Johannes Peter Müller

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Johannes Peter Müller
Johannes Mueller.jpg
Johannes Peter Müller
Doğum 14 Temmuz 1801(1801-07-14)
Koblenz
Ölüm 28 Nisan 1858 (56 yaşında)
Berlin
Milliyeti Almanya
Dalı Fizyoloji
Doktora hocası Philipp Franz von Walther
Karl Rudolphi
Doktora öğrencileri Hermann von Helmholtz

Johannes Peter Müller (14 Temmuz 1801 – 28 Nisan 1858), Alman fizyolog, karşılaştırmalı anatomist ve ihtiyolog.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1819 yılında Bonn Üniversitesi'ne giren Müller 1824'te privatdozent unvanını kazanmış, 1830'da ise profesör olmuştur. 1833'te Berlin Humboldt Üniversitesi'nde anatomi ve fizyoloji kürsüsü başkanlığını üstlenen bilimadamı bu görevi ölümüne dek sürdürmüştür. Ses, konuşma ve işitme gibi fizyolojik konulara katkı sağlamış olan Müller'in lenf, kilüs ve kanın kimyasal ve fiziksel özellikleri üzerine çalışmaları da bulunmaktadır.

Müller'in 1840 yılında yayımlanan Handbuch der Physiologie des Menschen adlı yapıtı fizyoloji tarihinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. İnsan yapısı, karşılaştırmalı anatomi, kimya ve diğer birçok fiziksel bilim dalında ulaşılan sonuçlar bu kitapta ilk kez fizyolojik yöntemler yardımıyla açıklanmıştır.

Söz konusu çalışmada sinir sistemi ve duyular arasındaki ilişkiye de değinilmiştir. Müller, bir duyu sinirinin uyarılmasıyla ortaya çıkan sonucun (hissin) uyartının biçiminden çok duyu organının doğasına bağlı olduğunu ortaya koymuştur. Retina ve optik sinirlere yönelen ışık, basınç ve mekanik uyartıların görme hissi uyandırması bu yüzdendir. Bu olgu, sinirlerin özel enerji yasası olarak adlandırılmaktadır.

Yaşamının geri kalan bölümünde karşılaştırmalı anatomiye odaklanan ve deniz canlıları üzerinde çalışan Müller, Hermann von Helmholtz, Emil du Bois-Reymond, Theodor Schwann, Friedrich Gustav Jakob Henle, Carl Ludwig ve Ernst Haeckel gibi biliminsanlarının danışmanlığını da üstlenmiştir.

Müller 1834 yılında İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi üyesi seçilmiştir.

Çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Müller'in Handbuch der Physiologie dışındaki yapıtları şunlardır:

  • Zur vergleichenden Physiologie des Gesichtssinns (1826)
  • Über die phantastischen Gesichtserscheinungen (1826)
  • Bildungsgeschichte der Genitalien (1830) (Müller kanalının ortaya çıktığı yapıt)
  • De glandularum secernentium structura penitiori (1830)
  • Vergleichende Anatomie der Myxinoiden (1834–1843)
  • Systematische Beschreibung der Plagiostomen (1841) (FGJ Henle'yle birlikte)
  • System der Asteriden (1842) (F. H. Troschel'le birlikte)
  • Horae ichthyologicae (1845–1849) (F. H. Troschel'le birlikte)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu maddenin bazı bölümleri, şu anda kamu malı olan "Encyclopædia Britannica'nın on birinci baskısından" çevrilmiştir.