Paul Ehrenfest

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Paul Ehrenfest
Doğum Paul Ehrenfest
18 Ocak 1880
Moravia
Ölüm 25 Eylül 1933
Amsterdam
İntihar
Vatandaşlığı Avusturya(1920) asıllı Hollandalı(1933)
Milliyeti Avusturya
Din Yahudi
Dalı Matematik,Fizik
Çalıştığı yerler Leiden Üniversitesi
Doktora hocası Ludwig Boltzmann
Doktora öğrencileri Johannes Martinus Burgers
Hendrik Casimir
Dirk Coster
Samuel Goudsmit
Hendrik Kramers
Roelf Krans
Arend Joan Rutgers
Jan Tinbergen
Jan Tresling
George Uhlenbeck
Önemli başarıları Kuantum Fiziği
Etkilendikleri Albert Einstein
Etkiledikleri Ralph Kronig,Mark Kac
Ek bilgi Matematikçi Tatyana Pavlovna Ehrenfest'in Babası ,MatematikçiTatyana Afanasyeva'nın Kocası idi

Paul Ehrenfest (18 Ocak 1880 - 25 Eylül 1933), Avusturya asıllı Hollandalı fizikçi, kuantum mekaniği ile istatistiksel mekanik ve ilişkiler alanında büyük katkılarda bulundu, faz geçişi ve Ehrenfest teoremi teorisi de dahil olmak üzere birçok geliştirmeyi sağlamıştır.

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yahudi bir aileden Paul Ehrenfest Moravya Loštice'de doğdu ve Viyana'da büyüdü. Ailesi, Sigmund Ehrenfest ve Johanna Jellinek bir bakkal işletiyordu. Ailenin aşırı dindar bulunmamasına rağmen, Paul İbranice ve Yahudi halkının tarihi eğitimi aldı. Daha sonraları hep Yahudi köklerini vurguladı. Ehrenfest ilkokulda çok başarılı olmasına rağmen lise hayatı pek parlak geçmedi. En sevdiği ders ise Matematikti. Franz Josef Gymnasium'una geçtikten sonra derslerindeki eski başarılarını tekrar yakaladı, 1899'da final sınavları geçti. Technische Hochschule'de kimya alanında ihtisas yapmasına rağmen Viyana Üniversitesinde Ludwig Boltzmann'ın teklifiyle termodinamik ve kinetik teorisi üzerine dersler aldı. Bu derslerin onun üzerinde derin bir etkisi vardı. Gelecekte yapacakları çalışmalar için ilham veriyordu. Bu arada sıvılarla ilgili (sıvı, katı cisimlerin hareket ve Hertz mekanik) mekaniği Katı cisimlerin hareketi üzerine bir tez hazırladı. 23 Haziran 1904 Viyana'da doktorasını aldı. 1904 den 1905'e kadar Viyana'da kaldı. 21 Aralık 1904 tarihinde, kendisine çalışmalarında yardımcı olan Rus matematikçi Tatyana Alexeyevna Afanasyeva ile (1876-1964) evlendi. İki kızı ve iki oğlu vardı: Tatyana ('Tanja') (1905-1984), matematikçi, Galinka ('Galja') (1910-1979) çocuk kitapları yazarı ve illüstratör, Paul Jr('Pavlik')(1915-1939) Fizikçi ve Vassily ('Wassik') (1918-1933).[1]. Ehrenfest Eylül 1906 tarihlinde Göttingen döndü. Ehrenfest Boltzmann'ı tekrar göremedi ve 6 Eylül Trieste yakınlarındaki Duino'ya taşınarak yaşamını burada sürdürdü. Ehrenfest; Boltzmann'ın başarılarını geniş bir anma yazısında yayınlanmıştır. Eşiyle birlikte, Ehrenfest birkaç yıldır istatistiksel mekanik üzerinde çalıştı; istatistiksel mekanik ilglili makalesi 1911 yılına kadar yayımlanmadı.Temel hipotezler, çözülmemiş sorulara net sınırlarının belirlenmesi ve akıllıca seçilmiş şeffaf örneklerle genel ilkelerin bir açıklama keskin bir mantıksal analizler yaptı.

Einstein'le[değiştir | kaynağı değiştir]

Ehrenfest özellikle Einstein ve Bohr'a yakındı. Onun daveti üzerine Einstein, 1920 yılında Leiden Üniversitesi profesörlük teklifini kabul etti. Yılda birkaç hafta Leiden Üniversitesinde dersler verecek ve bu süre içinde Einstein Ehrenfest'in evinde kalacaktı. 1923 yılında Einstein, 6 hafta boyunca orada kaldı, Berlin'deki aşırı Nasyonelistlerin tehditleri altında yaşamı sürdüremezdi. Lorentz 'doktora (Aralık 1925) 50. yıldönümü vesilesiyle Ehrenfest gelişmekte olan kuantum teorisi ile ilgili bilimsel farklılıkları uzlaştırmak için bir girişim içinde, Leiden Üniversitesine Bohr ve Einstein'ın her ikisini de davet etti.[2]

Ehrenfest'in Öğrencileri, Leiden 1924. Sağdan-Sola: Gerhard Heinrich Dieke, Samuel Abraham Goudsmit, Jan Tinbergen, Paul Ehrenfest, Ralph Kronig, ve Enrico Fermi

Son Yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Mayıs 1931'de yakın arkadaşları ile yaptığı yazışmalar onu şiddetli depresyon içerisinde olduğunu gösteriyordu. Einstein, Ağustos 1932'de Ehrenfest'in iş yükünün azaltılabilmesi için Leiden Üniversitesi Kurulu'na yazdığı mektupta onun için ne denli endişelendiğini gösterir. 25 Eylül 1933 tarihinde Amsterdam'da depresyon ile yaptığı savaşı kaybetti.25 Eylül 1933'de intihar ederek yaşamına son verdi.[3][4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kumar, Manjit (2009). "Einstein Forgets Relativity". Quantum: Einstein, Bohr, and the Great Debate about the Nature of Reality. Icon Books. ss. 296. ISBN 978-1-84831-035-3. http://books.google.com/?id=gdevQQAACAAJ&dq=manjit+kumar&cd=3. Erişim tarihi: 5 February 2010. 
  2. ^ seminar series
  3. ^ Farmelo, Graham (2009). The Strangest Man: The Hidden Life of Paul Dirac, Quantum Genius.. Faber and Faber. ISBN 0-571-22278-1. 
  4. ^ Trogemann, Georg; Nitussov, Alexander Y.; Ernst, Wolfgang (2001). "Paul Ehrenfest". Computing in Russia: the history of computer devices and information technology revealed. Vieweg+Teubner Verlag. ss. 60. ISBN 978-3-528-05757-2. http://books.google.com/?id=FFDvJTO9leIC&pg=PA60&lpg=PA60. Erişim tarihi: 15 June 2009. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]