NGC 253

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 00s 47d 33sn; -25º 17' 18″

Heykeltraş Gökadası
NGC253HunterWilson.jpg
NGC 253, Heykeltraş Gökadası
Kaynak: Courtesy Hunter Wilson
Gözlem verisi
Dönem J2000
Takımyıldız Heykeltraş
Bahar açısı (α) 00s 47d 33sn[1]
Yükselim (δ) -25° 17′ 18″[1]
Gökada sınıfı SAB(s)c[1]
Açısal boyut  (V) 26,91′ × 5,89′[2]
Görünür parlaklık  (V) +7.3[3]
Yüzey parlaklığı Magdk.png +12,9[3]
Fiziksel özellikler
Bağlı birlik Heykeltraş Grubu
kırmızıya kayma ( 814 ± 20 ) ∙ 10-6[2]
Dikeyhız 244 ± 6 km/sn[2]
Uzaklık 11,4 ± 0,7 · 106 Iy (3,5 ± 0,2 ∙ 106 pc)
Tarihçe
Kaşif İngiltere Caroline Herschel
Keşif yılı 1783
Katalog başlıkları
NGC 253 • IRAS 00450-2533 • 2MASX J00473313-2517196 • ESO 474-29 • H 5.1 • h 61 • MCG -4-3-9 • PGC 2789 • UGC 13 • MRC 0045-255
Ayrıca bakınız:
Gökada
Gökadalar dizini

Heykeltraş gökadası (NGC 253), Heykeltraş takımyıldızı yönünde bulunan bir ara sarmal gökada. Caroline Herschel tarafından 23 Eylül 1783 tarihinde keşfedilmiştir. Heykeltraş gökadası bir starburst gökadadır ve şu anda yoğun yıldız oluşumları devam etmektedir.

Gözlem tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

NGC 253'ün Hubble Uzay Teleskobu (HUT) tarafından alınan yakın görünüşü. Kaynak: HST/NASA/ESA.

Gökada, düzenli bir şekilde kuyruklu yıldız aramaları yapan Caroline Herschel tarafından 23 Eylül 1783 tarihinde keşfedilmiştir.[4][5] Yaklaşık yarım yüzyıl sonra John Herschel, 18 inçlik metal aynalı teleskobuyla Ümit Burnu'nda gözlemler yaptı.[5]

B. Y. Mills, Heykeltraş Gökadası'nda oldukça güçlü bir radyo kaynağı keşfetti.[5]

1998 yılında Hubble Uzay Teleskobu NGC 253'ün soldaki fotoğrafta görülen yakın bir görünümünü elde etti.[6]

Süpernovalar[değiştir | kaynağı değiştir]

NGC 253'de yoğun yıldız oluşumu etkinliği sürmektedir. Her ne kadar süpernovalar bu tür etkinliklerin sürdüğü ortamlarda ortaya çıkma eğilimini gösterseler de, NGC 253'de ancak bir adet süpernova (SN 1940E) gözlemlenmiştir.[1] Süpernova SN 1940E, gökada çekirdeğinin yaklaşık olarak 50′ güneybatı bölgesinde bulunur.[7] Kasım 1940'da keşfedilmiştir.[7]

Son uzaklık tahminleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Son on yıl içinde Heykeltraş gökadası'nın uzaklığını ölçmek için en az iki teknik kullanılmıştır.

2006 yılında Gezegenimsi bulutsu aydınlatma işlevi metoduyla uzaklık yaklaşık olarak 10.89 +0.85−1.24 MIy (3.34 +0.26−0.38 Mpc) olarak hesaplandı.[8]

Uzaklığı ölçmek için, gökadaya yakın kırmızı dev türleriyle (TRGB) metodu da kullanılabilir. 2004 yılında bu teknik kullanılarak Heykeltraş gökadası'nın tahmini uzaklığı 12.8 +1.2−{{{2}}} MIy (3.94 +0.37−{{{2}}} Mpc) olarak hesaplanmıştır.[9][10]

