Sadzlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Gürcistan Krallığı döneminde Kıpçakların güneyinde Abhazya'nın uç kısmında Jiqeti (ჯიქეთი, Саӡен, Саӡны) bölgesi

Sadzlar veya Asadzvalar, Ciketler olarak da bilinir, Abhazların alt etnik gruplarından biridir. Sadzların, Eski Yunan ve Romalı yazarların Sanigler olarak adlandırdığı kavimden geldiği de ileri sürülür. 6. yüzyılda Abhazya Krallığı sınırları içinde değişik kabileler yaşıyordu. Bunlar Abasglar, Apsiller ve Misimianlardı. Ciget adı, Gürcülerin Sadzların ve Ubıhların yaşadığı topraklara verdiği ad olan Ciketi’den (Jiqeti) gelir.

1864 yılına değin Sadzlar, Gagra'nın kuzeyinde Hosta nehrine kadar uzanan Karadeniz kıyılarında yaşıyorlardı. Sadz olarak adlandırılan bu bölgede Kamiş, Arıdba, Marşan ve Geçba gibi kabileler yaşıyordu ve bu kabileler Tsanba kabilesinin egemenliği altındaydılar. Ubıh prensi Awubla, Çızmaa ve Dziaş, Sdaz kökenli bir aileden geliyordu.

Bir görüşe göre 12-14. yüzyıllarda Sadzların bir bölümü, Ubıhların baskısı sonucunda Büyük Kafkas Dağlarının kuzey eteklerine göç etmek zorunda kaldı. Bu göç eden boylar Abaza halkını oluşturdu. Bu teorilerden birine göre de bugünkü Abazaların atalarının Abhazya'dan göç ettiği varsayımına dayanır. 1864'te son bulan Çerkes-Rus savaşının sonucunda Sadzların çoğu Osmanlı topraklarına sürgün edildi. Sürgün edilenlerin bir bölümü, henüz Osmanlı egemenliği altında olan Acara'ya yerleşti.

Abhazca’nın bir diyalekti sayılan Sadz dili yalnızca Türkiye’de konuşulur. Sadz diyalekti, Ahaltsis ve Tsviji alt diyalektlerine ayrılır.

Sadzlar, Aibgalar ve Ahçipsoular (Açipsiler), Kafkasya Savaşı’nda Ruslara karşı direnen son Abhazyalı kabilelerdi. Ruslar, son olarak Açipsiler ve Aibgaların topraklarını ele geçirdiler. Günümüzde bu topraklar Krasnaya Polyana olarak adlandırılmaktadır.