Rinaldo (Handel)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Rinaldo (Händel) sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Rinaldo
Boucher renaud et armide louvre.jpg
Özgün ismi: Rinaldo HWV 7
Müzik: George Frideric Handel
Libretto: Aaron Hill
Galası: 24 Şubat 1711
İlk gösterim yeri: Haymarket Kraliyet Tiyatrosu, Londra
Oyuncular: * Rinaldo - kastrato

Rinaldo (HWV 7) - 1711 yılında George Frideric Handel tarafından hazirlanan 3 perdelik İtalyan operası. Aaron Hill librettosunu, Giacomo Rossi senaryosunu yapmıştır. Operanın promiyeri 24 Şubat 1711 yılında Londra`daki Haymarket Kraliyyet Tiyatrosu`nda olmuştur.


Roller[değiştir | kaynağı değiştir]

Rinaldo operasi ilk baski librettosundan bir sayfa
Rinaldo ve Armida Ressam: Giovanni Battista Tiepolo

Bu liste bu eserin 24 Şubat 1711'de promiyer temsili icindir. Handel daha sonraki temsil ve yapimlanmalarda rollerin iceriklerini degistirmis; yeni roller koymus ve birkac ilk temsil rolunu kaldirmistir. Gunumuz temsillerinde ise kastrato ses bulunmadigi icin tenor, soprano veya orijinale daha uygun sekilde kontr-tenor sesi kullanilmaktadir.


Rol Ses tipi Prömiyer, 24 Şubat 1711
(Orkestra şefi: - )
Goffredo Birinci Hacli Seferi bas lideri 1096–1099 kontralto Francesca Vanini-Boschi
Rinaldo, Este sulalesinden bir asil sovalye kastrato Nicolò Grimaldi
Almirena, Gofferdo'nun kizi soprano Isabella Girardeau
Eustazio, Gofferdo'niun kardesi kastrato Valentino Urbani
Armida, Buyucu. Sam'in Arap kralicesi soprano Elisabetta Pilotti-Schiavonetti
Argante, Kudüs'ün Arap krali bas Giuseppe Boschi

Enstrumentasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Rinaldo'nun promiyer temsili icin partitur notalari su muziksel calgilar icin hazirlanmistir: yaylı çalgılar (kemanlar, viyolalar, viyolonseller, kontrobas), klavsen, pikolo, blokflütler, fagotlar, obua, trompetler, timpani

Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Armida'nin Rinaldo'ya asik olamsi Ressam:Nicolas Poussin

Zaman: Birinci Haçlı Seferi 1099
Mekan: Filistin


Uvertur. Giriste "fa-major" (yayas-hizli-yavas) ritmiyle baslar ama yeni bir "allegro" ile sona erer. Bu parcaya kemanin kullanilmasi ile Italyan havasi verilmistir.

I. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Hristiyan Haclilar Birinci Haçlı Seferi sonlarina dogru Kudus onleri erismisler ve o sehri kusatmaya almislardir. Bu opera, gayet tarihsel ve cografi gerceklerden uzak olarak, Haclilar bu kusatma sirasinda gecmektedir.

Birinci Hacli Seferi'nde bas liderlerden olan Goffredo eger Rinaldo Kudus'u eline gecirirse ona kizi Almira'yi karisi olarak vermeye soz vermistir. Cok tantanali bir muzikle sahaneye giris yapan Arap asilli Kudus Krali olan Argente ile uc gun sureli bir ateskes ister. Bu ateskese anlasma yapildiktan Argente'den baskalari sahneden ayrilir. Argente aevgilisi olan ve ayni zamanda bir buyucu olan Arap asilli Sam Kralicesi Armida'nin bu ateskes sirasinda Rinaldio'yu kandirip onun savas gucunu azaltacagini ummaktadir. Armida goklerden atesten harp arabasi icinde sahneye iner. Armida, Araplarin Haclilarin kusatmasini kirmak icin tek caresinin Rinaldo'yu yenmek oldugu kehanetini Argente'ye bildirir ve kendisinin bunu basarabilecegini de ovunme ile aciklar.

Rinaldo ve Almirenda bir kuslarla ve ciceklerle dolu bir bahcede bulusup birbirine evlenme yemini ederler. Birden bu bahceye Armida gelir ve yaptigi buyuler ile Armida'yi Rinaldo'nun kollari arasindna alip bir siyah bulut icinde oradan kacirir. Bu Rinaldo'yu buyuk bir yeise dusurur. Onu teselli icin gelen Goffredo ve kardesi Eustazio Rinaldo'nun sevgilisine tekrar kavusabilmesi icin bir Hristiyan buyucuden yardim istemesini tavsiye ederler.

II. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Akdeniz kiyisinda Rinaldi, Godfredo ve Eustazio uygun bir buyucuyu nasil bulbileceklerini ve bulurlarsa ondan neler isteyebilcekleri hakkinda gorusmektedirler. Bu sirada karaya yakinda capa atmis durmakta bir gemiden bir kadin Rinaldo'yu nisanlisi Almirena hakkinda yeni haberler vermek icin gemiye cikmayi davet eder. Goffredo ve Eustazio buna itirazlari olmakla beraber onlari dinlemeyen Rinaldo kadinin bulundugu gemiye biner ve gemi hemen oradan ayrilir.

Armida'nin Sam'daki sarayina getirilmis olan Armirena gayet uzguundur. Kudus Krali olan Argante Armirena'yi sahsen gorur; ona asik olmustur; ona askini ona ifade eder fakat Armirena onun askini red eder. Buna ragmen Argente buyucu Armida'nin gcucunu kirarak Armirena'yi serbest biraktiracagina soz verir ve boylece Armirena'nin kendi askina karsilik verecegini dusunmektedir.

Diger taraftan Rinaldo gemide kendini tutuklatmis olan Armida'nin huzuruna getirilir. Rinaldo kendinin serbest birakilmasini talep eder. Onun bu mertce hareketerleri Armida'nin kendine bir askla baglamaya neden olmustur. Armida Rinaldo'ya askini ifade eder; ama Rinaldo gayet kizgin bir tavirla bunu red eder. Buna ragmen Almira buyuculuk gucunu kullanarak Almirante kiligina girer. Ama bu sefer de Rinaldo'yu aldatamaz ve Rinaldo Almira'yi her ne kilikta olursa olsun ret etmekte devam eder. Almiara tekrar kendi sekline doner. Askinin red edildigi icin cok kizgindir ama yine de Rinaldo'ya karsi askindan vazgecmez.

Almira bir diger tesebbuse girismek icin tekrar Almirena kiligina girer. Ama bu sefer Argante ile karsilasir. Algente karsilastigi kadini Almirena zanneder. Ona daha onceki gibi askini bildirir ve onu merhametsiz buyucu Argente'nin elinden kurtaracagina soz verdigini tekrar eder. Almira hemen kendi sekline doner. Argante'yi kendine sadakasizlikle itham eder ve ondan intikam alacagina yemin verir. Buna ragmen Argante Almirena'ya olan askinin sona ermiyecegini bildirir ve bundan sonra Almira'nin yardimini istemedigini de belirtir. Almira oradan buyuk bir kizginlikla ayrilir.

III. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu perde bir senfonieta ile acilir.

Goffredo ve Eustazio canavarlar tarafindan savunulmakta olan buyucu Armida'nin sarayinin uzerinde bulundugu dagina altinda bulunan bir Hristiyan buyucunun magarasini aramaktadirlar. Bu Hristiyan buyucu bu iki kisiye kotuluklere karsi gelmek icin kullanabilecekleri iki sihirli degnek verir.

Armida'nin sarayinda Rinaldo Armirena'yi tam buyucu Armida onu oldurmek uzereyken buyucunun elinden kurtarir. Sam Kralicasi Almirada'da destek saglayan kotu ruhlar Rinaldo tarfindna tehdit edilirler ve bu ruhlar sarayin ustunde bulundugu dagdaki bir magara deligine cekilirler. Sihirli degneklerini kullanan Goffredo ve Eustazio gelirler ve bu sihirli degnekleri kullanarak satoyu ortadan kaldirirlar. Ortadan kalkan sato yerine Kudus sehri surlari ile gorunur.

Kudus Krali Argente ve Sam Kralicesi Almira birbirleriyle barisip Kudus'u kusatan Hristiyan ordusuna karsi birlikte harekata gecerler. Hacli ordusuyka yapmaya basladiklari catismalarda once Haclilara karsi galip gelmisler gibi gorulur. Fakat Rinaldo gelip de Haclilara katildigi zaman catisma durumu birden degisir ve carpisama Haclilar lehine sonuc verir.

Argante ve Armide Haclilar eline gecerler. Haclilar onlari affederler. Onlar da dinlerinden donerek Hristiyanligi kabul ederler. Rinaldo Almirena ile evlenir. Finalde koro erdemin her zaman galebe calacagina ait bir koro sarkisi soyledikden sonra perde kapanir.

Seçilmiş müziksel parçalar[değiştir | kaynağı değiştir]

1711'de promiyer temsilde kullanilan liberettodaki secilmis muziksel parcalar verilmektedir ve 1717 ve 1730 verziyonlarindaki degismeler verilmekte.

