Nazilli, Aydın

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Nazilli sayfasından yönlendirildi)
Git ve: kullan, ara
Nazilli
(Aydın)
İdari Yapı: ilçe
Bağlı: il Aydın
Belediye Başkanı: Haluk ALICIK
www: http://www.nazilli.bel.tr
Beldeler , İsabeyli, Pirlibey
Özellikleri
Alanı  
  Toplam 664km2 km²
    Kara   664km2 km²
    Su   0 km²
Rakımı 64 m
Nüfus  
  (2007) 191,922
    Yoğunluk   212.23/km²
  Çevre 37,163
  Merkez 154,700
Plaka kodu: 09

Nazilli, Ege Bölgesi'nde bulunan, bir ilçedir. Konum olarak Nazilli, Aydın-Denizli Karayolu (E-87 Karayolu), İzmir-Denizli demiryolu üzerinde, Aydın’a 40 Km., Denizli'ye 80 Km. uzaklıkta bulunmaktadır.

Nüfusu 130.000, yüzölçümü ise 664 km²'dir. Şehrin nüfusu 2008 yılına göre 127.140'dır. 1973'te 50.000 olan nüfusu 1990'da 80.277'ye, 2000'de 105.655'e çıkmış, 2007'de 125.000 düşmüştür. 2008de 130.700 olmustur. Nazilli başbakan Recep Tayyip Erdoğan'dan il olma sözünü almıştır. Nazilli il olduğu takdirde ilçeleri; Yenipazar, Atça, Karacasu, Bozdoğan, Kuyucak, Buharkent ve Sultanhisar olacaktır.

3 adet belediye ve 58 adet köy, Nazilli'ye bağlıdır.

Konu başlıkları

[değiştir] Tarihi

Nazilli, Ege Bölgesinin eski yerleşim merkezlerinden biridir. İlk yerleşim yeri Mastavra'dır. Burası Lidya'lılar tarafından kuruldu. Daha sonra buradan bugünkü Pınarbaşı Mahallesi ve Çapahasan mahallesine göçler oldu. Bu iki yerde de bölgenin pazarları kuruldu. Pınarbaşı mahallesinin bulunduğu yere Yukarı Pazarköy, Çapahasan ve Dumlupınar mahallesinin bulunduğu yere ise Aşağı Pazarköy ismi verildi.

Persler İ.Ö. 546'da Lidya'lıları yenerek, Lidya devletine son verdiler.

Sonra Büyük İskender İ.Ö. 344 de Persleri yenerek bu toprakları Makedonya imparatorluğu toprakları içerisine kattı (Makedonya (eski krallık)). İskender'in ölümünden sonra kurulan Selevkoslar'ın eline geçen bölge daha sonra Roma İmparatorluğu'nun eline geçti. Bu dönemde ekonomik yönden kalkınmalar oldu.

Romalılar döneminde bu bölgede gelişmemiş yerlerde; yerli halk ve köleler için üretim merkezleri kurularak, buraların gelişmesi sağlandı.

Bu dönemde tahıl ekim alanları genişletildi. Üzüm, incir, zeytin, portakal ve pamuk üretimi yapıldı. Bunların verimlerinin artırılması ve yeni ürünlerin yetiştirilmesi için büyük çabalar gösterildi.

Roma İmparatorluğu 395'de Doğu Roma İmparatorluğu ve Batı Roma İmparatorluğu diye ikiye ayrılınca Nazilli, Bizans İmparatorluğu sınırları içerisinde kaldı.

Menderes Vadisi, Bizans yönetiminin siyasi, dini ve kültürel yapılaşmayı başkent İstanbul yönünde yoğunlaştırması bu bölgede ticari ve ekonomik yönden sıkıntılara neden oldu.

Bizans döneminde burası Hıristiyanlık inancı yönünden önemli bir bölge haline geldi. Afrodisyas ve Harpasa (Arpaz) piskoposluk merkezi oldu.

