
| gramer | dil bilgisi | grammar |
| grup * | öbek | groupe |
| halüsinasyon * | varsanı | hallucination |
| histoloji | doku bilimi | histologie |
| homojen * | bağdaşık | homogenous |
| illüzyon * | yanılsama | illusion |
| istatistik * | sayımlama | statistiques |
| izolasyon * | yalıtım | insulation |
| kalite * | nitelik | qualité |
| kampüs * | yerleşke | campus |
| kapasite * | sığa, kapsam | capacité |
| karakter * | kişilik | caractère |
| kategori * | ulam | catégorie |
| kompleks * | karmaşık | complexe |
| komünikasyon * | iletişim | communication |
| konsantrasyon * | derişim | concentration |
| konsolidasyon * | süreletme | consolidation |
| kontrol | denetim | contrôle |
| kramp | kasınç | crampe |
| kriter * | ölçüt | critères |
| kronik * | süreğen | chronique |
| lenf * | akkan | lymphe |
| liste * | dizelge | liste |
| lokosit | akyuvar | leucocyte |
| medya * | basın-yayın | média |
| mekanizma * | düzenek | mécanisme |
| meridyen * | boylam | méridien |
| mesaj, posta * | ileti | message |
| metamorfoz * | başkalaşım | métamorphose |
| metot * | yöntem | méthode |
| monoton * | tekdüze | monotone |
| moral * | özgüç | morale |
| mutasyon * | değişinim | mutation |
| normal * | olağan | normale |
| numara * | sayı | nombre |
| objektif * | nesnel | objectif |
| organizasyon * | düzenleme | organisation |
| orijinal * | özgün | original |
| otorite * | yetke | autorité |
| over | yumurtalık | ovaire |
| paradoks * | çelişki | paradoxe |
| pasif * | edilgen | passif |
| performans * | başarım | performance |
| plaj * | kumsal | plage |
| plato * | yayla | plateau |
| popüler, favori * | gözde | populaire, favori |
| prensip * | ilke | principal |
| prezantasyon | sunum | présentation |
| primer | birincil | primer |
| problem * | sorun | problème |
| prodüktör | yapımcı | producteur |
| program * | izlence | programme |
| proje * | tasarı | projet |
| prosedür * | işlem, işleyiş | procédure |
| proses * | süreç | process |
| provokasyon | kışkırtma | provocation |
| radyoaktif * | ışın etkin | radioactive |
| randıman * | verim | rendement |
| rapor * | yazanak | rapport |
| rejisör | yönetmen | régisseur |
| resesif | çekinik | récessif |
| restoran * | aşevi | restaurant |
| rezistans | direnç | résistance |
| sekunder * | ikincil | secondaire |
| sekreter * | yazman | secrétaire |
| sembol * | simge | symbole |
| semptom * | belirti | symptôme |
| sentez * | bireşim | synthèse |
| sistem * | dizge | système |
| simülasyon * | öğrence | simulation |
| solüsyon | çözelti | solution |
| spesifik | özgül | spécifique |
| spesiyal | özel | spécial |
| standart * | ölçün | standard |
| statik * | duruk | statique |
| statü * | durum | statut |
| subjektif * | öznel | subjectif |
| teori * | kuram | théorie |
| testis * | erbezi | testicle |
| trotu[v]ar | kaldırım | trottoir |
| tümör * | ur | tumeur |
| versiyon * | sürüm | version |
| viraj * | dönemeç | virage |
| ultrason * | yansılanım | ultrason |
* Bu sözcüklerin hem Fransızca, hem Türkçe karşılıkları çeşitli yerlerde kullanılmaktadır.
[değiştir] Diğer diller kökenli alıntı sözcükler
| Geçen sözcük | Türkçe karşılığı | Özgün diller | Özgün yazımı |
|---|---|---|---|
| abluka | kuşatım, kuşatma, çevirge | İtalyanca | abloco |
| aforoz | toplumdışılama | Hellence | ο αφορισμός |
| akut | iveğen | Almanca | akut |
| anahtar | açkı, açar | Hellence | το ανοιχτήρι |
| angarya | yüklenti | Hellence | η αγγαρεία |
| antifriz | donmaönler | İngilizce | antifreeze |
| aposteriori | sonsal | Latince | |
| aysberg | buzdağı | İngilizce | iceberg |
| banyo | 1) yunak 2) yıkanma 3) yıkama | İtalyanca | bagno |
| bek | savunucu | İngilizce | back |
| biblografya | kaynakça | Hellence | η βιβλιογραφία |
| bilanço | dengelem | İtalyanca | bilancio |
| bravo | yaşa! | İtalyanca | bravo |
| brifing | 1) özetleyim, özetlem 2) bilgilendirme | İngilizce | briefing |
| download | indirme | İngilizce | download |
| endoskopi * | içgörüm | Hellence | η ενδοσκόπηση |
| fenomen * | olgu | Hellence | το φαινόμενο |
| fetüs * | dölüt | Latince | FETVS |
| genetik * | kalıtım (bilimi) | Hellence | η γενετική |
| hegemonya | boyunduruk | Hellence | η ηγεμονία |
| internet * | genel ağ | İngilizce | internet |
| kompüter | bilgisayar | İngilizce | computer |
| konsonant | ünsüz | Almanca | Konsonant |
| kundura * | ayakkabı | İtalyanca | |
| otoban * | otoyol | Almanca | Autobahn |
| parallel * | enlem, koşut | Hellence | παράλληλ-ος,-η,-ον |
| parazit * | asalak | Hellence | το παράσιτων |
| printer | yazıcı | İngilizce | printer |
| rate | sıçan | Almanca | Ratte |
| sendrom * | belirgi | Hellence | το σύνδρομο |
| update | güncelleme | İngilizce | update |
| uptake | tutulum | İngilizce | uptake |
| vokal * | ünlü | Almanca | Vokal |
* Bugünkü Türkçe karşılıkları ile birlikte kullanılan sözcükler.
[değiştir] Kaynaklar
- Yazım Kılavuzu, TDK websitesindeki kurumsal Türk Dili yazım kılavuzu
- Tercüme Hizmetleri, çevrimiçi Türkçe - İngilizce çevirileri
