Afrodit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Afrodit
Cnidus Aphrodite Altemps Inv8619.jpg
Antik çağın ünlü Knidos Afroditi heykelinin Rönesans dönemi kopyası
Aşkın ve Güzelliğin Tanrıçası
Özellikleri
Alanı Aşk ve Güzellik
Mekanı Olimpos ve Kıbrıs
Semboller Güvercin, Kuğu, Deniz kabuğu, Mersin bitkisi, gül
Görünüşü Genç kadın
Kişisel bilgileri
Ebeveynler Uranüs
Çocuklar Eros, Aeneas, Hermaphroditos, Harmonia, Phobos, Deimos, Anteros, Beroe

Afrodit veya Aphrodite (Yunanca: Ἀφροδίτη), Yunan mitolojisinde aşk ve güzellik tanrıçası. Roma mitolojisindeki ismi Venüs'tür.

Afrodit'in doğumu üzerine iki efsane vardır. Homeros tanrıçanın Zeus ile Okenos kızı Dione'den doğduğunu söylerken, Hesiodos Theogonia’da bu tanrıçanın denizin köpüklü dalgalarından doğduğunu söyler. Kronos, kral babası Uranos'u devirirken, bir orakla babasının cinsel organını keser.[kaynak belirtilmeli] Kesilen organ denize düşer ve oluşan köpüklerden Afrodit doğar.

Aphrodite altın sıfatıyla çoğu yerde karşımıza çıkar. Tanrıça için çoğunlukla kulanılan sıfatlar işveli, cilveli ve gönül alıcıdır. Sevgiyi, sevişmeyi simgeleyen tanrıça, çoğu yerde oğlu Eros ile görünmektedir. Ancak Eros Hesiodos’a göre oğlu değildir ve Afrodit'in alayına daha sonra katılmıştır. Bunun yanı sıra tanrıçanın alayında güzelliği, zerafeti ve bereketi simgeleyen Kharitler, Horalar ve Hymenaios yer almaktadır.

Ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Afrodit ölümlü ve tanrı birçok kişiyle birlikte olduysa da, sadece tanrı Hephaistos ile evlenmiştir. İstemeyerek yaptığı bu evlilik boyunca tanrıça kocasını Ares ile aldatır. Diğer önemli tanrı sevgilisi ise Hermes'tir. Bu beraberliğinde Hermaphroditos doğar. Bunun yanı sıra Adonis ve Ankhises ile ilişkileri vardır. Anknises'ten olan çocuğu Aeneas ve diğer tanrı çocuğu Eros en ünlü çocuklarıdır.

Mitoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Troya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kaz Dağı'ndaki üç güzeller efsanesinde Paris tarafından seçilen tanrıçadır. Paris'e Troya Savaşında yardım eder.
  • Tanrı Ares'in Troyalılar yanında çarpışmasını sağlar. Kendide çarpışmalar sırasında yaralanan kadar Troyalılara yardım eder.
  • Ankhsises ile birlikteliğinden Aeneas doğmuştur. Tanrıça Aeneas'ı Troya Savaşında ve İtalya'ya olan yolcuğu boyunca korur.

Diğerleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kendine ibadet etmeyen Limnili insanları cezalandırmak için kocalarını eşlerinden iğrendirir. Eşleri de adadaki tüm erkekleri öldürür.
  • Tanrıça Eros'a sürekli aşık olma cezası verir.
  • Oğlu Eros'un sevgilisi Psykhe'yi oğlundan uzaklaştırmaya çalışır.
  • Kendisine yeterli derecede ibadet etmeyen Suriye kralının kızı Myrrha'yı lanetleyip babasına aşık eder ve bu çarpık ilişkiden ölümlerin en güzeli Adonis doğar.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Tanrıçanın doğumu ile ilgili bir resim
Afrodit Tapınağı, Aydın ili Karacasu ilçesine bağlı Geyre köyü.

Tanrıçanın en eski tapınma merkezleri Çuha Adası (Kythira veya Kythera) ve Kıbrıs adasında bulunmaktadır. Hesiodos'un şu dizeleri buna kaynaktır;

"Dalgalı denize atar atmaz onları

Gittiler engine doğru uzun zaman.
Ak köpükler çıkıyordu tanrısal uzuvdan:
Bir kız türeyiverdi, bu ak köpükten.
Önce kutsal Kythera'ya uğradı bu kız,
Oradan da denizle çevrili Kıbrıs'a gitti
Orada karaya çıktı güzeller güzeli tanrıça,
Yürüdükçe yeşil çimenler fışkırıyordu
Narin ayaklarının bastığı yerden.
Aphrodite dediler ona tanrılar ve insanlar,

Bir köpükten doğmuş olduğu için"

Tanrıçanın en eski kült merkezlerinin yunan ana karasında bulunmayışı ve tanrıçanın, ilk Zeus kuşağından sonra ortaya çıkan bir tanrıça olması, bu inancın aslen yunan olup olmadığı ile ilgili kuşkular ortaya çıkarmaktadır. Kimi görüşler Afrodit kültünün, Yakındoğu tanrıçaları İştar ve İnanna kültlerinin Fenikeliler aracılıyla Yunan uygarlığına taşınmasıyla doğdunu savunur.

Türkiye[değiştir | kaynağı değiştir]

Troya Savaşında da Troyalıların yanında yer alan Afrodit, Anadoluda sevilen bir tanrıçadır. En önemli ibadet merkezi adı verdiği kent Afrodisias'tadır. Diğer bazı önemli yerler;

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Afrodit ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.