Oniki Olimposlu

Başlığın diğer anlamları için Olimpos sayfasına bakınız.

Oniki Olimposlu

Oniki Olimposlular ya da sadece Olimposlular (Olimpiyan), Yunan Mitolojisinde Dünya'nın yöneticileri olan tanrılar grubudur. Kendilerinden önceki tanrı grubu olan Titanları, Titanlar Savaşında yenerek yönetimi ele geçirmişlerdir. "Tanrıların Kralı" sıfatıyla Zeus, Olimposluların lideridir. Kraliçe sıfatı ise Zeus'un eşi Hera'ya aittir. Olimpos adı Yunanistan'ın en yüksek dağı olan Olimpos Dağı'ndan gelir. Tantıların dağın zirvesinde bulutların arasında sarayları olduğuna inanılır. Oniki sayısı ise karşımıza bir çok mitte çıkan bir rakamdır; Yahudilikte Oniki İsrail kabilesi, Hristiyanlıkta İsa'ın 12 Havarisi; Alevilikte Oniki İmam gibi. Sayıya yüklenen bu bakış açısından dolayı Yunan tanrılarıda 12 tanedir ve 13 sayısının uğursuzluğuna inanılır. Örneğin İskandinav mitolojisinde tanrıların yemek masasına oturan 13. tanrı Loki, iyilik tanrısı Balder'in ölümüne neden olur. Bu açıdan önceden Oniki Olimposlu arasında gösterilen Hestia, Dionysos Olimpos'a gelince 13 tanrı olmasın diye yerini ona bırakıp insanların arasına karışır.

Hades'in yeraltında, Poseidon'un denizin altında olmak üzere Olimpos dışında da sarayları vardır. Ayrıca Demeter ve Hestia örneklerinde olduğu gibi tanrılar isterlerse Olimpos'tan tamamiyle ayrılabilirler yada Herkül gibi yeni tanrılar yada Ganymedes gibi ölümlülerde Olimpos'a kabul edilebilir.

Olimpos tanrıları başlıca iki gruba ayrılır. Birinci kuşak denilen ilk doğanlar, Titan soyundan gelir. İkinci kuşak tabir edilen sonradan doğanlarsa tamamiyle baştanrı Zeus'un çocuklarıdır. Bu durum yalnız iki istisnası vardır. Kimi kaynaklar, Afrodit'i, titan Kronos'un babası Uranos'un denize düşen cinsel organından doğduğunu, titan soyundan geldiğini öne sürer. Diğeride Hephaistos'tur; bazılarına göre tanrıça Hera, Hephaistos'u tek başına doğurmuştur.

Oniki Olimposlu, kimi kaynaklarda farklı farklı gözükür. Aşağıdaki istede as olan 11 tanrı ve 12. tanrı olarak adları geçen tanrılar yer almaktadır;

Kuşağı	Yunan İsmi	Roma İsmi	Resim	Alan	Simge	Kült Merkezi
Birinci Kuşak	Zeus	Jupiter		Gökyüzü, Yağmur	Yıldırım, Kartal, Meşe	Olimpiya
Birinci Kuşak	Poseidon	Neptün		Deniz	Üç dişli Yaba, Yunus, At	Panionion
Birinci Kuşak	Hera	Juno		Evlilik ve Kadın	Tavuskuşu, Nar	Argos
Birinci yada İkinci Kuşak	Afrodit	Venüs		Aşk ve Sevgi	Gül, Güvercin, Deniz kabuğu	Kıbrıs
İkinci Kuşak	Athena	Minerva		Bilgelik	Miğfer, Aegis, Mızrak, Baykuş, Zeytin	Atina
İkinci Kuşak	Ares	Mars		Savaş	Miğfer, Kalkan, Mızrak, Köpek	Sparta
İkinci Kuşak	Apollon	Apollon		Sanatın ve Kahenet	Lir, Karga, Defne	Delfi, Didim
İkinci Kuşak	Artemis	Diana		Avcılık ve Kırsal Hayat	Ok-Yay, Geyik	Efes
İkinci Kuşak	Hephaistos	Vulcan		Ateş ve Madencilik	Çekiş ve Örs	Limni
İkinci Kuşak	Hermes	Merkür		Tanrıların Habercisi ve Ticaret	Kanatlı sandalet, kask ve asa	Killene Dağı
İkinci Kuşak	Dionysos	Bakküs		Üzüm, Şarap ve Eğlence	Üzüm, Asma, Çita, Panter gibi büyük kedigiller	Nysa Dağı
Diğer Olimposlular
Kuşağı	Yunan İsmi	Roma İsmi	Resim	Alan	Simge	Kült Merkezi
Birinci Kuşak	Hades	Plüto		Yeraltı	Görünmezlik Miğferi, Kerberos	-
Birinci Kuşak	Demeter	Ceres		Tahıllar ve Toprak	Buğday Demeti	-
Birinci Kuşak	Hestia	Vesta		Aile	Ocak	-

Hestia Olimpos'taki yerini Dionysos'a bırakarak insanlar arasında yaşamaya başlamıştır. Yer altı ve ahiretin tanrısı olan Hades ise, çoğu zaman Olimpiyan sayılmasına karşın genelde yer altında yaşadığı için sürekli Olimpos'ta yaşamaz. Demeter'in kızı olan Persephone da 6 ay yer altı dünyasında kocası Hades ile yaşar, 6 ay ise Olimpos'ta diğer tanrılar ve Demeter'le yaşar.

İkinci dereceden Tanrılar

Olimpos'da yaşayan diğer tanrılar şunlardır;

• İris
• Pan
• Hebe
• Herkül
• Eros

• Asklepios
• Eos
• Persephone
• Müzler

Tanrıların Kökenleri

Tanrılarla ilgili başlıca eserler, Homeros'un İlyada ve Odysseia destanları ve o dönemde yazılmış Hesiodos'un İşler ve Günler adlı eseri ile Tanrıların Doğuşu (Teogoni) adlı şiirlerdir. Bu edebiyat eserleri Eski Yunan dini hakkında bilgi verir ve karmaşıklığını gösterir. Asıl yunan tanrıları, İsa'dan iki bin yıl önce Akalar ve Dorlar tarafından; Kuzey'den getirilmişti. Bu tanrıların başında ışıklı gökyüzünün tanrısı vardı ve bu tanrı, klasik yunan panteonunda, tanrıların başı Zeus'a dönüşecekti. Daha sonra yüzyıllar boyunca bu tanrı ve tanrıçalar Doğu'dan gelen tanrı ve tanrıçalarla karıştı ve onların tanrısal özellikleri daha önceki tanrılara da verildi; mesela Afrodit, özelliklerinin çoğunu İştar veya Astarte adlı Doğu tanrıçalarından almıştır. Hera ise Akhalılar'ın eski bir tanrıçasının özellikleri ve Giritlilerin ana tanrıçasıyla Küçük Asya kavimlerinin ana tanrıçasının izleri görülür.

Diğer

• Gaia: Toprağın ve yeryüzünün tanrıçası.
• Uranos: Gökyüzünün tanrısı.
• Kronos: Zamanın titanı.
• Kratos: Dayanıklılık ve gücün tecessümüdür.
• Pan: Satirlerin ve doğanın korunmasını temsil eder