En güvenilir uzaklık tahmin yöntemlerinin ulaştığı sonuçlar birleştirilerek, elde edilen otalama tahmini uzaklık 11.4 +0.7−{{{2}}} MIy (3.5 +0.2−{{{2}}} Mpc) olarak hesaplanabilir.[8]

Gökada grubu bilgisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Heykeltraş gökadası, Heykeltraş Grubu'nun merkezinde bulunmaktadır[11] ve grup içindeki en parlak gökadadır. NGC 247, PGC 2881, PGC 2933, Sculptor-dE1 ve UGCA 15, grup merkezi yakınlarında çekirdeğe kütleçekim etkisiyle bağlı diğer üyelerdir. Grubun üyesi olan diğer gökadalar ise bu çekirdeğe sadece zayıf bir kütleçekim etkisiyle bağlıdır.[12][11]

Popüler Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

The Event isimli dizide, dünya dışı varlıkların geldiği yer olarak belirtilmiştir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kuresel yıldız kümesi NGC 288, Heykeltraş gökadası'nın 1°.8 güney-güneydoğusundadır.
  • 2MASX J00482185-2507365 NGC 253 fotoğrafıyla keşfedildi.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d "NASA/IPAC Extragalactic Database". NGC 253 için genişletilmiş sonuçlar. http://nedwww.ipac.caltech.edu/. Erişim tarihi: 25-11-2006. 
  2. ^ a b c SIMBAD
  3. ^ a b SEDS
  4. ^ Dreyer, J. L. E. (1888). "A New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars,being the Catalogue of the late Sir John F.W. Herschel, Bart., revised, corrected, and enlarged". Memoirs of the Royal Astronomical Society 49: 1–237. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1888MmRAS..49....1D. 
  5. ^ a b c Burnham, Robert (1978). Burnham's Celestial Handbook; An Observers Guide to the Universe Beyond the Solar System; Volume Three, Pavo Through Vulpecula. Dover Publications, Inc.. ss. 1736. ISBN 0-486-24065-7. 
  6. ^ "HubbleSite NewsCenter". NGC 253 için sonuçlar. http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1998/42/image/a. Erişim tarihi: 05-04-2007. 
  7. ^ a b R. Barbon, E. Cappellaro, F. Ciatti, M. Turatto, C. T. Kowal (1984). "A revised supernova catalogue". Astronomy & Astrophysics Supplement Series 58: 735–750. http://adsabs.harvard.edu/abs/1984A&AS...58..735B. 
  8. ^ a b Rekola, R.; Richer, M. G.; McCall, Marshall L.; Valtonen, M. J.; Kotilainen, J. K.; Flynn, Chris (2005). "Distance to NGC 253 based on the planetary nebula luminosity function". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 361 (1): 330–336. doi:10.1111/j.1365-2966.2005.09166.x. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2005MNRAS.361..330R. 
  9. ^ I. D. Karachentsev, V. E. Karachentseva, W. K. Hutchmeier, D. I. Makarov (2004). "A Catalog of Neighboring Galaxies". Astronomical Journal 127: 2031–2068. doi:10.1086/382905. http://adsabs.harvard.edu/abs/2004AJ....127.2031K. 
  10. ^ Karachentsev, I. D.; Kashibadze, O. G. (2006). "Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field". Astrophysics 49 (1): 3–18. doi:10.1007/s10511-006-0002-6. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2006Ap.....49....3K. 
  11. ^ a b I. D. Karachentsev (2005). "The Local Group and Other Neighboring Galaxy Groups". Astronomical Journal 129: 178–188. doi:10.1086/426368. http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AJ....129..178K. 
  12. ^ I. D. Karachentsev, E. K. Grebel, M. E. Sharina, A. E. Dolphin, D. Geisler, P. Guhathakrta, P. W. Hodge, V. E. Karachentseva, A. Sarajedini, P. Seitzer (2003). "Distances to nearby galaxies in Sculptor". Astronomy and Astrophysics 404: 93–111. doi:10.1051/0004-6361:20030170. http://adsabs.harvard.edu/abs/2003A&A...404...93K. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
NGC 253 ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.