Jomo Kenyatta

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Jomo Kenyatta, 1966

Jomo Kenyatta (d. 20 Ekim 1894 - ö. 22 Ağustos 1978), Kenya'nın kurucu devlet başkanı. Kenya'nın ilk başbakanı (1963–1964) ve Cumhurbaşkanı (1964–1978).

Doğu Afrika'nın en ünlü kabilesi olan Kikuyu kabilesine mensuptu. Doğumda konulan adı Kamua Ngengi idi. Öksüz kaldığı için amcası ve büyükbabası tarafından büyütüldü. İskoç misyonerler tarafında himaye altına alındı ve Hıristiyanlaştırılarak John Peter adı verildi (1914). Din eğitimi aldı. Adını Johnstone Kamau olarak değiştirdi. Nairobi Su İşleri'ne memur oldu. Kikuyu Merkez Birliği (KAC)'ne katıldı (1922). Birliğin Genel Sekreteri oldu. Birlik tarafından Kenyalıların haklarını savunması için Londra'ya gönderildi (1929). Londra'da üniversite eğitimine başladı. Antropolog Milanovaski'nin öğrencisi oldu. Kikuyu Kabilesi'nin tarihini konu alan "Facing Mount Kenya" (Kenya Dağı'na Bakarken) adlı eseri yazdı. Rusya'ya geçip Moskova Üniversitesi'nde antropoloji okudu. Manchaster'de toplanan Pan-Afrika Kongresi'ni yönetti (1945). 1944'te kurulan Kenya Afrika Birliği'ne geçti. Örgütün gelişmesini sağladı. Afrikalı öğrencilerin eğitimi için kurulmuş olan Bağımsız okullar Birliği'nin çalışmalarını destekledi. Afrika'da beyazlara karşı Mau Mauların yürüttüğü ulusçu nitelikteki ayaklanmanın sorumlusu olarak İngilizler tarafından tutuklandı (1952). Yargılanıp yedi yıl hapis ve bir yıl sürgün cezası verildi. Cezaevindeyken Kenya Ulusal Bağımsızlık Eylemi zafere ulaştı ve ülkede sömürge yönetimi sona erdi; Kenya Cumhuriyeti kuruldu (1963). Cezaevinden salıverildi ve önce Başbakanlık'a (1963) sonra da Kenya Devlet Başkanlığı'na getirildi (1964).

Başkan Kenyatta, 1966 yılında bir kalp krizi geçirdi. 1977 yılının Nisan ayında ağır bir kalp krizi daha geçirdi. 14 Ağustos 1978'de ailesi ile birlikte İngiltere'ye uçtu. İngiltere oğlu Peter Magana'da dahil, bütün ailesine ev sahipliği yaptı. 22 Ağustos 1978'te Başkan Kenyatta yaşlılıktan dolayı doğal nedenlerle Mombasa'da öldü. Devlet töreni yapılarak Nairobi'de 31 Ağustos 1978 tarihinde toprağa verildi. Kendisinden sonra aşkan yardımcısı Daniel arap Moi Devlet Başkanı oldu.

Avrupalılar geldiklerinde onların elinde İncil, bizim elimizde ise topraklarımız vardı. Bize gözlerimizi kapatıp dua etmeyi öğrettiler. Gözlerimizi açtığımızda baktık ki İncil bizim elimizdeydi. Topraklarımız ise beyazların olmuştu.

Siyasi görevi
Yeni makam Kenya Başbakanı
1963–1964
Boş
Makam kaldırıldı
Sonraki tarafından düzenlenen makam
Raila Odinga
2008'den
Yeni makam Kenya Devlet Başkanı
1964–1978
Sonra gelen
Daniel arap Moi