Selçuklular 1176 yılında Miryakefalon savaşını kazandı.

Bu topraklar Selçukluların eline geçince Nazilli ve çevresinde yeni bir kültür ve uygarlık başladı.

Selçuklular döneminde bu bölgeye Oğuz boylarına bağlı Gökhan, Dağhan, Gedüklü, Haydarlı, Hocabeyli, Toygar, Alanyuntlu, Kireges, Bayındır, Kızıllar gibi Türk oymakları yerleşti.

Bu Türk oymakları dokumacılıkla uğraştıkları için pamuk üretimine önem verdiler. Pamukçuluğu geliştirdiler.

Muğla çevresinde kurulan Menteşe Beyliği 1280 yılında Nazilli ve çevresini ele geçirdi. Daha sonra Aydınoğulları Nazilli'yi kendi topraklarına kattı. Nazilli 5 sene Aydınoğulları devletinin başkentliğini yapmıştır.

1390 yılında Yıldırım Beyazıt Nazilli ve yöresini Osmanlı topraklarına kattı.

1402 yılında Timur, Yıldırım Beyazıt'ı Ankara Savaşı'nda yenince Nazilli ve çevresi Timur'un eline geçti. Daha sonra Timur bu bölgeyi Aydınoğulları'na bıraktı. Çok geçmeden II. Murat, Anadolu'daki isyanları bastırdıktan sonra Nazilli ve çevresini tekrar Osmanlı egemenliği altına aldı.

Nazilli'ye ismini veren Nazlı Kız Efsanesi
Aydın Sancak Beyi Süleyman Bey'in, Osman isminde yakışıklı, delikanlı bir oğlu vardı. Osman Bey vergi işlerine bakardı. Bir gün Osman Bey, vergi toplamak için Pazarköy'e geldi. Bu köyün ileri gelenlerinden Ahmet Ağa'nın evine misafir oldu. Ahmet Ağa'nın, Nazlı isminde çok da güzel bir kızı vardı. Osman Bey, Nazlı'yı görüp ona aşık oldu. Nazlı'da onu sevdi. Nazlı'yı babasından istetti. Ahmet Ağa kızı vermedi. Nazlı, Osman Bey'siz yapamadı. Ona kaçtı. Ahmet Ağa bu olaya dayanamayarak zehir içti ve öldü. Nazlı, babasının ölüm haberini alır almaz Pazarköy'e geldi. Babasının ölümüne kendisinin sebep olduğunu düşünerek bu acıya dayanamadı ve kendisini Menderes ırmağına atarak intihar etti. Ölüm haberini alan Osman Bey Pazarköy'e geldi. Nazlı'nın acısına dayanamadı, o da kendisini Menderes Irmağı'na atarak intihar etti. İkisini aynı mezara koydular, kimsenin bilmediği bir yere gömdüler. Bundan sonra Pazarköy'ün ismi Nazlı Köy, Nazlı il, sonra da Nazilli oldu.

[değiştir] Özgün Yönleri

Nazilli Basması deyiminin yayılmasına sebep olan, açılışı Atatürk tarafından yapılan Sümerbank Basma Fabrikası, özelleştirme furyası arasında kaynayarak kapanmış gitmiştir. Ulu Ağaçlar ile dolu kampüsü, Adnan Menderes Üniversitesi İşletme Fakültesi olarak kullanılmaya devam ederken, ağaçlar arasındaki villalardan oluşan "lojmanlar" yıkılarak o alan park haline getirilmiştir.