I. Perde
  • Sinfonia (uvertur)
  • "Sovra balze scoscesi e pungenti" (Goffredo)
  • "Combatti da forte" (Almirena) (1731 verziyonunda "Quel cor che mi donasti")
  • "Ogni indugio d'un amante" (Rinaldo)
  • "Sulla ruota di fortuna" (Eustazio) (1717: verziyonunda yok; 1731 restore Argante)
  • "Sibillar gli angui d'Aletto" (Argante) (1717: verziyonunda yok "Sorte amor vuol che quest'alma". 1731 verziyonunda yok)
  • "No, no, che quest'alma" (Goffredo) (1731 verziyonunda "D'instabile fortuna")
  • "Vieni o cara, a consolarmi" (Argante) (1731 verziyonunda "Sulla ruota di fortuna")
  • "Furie terribili!" (Armida)
  • "Molto voglio, molto spero" (Armida) (1731: verziyonunda "Combatti da forte")
  • "Augelletti, che cantate" (Almirena)
  • "Scherzano sul tuo volto" (Duet: Almirena ve Rinaldo)
  • Senfonya
  • "Cara sposa, amante cara" (Rinaldo)
  • "Cor ingrato, ti rammembri" (Rinaldo)
  • "Col valor, colla virtù" (Eustazio) (1717 verziyonunda yok)
  • Venti, turbini, prestate (Rinaldo)
II. Perde
  • "Siam prossimi al porto" (Eustazio) (1717 verziyonunda yok, 1731 verziyonunda restore Goffredo)
  • "Il vostro maggio" (Sirene)
  • "Il tricerbero umiliato" (Rinaldo)
  • "Mio cor, che mi sai dir?" (Goffredo)
  • "Lascia ch'io pianga" (Almirena)
  • "Basta che sol tu chieda" (Argante) (1717 verziyonunda "Ogni tua bella stilla" ve 1731 verziyonunda "Per salvarti, idolo mio")
  • "Fermati!/No, crudel!" (Duet, Armida ve Rinaldo)
  • "Abbrugio, avampo e fremo" (Rinaldo)
  • "Dunque i lacci d'un volto" (Refakatli resitatif, Armida)
  • "Ah! crudel, Il pianto mio" (Armida)
  • "Vo' far guerra, e vincer voglio" (Armida)
III. Perde
  • Sinfonia
  • "Andate, o forti" (Mago) (1717 verziyonunda yok; 1731 verziyonunda restore)
  • "Sorge nel petto" (Goffredo) (1717 verziyonunda yok)
  • "È un incendio fra due venti" (Rinaldo)
  • Marcia (Pagan march) (1731 verziyonunda yok)
  • "Al trionfo del nostro furore" (Duet, Armida ve Argante) (1731: Goffredo ve Almirena)
  • "Bel piacere e godere" (Almirena)
  • "Di Sion nell'alta sede" (Eustazio) (1717:Goffredo; 1731: Argante)
  • Marcia (Haclilar marsi) (1731 verziyonunda yok)
  • "Or la tromba in suon festante" (Rinaldo) (1731 verziyonunda yok)
  • Battaglia (savas) (1731 verziyonunda yok)
  • "Solo dal brando" (Goffredo) (1731 verziyonunda yok)
  • Vinto è sol della virtù (Koro)

Seçilmiş ses kayıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yil Roller
(Rinaldo,
Almirena,
Armida,
Goffredo,
Argante)
Orkestra sefi ,
Operaevi ve kori ve orkestra
Marka
1977[1] Carolyn Watkinson,
Ileana Cotrubaș,
Jeanette Scovotti,
Paul Esswood,
Ulrik Cold]
Jean-Claude Malgoire,
La Grande Écurie et la Chambre du Roy
Sony Music Entertainment
1992[2] Marilyn Horne,
Cecilia Gasdia,
Christine Weidinger,
Ernesto Palacio,
Natale de Carolis
John Fisher,
La Fenice korosu ve orkestrasi
Nuova Era. (Kayit:1989. 1.defa:1989, 2.defa:2009)
1999[3] David Daniels,
Cecilia Bartoli,
Luba Orgonášová,
Bernarda Fink,
Gerald Finley
Christopher Hogwood,
Academy of Ancient Music
Decca Records
2001[4] Vivica Genaux,
Miah Persson,
Inga Kalna,
Lawrence Zazzo,
James Rutherford
René Jacobs,
Freiburg Barok Orkestrasi
Harmonia Mundi
2005[5] Kimberly Barber,
Laura Whalen,
Barbara Hannigan,
Marion Newman,
Sean Watson
Kevin Mallon,
Aradia Ansambl
Naxos Records


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Thomas, Christopher J. "Rinaldo and Rinaldo highlights" Opera Quarterly C.3 No. 3 s.183–288
  2. ^ Sadie, Stanley (2003) "Handel: Rinaldo" Gramophone 2003 (Mayis) s.78 [ http://www.gramophone.net/Issue/Page/May%202003/78/807973/HANDEL#header-logo]
  3. ^ "Handel: Rinaldo" Garmaphone (2000 Ocak) s.96 [http://www.gramophone.net/Issue/Page/January%202001/96/839428/Handel+0#header-logo
  4. ^ Sadie, Stanley (2003) "Handel: Rinaldo" Gramophone 2003 (Mayis) s.78 [ http://www.gramophone.net/Issue/Page/May%202003/78/807973/HANDEL#header-logo]
  5. ^ Quinn, Michael (2004) "Session Report: The Aradia Ensemble's Rinaldo" Gramaphone 2004 (Eylul) s.11 [1]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]