Mesheti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Mesheti (Gürcüce: მესხეთი), Gürcistan’ın güneybatı kesimindeki dağlık bölgenin adıdır. Meshet ve Meshetya olarak da bilinir. Bölgenin büyük kesimini Mesheti Dağları kaplar.

Eski Gürcü boylarından Meshiler [kaynak belirtilmeli](daha sonra Moshiler) ve Mosinikler bu bölgenin yerli halkıdır. Bazı yazarlar Meshileri, İÖ 12. yüzyılda Asur kaynaklarında anılan Muşkilerle ilişkilendirmektedir. Mesheti’nin Gürcü nüfusunun eski Meshilerin torunları olduğu kabul edilir.[kaynak belirtilmeli] Mosinikler, demir işlemeyi keşfetmişlerdir. İÖ 14. yüzyılda Mesheti, Diaohi krallığının bir parçasıydı. Daha sonra İberia Krallığının bir parçası haline geldi. [kaynak belirtilmeli]

Mesheti, 16. yüzyılda Osmanlılarca fethedildi ve bu bölgeyi de içine alan Çıldır Eyaleti kuruldu. Osmanlı döneminde Müslüman Türk nüfusun yerleştirilmesi sonucunda, Mesheti nüfusu Türkçe konuşan bir nüfus haline geldi. Bu nüfus daha sonra Ahıska Türkleri veya Meshet Türkleri olarak adlandırıldı. 1829-1917 arasında Çarlık Rusya’sının yönetiminde kaldı. 1918-1921 arasında Mesheti, Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti’nin sınırları içinde yer aldı. Sovyet döneminde Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin bir bölgesi olan Mesheti, günümüzde Gürcistan’ın yönetsel bölgelerinden Samtshe-Cavaheti’nin bir parçasıdır.

II. Dünya Savaşı sırasında Moskova yönetimi tarafından Ahıska Türkleri sürgün edildi ve topraklarına geri dönmelerine izin verilmedi. Bölgeye Ermeniler yerleştirildi ve bugün bu bölgenin nüfusunun yaklaşık yarısı Ermenilerden oluşur (90.000), Gürcüler ise (110.000) diğer yarısını oluşturur. Gürcistan parlamentosu uzun bir çalışma sonrasında 2007 yılında Ahıska Türklerinin Gürcistan’a dönmelerini ön gören bir yasayı kabul etti, ama yerel Gürcü ve Ermeni halkı karşı çıkmaktadır.

Bazı Türk araştırmacılar bu yöreye 'Misketistan' olarak anılır. Bunlar "Mesketistn" 'ın Güney Kıpçakya topraklarının orta bölümünü oluşturduğunu savunmaktadırlar.[1]

Not[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Yunus Zeyrek, Acaristan ve Acarlar, Ankara 2001., Fahrettin Kırzıoğlu, Yukarı Kür ve Çoruk Boylarında Kıpçaklar. İlk-Kıpçaklar (MÖ VIII.-MS VI. yy.) ve Son-Kıpçaklar (1118, 1195) ile Ortodoks-Kıpçak Atabekler Hükûmeti (1267-1578) (Ahıska/Çıldır Eyâleti Tarihi'nden).