Her ne kadar Pamuk, İncir, Üzüm üçlemesinin şehrin sembolü olduğu hep söylense de, Nazilli Pidesi'nin yerini tutacak bir başka "şey" henüz yaratılmamıştır. Yemeden anlaşılmayan bu lezzetin yarattığı bağımlılık yüzünden, Nazilli ile hiç ilgisi olmamasına rağmen geçerken tesadüfen yedikten sonra müdavimi olan, düzenli Nazilli'ye pide yemeye giden vatandaşlarımız mevcuttur. Nazilli'de doğup büyüdükten sonra başka şehirlerde yaşayanların da Nazilli Pidesi, Sütman ayranı, Madran Gazozu/suyu, Aksu domatesi vb. tadlardan uzak kaldıkları için mutsuz bir hayat sürdükleri anlatılır.

Sanayide son dönemde adından söz ettiren Nazilli , tüm dünyaya mal olmuş bazı markaları ile ilçede istihdam sunmaktadır. SÜTMAN, SARTEL KABLO, UĞUR DERİN DONDURUCU, UĞUR MONDİAL, VESTEL, SELKİM VB...

özellikle Nazillide süt ve süt ürünleri üreten sütman geçmişten beri nazillinin tüm türkiyedeki ticaret gururu haline gelmiştir

Kar Helvası olarak adlandırılan rendelenmiş buz ve şerbet ile yapılan özgün yaz içeceği diğer güney yörelerinin benzer içeceklerini andırır.

[değiştir] Nüfus

2007 genel nüfus sayımına göre ilçe merkezinde nüfus 130.759'dür .[1]

İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 3 belde, 58 köy ve 20 mahalleden oluşmaktadır.


Yıllara göre ilçe nüfus verileri
[[]] Merkez Köyler Toplam
2007 130.583 37.163 167.746
1997 102.593 - 102.593
1990 80.277 - 80.277
1985 77.627 - 77.627
1980 64.015 - 64.015
1975 52.176 - 52.176
1970 45.159 - 45.159
1965 41.330 - 41.330
1960 36.660 - 36.660

[değiştir] Sağlık hizmetleri

Nazilli Devlet Hastanesi'nde 500 yatak 336 personel; Adnan Menderes Devlet Hastanesinde 400 yatak, 200 personel; özel hastanede 19 yatak, 10 personel; verem savaş dispanserinde 22 personel, ana çocuk sağlığı baştabibliğinde 29 personel bulunmaktadır. 1 Diş Hastanesi, 10 sağlık ocağı, 21 sağlık evi kadrosu, 14 sağlık evi sayısı ve 175 personel hizmet vermektedir.Nazilli'de iki tane göz hastanesi ve anne çocuk hastanesi vardır.

[değiştir] Beldeleri

[değiştir] Köyleri

[değiştir] Mahalleleri

[değiştir] Kaynak

  1. ^ ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) VERİ TABANI. T.C. BAŞBAKANLIK TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU.

[değiştir] Dış bağlantılar


Aydın Haritası Nazilli belde ve köyleri Türk Bayrağı

İl: Aydınİlçe Merkezi: Nazilli
Beldeler: ArslanlıİsabeyliPirlibey
Köyler:
AksuApaklarAşağıörencikAşağıyakacıkBağcıllıBayındırBeğerliBekirlerBereketliBozyurtÇatakÇaylıÇobanlarDallıcaDemircilerDereağzıDerebaşıDualarDurasıllıEsenköyEsentepeEycelliGedikGedikaltıGüzelköyHamidiyeHamzallıHasköyHaydarlıHisarcıkIşıklarKahvederesiKarahallıKardeşköyKavacıkKestelKetendereKetenovaKırcaklıKızıldereKocakesikKozdereKuşçularMescitliOcaklıOvacıkRahmanlarSailerSamailliSevindikliSinekçilerŞimşelliToygarUzunçamYalınkuyuYazırlı •en kötü görünümlü köy YelliceYukarıörencik

Aydın İlçeleri: Merkez ilçeBozdoğanBuharkentÇineDidimGermencikİncirliovaKaracasuKarpuzluKoçarlıKöşkKuşadasıKuyucakNazilliSökeSultanhisarYenipazar