Lev Landau

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Lev Landau
Ле́в Дави́дович Ланда́y
Landau3.jpg
Doğum Lev Davidoviç Landau
22 Ocak 1908(1908-01-22)
Bakü, Azerbaycan
Ölüm 01 Nisan 1968 (60 yaşında)
Moskova, Rusya
Trafik kazası
Vatandaşlığı Rusya
Milliyeti Rus
Dalı Teorik fizik
Çalıştığı yerler Bakü Devlet Üniversitesi
Kharkiv Üniversitesi
Kharkiv Politeknik Enstitüsü
Öğrenim Saint Petersburg Devlet Üniversitesi
Manchester Üniversitesi
Doktora öğrencileri Alexei A. Abrikosov
I.M. Khalatnikov
E.M.Lifshitz
L.P.Gorkov
I.M.Lifshitz
I.Ya.Pomeranchuk
A.F.Andreev
A.I.Akhiezer
B.L.Ioffe
A.B.Migdal
Önemli başarıları Süperiletkenlik
Süperakışkanlık
Neutron yıldızlarının varlığını saptaması
Helyumun süperiletkenliği
Aldığı ödüller Nobel Fizik ÖdülüNobel prize medal.svg (1962)
Stalin Ödülü (1946)
Niels Bohr ve Landau
Lev Landau'nun doğduğu ve 1924 yılına kadar yaşadığı bina
Bakü, Nizami sokağı
Lev Landau ablası ve anne-babasıyla
1910, Bakü
Lev Landau'nun çocukluğu
1914 ,Bakü

Lev Davidovich Landau (Rusça: Ле́в Дави́дович Ланда́у) (9/22[1] Ocak 1908 - 1 Nisan 1968) teorik fizik alanında pek çok katkı ve araştırma yapmış Bakü doğumlu Azeri, Rus fizikçidir. Yoğun maddenin kuantum mekaniği hakkında çalışan Landau, süper akışkanlığı öngörmüş ve 1962 Nobel Fizik Ödülünü kazanmıştır. Evgeny Mikhailowich Lifschitz ile çeşitli dillere çevrilen, ders kitabı ve klasik olan fizik kitapları serisini oluşturmuştur.[2]

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

1908 yılında, şimdi Azerbaycan olan ,Bakü,SSCB'de fizyolog bir anne ve mühendis bir babanın ikinci çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. 1937 yılında evlendiği “K. T. Drobanzeva” ile yine bir fizikçi olan “Igor ” adında bir çocuk sahibi olmuşlardır.[3]

İkonoklazm kültürünü destekleyen Landau, resmi davetlere kılık-kıyafet olarak uygun gitmemesiyle bilinirdi ve hiçbir zaman komünist partiyi desteklememiştir. Her soruna çözüm arama ve taraf olma eğilimi ve karakteri 1938'de neredeyse tüm kariyerine ve hayatına mal olmuştur. Sokakta anti-Stalinist broşür alırken ve konuda (dönemin yönetimi hakkında) tartışırken görülmüştür. Bu olay neticesinde ve ailesi Yahudi kökenli olduğu için bir “Alman ajanı” olması suçlamasıyla (27-Nisan-1938 ile 29-Nisan-1939) tarihleri arasında tutuklu kalmıştır. Moskova Fizik Sorunları Enstitüsü akademik görevlisi “Pyotr Kapitsa”, 31 yaşında hapishane koşulları nedeniyle saçları bembeyaz olmuş şekilde ceza evinden çıkan Landau'yu çalışmalarına dahil etmiştir.[4]

SSCB'nin atom silah programı üzerinde bir dönem gizli çalışmalar yapmıştır. 1953 yılında Josef Stalin'in ölümünden sonra tüm gizli çalışmaları sona ermiştir.

Eğitimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Matematik konusunda bir dahi olan genç Landau'nun, akademik kariyeri Rus Devrimi sonrası, Sovyet eğitim sistemi içinde biraz düzensiz olmuştur. Liseden hiçbir zaman mezun olmayan Landau, 13 yaşında üniversiteye başlamıştır. Doktora tezi yazmadan 17 yaşında ilk bilimsel makalesi yayınlanmıştır.[3] 1921-1922 tarihlerinde Bakü Ekonomik Teknik Okulu' nda 3 dönem okuduktan sonra Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nde bir sene eğitim almıştır. 1927 yılında Leningrad Devlet Üniversitesi' nden fizik dalı lisans diploması almıştır.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Landau 1929 yılında Almanya, İsviçre, Hollanda, İngiltere, Belçika ve Danimarka'ya on sekiz ay süren akademik seyahate çıkmıştır. Kopenhag'da daha sonra da beraber çalışmalar yaptığı, Teorik Fizik Enstitüsü'nden Niels Bohr seminerine katılmış ve tanışmıştır.

1934 yılında Ukrayna Fiziko-Teknik Enstitüsü'ne profesör olarak atandığında doktorasını almıştır. 1935 yılında profesör unvanı almış, Harkov Gorki Devlet Üniversitesi'nde Fizik bölümü başkanı olmuştur. 1937 yılında SSCB Bilimler Akademisi, Fizik Enstitüsü - Anabilim Dalı Başkanı olmak için Moskova'ya gitmiştir.

