Daniel arap Moi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Daniel arap Moi
Kenya Devlet Başkanı
Görev süresi
1978–2002
Yerine geldiği Jomo Kenyatta
Yerine gelen Mwai Kibaki
Kişi bilgileri
Doğum 2 Eylül 1924 (1924-09-02) (89 yaşında)
Sacho, Baringo, Kenya
Partisi KANU
Dini Hıristiyan
İmzası

Daniel arap Moi (d. 2 Eylül 1924, Sacho, Baringo, Kenya), Kenyalı devlet adamı.

1960'ta muhalefet partisi Kenya Afrika Demokratik Birliği'un (KADU) başkanıydı. 1961'de Eğitim bakanlığına, 1962'de de Yerel yönetim bakanlığına getirildi. 1964'te Jomo Kenyatta'nın isteği üzerine cumhurbaşkanı'nın partisi olan Kenya Afrika Ulusal Birliği'ni (KANU) destekleyerek kendi partisi KADU'yu kapattı, böylece KANU ülkenin tek partisi durumuna geldi ve Moi, içişleri bakanlığına atandı, 1967'de Kenyatta onu başkan yardımcısı seçti ve öldüğünde (22 Ağustos 1978), Moi geçici olarak başkanlık görevini üstlendi; ertesi yılın 21 ekiminde başkan oldu. Moi'nin başkan seçilmesindeki en etkili özellik, Kikuyu veya Luo gibi büyük kabilelere değil, Kenya'nın en ufak kabilelerinden Tugen'e mensup olmasıydı.

Öteki parti yöneticilerinin desteğiyle siyasi istikrarı sürdüren Moi, 1980'lerin başlarında ekonomik büyüme hızındaki yavaşlamanın yol açtığı sorunlarla uğraşmak zorunda kaldı. 1982'de bazı subayların başını çektiği darbe girişimi ordunun büyük bölümü yönetime bağlı kaldığından kısa sürede bastırıldı. Moi iktidardaki KANU içinde bir temizlik hareketine girişti (Eylül 1984). 1988'de üçüncü kez başkan seçildi.

1980'lerin sonlarında Moi yönetimine yönelik muhalefet gitgide şiddetlenmeye başladı. Muhalefet 1990'da çok partili sisteme geçiş için bir kampanya başlattı. Hükümetin kampanyayı yasaklaması üzerine güvenlik güçleriyle protestocular arasında çatışmalar çıktı. Aralarında Oginga Odinga'nın da bulunduğu, muhalif politikacılar 1991'de Demokrasiyi Onarma Forumu adlı bir örgüt kurdu. KANU hemen örgütü yasadışı ilan etti. Ama aralarında ABD'nin de bulunduğu 12 ülkenin altı ay içinde reformlar gerçekleşmezse yaptıkları ekonomik yardımı keseceklerini bildirmeleri üzerine Moi çok partili sisteme geçileceğini açıklamak zorunda kaldı.

Aralık 1992'de yapılan ilk çok partili seçimlerde yeniden başkan seçildi. Aralık 1997'de yapılan seçimlerde de şaibeler karışsa da yeniden başkan seçilirken, iktidardaki KANU da rakibi Demokratik Parti karşısında parlamentoda üstünlüğü sağladı.[1] 2002'de taraftarlarının üçüncü kez aday olması için baskı yapmasına rağmen emekliliği seçti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Jomo Kenyatta
Kenya Devlet Başkanı
1978-2002
Sonra gelen:
Mwai Kibaki