Sogomon Tehliryan
| Sogomon Tehliryan | |
|---|---|
 Tehlirian in 1921
|
|
| Doğum | 2 Nisan 1897 Erzincan, Osmanlı Devleti |
| Ölüm | 23 Mayıs 1960 (63 yaşında) San Francisco, ABD |
Sogomon Tehliryan (Ermeni: Սողոմոն Թեհլերյան; 2 Nisan 1897 - 23 Mayıs 1960), Ermeni komitacı ve suikastçı.
Konu başlıkları |
Ermeni soykırım [değiştir]
Haziran 1915'te, Türk yerel polisler Erzincan'daki tüm Ermenilerin tehcirini emretti. Tehliryan, annesi, üç kız kardeş, kız kardeşinin kocası, iki kardeşi ve iki yaşındaki yeğeni ile birlikte tehcir edilmeye zorunda kaldı.[1][2] Birkaç saat içerisinde, silah sesleri duyuldu ve Türk askerler sürgünlerin üzerine saldırdı.[1] Annesi anında vurularak öldürüldü.[1] Kız kardeşleri ise çalıların arkasında sürüklendi ve tecavüz edildi.[1][3] Tehliryan kardeşinin kafatası çatlatılmasına tanık oldu.[3] Tehliryan kafasından vuruldu ve baygın olup düştü. Uyandıktan sonra Tiflis'e kaçtı ve Ermeni Devrimci Federasyonuna katıldı.[4]
Talat Paşa suikastı [değiştir]
Osmanlı İmparatorluğu'nu terkeden İttihatçı lider Talat Paşa'yı 15 Mart 1921'de Almanya'nın başkenti Berlin'in Charlottenburg semtinde gündüz vakti ensesinden vurup öldürmüştür. Bu suikast Taşnak Partisi'nin Nemesis Operasyonu adını verdikleri planın bir parçasıydı.
Tehliryan, Talat Paşa'ya suikastinden önce Osmanlı Ordusunda askeri doktor olan ağabeyini ve yengesini de vurarak öldürmüştür.
Yargılanması [değiştir]
Tehliryan, Berlin mahkemesinde cinayetten yargılandı. Tehliryan'ın duruşması o dönemin sansasyonel bir olayı idi. Tehliryan mahkemede üç savunma avukatı tarafından savunuldu. Savunma avukatları, Tehliryan'ın bir adamı öldürmüş olduğunu kabul ettiklerini, ama Tehliryan'ın zihinsel durumunun karmaşık olduğunu, yapılan Ermeni Kırımının intikamını almak için Talat Paşa'yı öldürdüğünü ve geçici delilik geçirdiğini ileri sürerek savunma yaptılar ve 'suçlu değil' kararını bir saatte sağlamak için jüri üyelerini etkilediler. Sonuçta Tehliryan adam öldürdüğü kabul edilmesine rağmen beraat etti. Alman mahkemesinin beraaat kararında, savaş sonrası koşullarındaki Almanya'nın İttihatçı liderlerin hatalarından uzak olduğu izlenimini verme isteğinin etkisi olduğu ileri sürülmüştür.
Sogomon Tehliryan beraatinden 3 sene sonra evlenmiş ve 1 çocuk sahibi olmuştur.
Kaynakça [değiştir]
- ^ a b c d Cummins, Joseph (2006). History's great untold stories : larger than life characters & dramatic events that changed the world. Washington, DC: National Geographic. ss. 301. ISBN 9781426200311. http://books.google.com/books?id=4-R8SSzKLewC&lpg=PA301&dq=soghomon%20tehlirian%20sisters&pg=PA301#v=onepage&q=soghomon%20tehlirian%20sisters&f=false. Erişim tarihi: 12 December 2012.
- ^ Balakian, Peter (2004). The burning Tigris : the Armenian genocide and Americaś response (1st bas.). New York: Perennial. ss. 345. ISBN 9780060558703. http://books.google.com/books?id=DrYoyAM3PBYC&lpg=PA345&dq=soghomon%20tehlirian%20sisters&pg=PA345#v=onepage&q=soghomon%20tehlirian%20sisters&f=false. Erişim tarihi: 12 December 2012.
- ^ a b Power, Samantha (2007). A problem from hell: America and the age of genocide (1st bas.). New York: Harper Perennial. ss. 3. ISBN 9780061120145. http://books.google.com/books?id=UgtZzDIftqsC&lpg=PA3&dq=soghomon%20tehlirian%20sisters&pg=PA3#v=onepage&q=soghomon%20tehlirian%20sisters&f=false. Erişim tarihi: 12 December 2012.
- ^ Derogy, Jacques (1990). Resistance and revenge : the Armenian assassination of the Turkish leaders responsible for the 1915 massacres and deportations. New Brunswick, U.S.A.: Transaction Publishers. ss. 65. ISBN 9780887383380. http://books.google.com/books?id=gpL9QKCJ2L8C&lpg=PA65&dq=soghomon%20tehlirian%20tiflis&pg=PA65#v=onepage&q=soghomon%20tehlirian%20tiflis&f=false. Erişim tarihi: 12 December 2012.