Yoğun madde kuantum kuramının kurucusu olarak ve çalışmalarının astrofizik üzerinde önemli bir etkisi olduğu kabul edilen, yoğun-madde teorisi, nükleer fizik, parçacık fiziği, kuantum elektrodinamik, istatistik fizik, termodinamik üzerine arkadaşı Evgeny Lifshitz ile on ciltlik fizik dalında bir klasik olan kitap serisini yayımlamışlardır.

Eğitim - Öğretim Kronolojisi[2]
Üniversite   Bakü Ekonomik Teknik Okulu ( 1921-1922) 
Üniversite   Azerbaycan Devlet Üniversitesi ( 1922) 
Üniversite   Lisans Fizik, Leningrad Devlet Üniversitesi ( 1927)
Araştırma Görevlisi   Fizik, Zürih Üniversitesi ( 1928-1929)
Araştırma Görevlisi   Fizik , Kopenhag Üniversitesi ( 1929-1930)
Araştırma Görevlisi   Fizik, Cambridge Üniversitesi ( 1930-1931)
Öğretim Görevlisi   Fizik, Ukrayna Fiziko-Teknik Enstitüsü ( 1932-34) 
Üniversite   Fizik Doktorası, Ukrayna Fiziko-Teknik Enstitüsü ( 1934) 
Profesör   Fizik Ukraynalı Fiziko-Teknik Enstitüsü ( 1934-1937) 
Profesör   Fizik, Fizik Sorunları Enstitüsü, Moskova ( 1937-1938) 

Başarıları ve ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ödülleri ve Başarıları
   Rockefeller Vakfı Bursu (1929-31)
    Stalin Ödülü  1941
    Russian Bilimler Akademisi üyesi  1946
    Stalin Ödülü  1946
    Danimarka Kraliyet Bilimler Akademisi Yabancı Üyesi 1951
    Hollanda Kraliyet Bilimler Akademisi Yabancı Üyesi 1956
    Fizik Enstitüsü Yabancı Üyesi 1959
    Amerikan Sanat ve Bilimler Akademisi Yabancı Üyesi 1960
    Fritz London Memorial Ödülü  1960
    Ulusal Bilimler Akademisi , Yabancı Üyesi 1960
    Max Planck Madalyası - Almanya  1960[5]
    Royal Society , Yabancı Üyesi 1960 [6]
    Nobel Fizik Ödülü  1962
    Fransız Fizik Örgütü ,Yabancı üyesi[7]
    New York Bilimler Akademisi Yabancı üyesi

Landau-Ginzburg modeli[değiştir | kaynağı değiştir]

Moskova’daki P.N. Lebedev Fizik Enstitüsü’nden Vitaly Ginzburg ile birlikte 1950 yılında süperiletkenlerin bir manyetik alan içinde nasıl davrandıklarını açıklayan bir kuram geliştirmişlerdir. Kuram, süperiletkenlerin şiddeti giderek artan manyetik alanlara maruz kaldıklarında iki biçimde davranacaklarını göstermiştir. Literatürde Tip I olarak tanımlanan süperiletkenler, manyetizmaya tümüyle kapalıdır. Alan çizgileri süperiletken malzeme içinden geçemez; alanın şiddeti malzemenin direnemeyeceği kadar yükselirse de süperiletkenlik tümüyle ortadan kalkar. Günümüzde etkin bir fizik konusu olan süper iletkenleri Landau, önceden öngörmüştür.[8]

Nobel Fizik Ödülü[değiştir | kaynağı değiştir]

1937 yılında Landau, sıvı helyum ve 1. ve 2. Tip süperiletkenlerin fiziği üzerine kuramsal çalışmalar yapmıştır. Süperiletken olabilen metaller ve alaşımları sıvı helyum kullanarak soğutmuştur.[9] 1962 yılında "Yoğun madde özellikle sıvı helyum için yaptığı öncü teorileri" sebebiyle Nobel Fizik Ödülü'nü Lev Landau kazanmıştır.[2] [3] [10]

Fizik kitapları serisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

1962 yılında geçirdiği bir trafik kazasıyla zorlu bir hastalık dönemine girmiş, hafızasını kaybetmiştir. Kazanın komplikasyonları nedeniyle altı yıl sonra, 1 Nisan 1968 yılında ölen ünlü bilim adamının mezarı Novodevichy Mezarlığı, Moskova, Rusya'dadır.[3]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ -bazı kaynaklarda 9 Ocak bazı kaynaklarda 22 Ocak olarak geçmektedir
  2. ^ a b c [1] Lev Landau Nobel Bio.. İng. 09 Mart 2012‎ erişim
  3. ^ a b c d [2] Lev Landau Biy.İng. 09 Mart 2012‎ erişim
  4. ^ [3] Britannica İng. 09 Mart 2012‎ erişim
  5. ^ [4] Lev Landau İng. 09 Mart 2012‎ erişim
  6. ^ [5] Royal Society üye listesi İng. 08 Mart 2012‎ erişim
  7. ^ [6] Fransız Fizik Akademisi üye listesi İng. 07 Mart 2012‎ erişim
  8. ^ No:5 Bilkent Dergisi (Türkçe) — PDF
  9. ^ Biltek (Türkçe) — PDF
  10. ^ [7] 1962 yılında Nobel Ödülü İng. 09 Mart 2012‎ erişim