Simon Newcomb

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Simon Newcomb, (12 mart 1835 – 11 Haziran 1909) Kanadalı-Amerikan astronom ve matematikçi. Geleneksel bir eğitim görmesine rağmen zaman tutma konusunda önemli katkılarda bulundu, ekonomi ve istatik üzerine yazdı ve bilim kurgu yazarlığı yaptı.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nova Scotia'nın Wallace şehrinde doğdu. Ebeveynleri New Brunswick sul hakini kızı olan Emily Priner ve gezici okulu öğretmeni olan John Burton Newcomb idi. John, Kanada'nın farklı kısımlarında öğretmenlik yaparak gezindi; özellikle Nova Scotia'nın farklı köyerinde ve Prens Edward adasında. Newcomb, babasından geleneksel bir eğitim aldı ve 1851 yılında News Brunswickte şarlatan bir bitki uzmanı olan Dr Foshay'in yanında staj yaptı. Yine de babası ona ileriki çalışmaları için harika bir kaynak sağladı. Newcomb'un Dr. Foshay'in yanındaki stajı o yalnızca 16 yaşındayken olmuştu. Foshay'in hastalıkları tedavi etmek için bitkileri kullanacağı konusunda Newcomb'u eğiteceği 5 yıllık bir staj anlaşmasına girmişlerdi, 2 yıl boyunca stajyerlik yaptı fakat giderek mutsuzlaştı, Foshay'in bilimsel olmayan yaklaşımına karşı olan ilgisini yitirdi ve onun bir şarlatan olduğunu farketti. Çekip gitmeye ve yaptıkları anlaşmayı feshetmeye karar verdi. 190 km boyunca Maine'daki Calais limanına yürüdü ve orada kendini Salem, Massachusetts'e götürmeyi kabul eden bir gemi kaptanıyla tanıştı, böylece babasına katıldı ve ikisi beraber Maryland'e seyahat ettiler. Maryland'e vardıktan sonra Newcomb 1854'ten 1856'ya kadar öğretmenlik yaptı. Kısıtlı zamanında politik ekonomi ve din gibi konuları çalıştı fakat en kapsamlı çalışmalarını matematik ve astronomi alanında yaptı. Özellikle bu dönemde, Newton'nun “Principia”sını okudu. 1856 yılında Washington yakınlarında özel eğitmen olarak göreve başladı ve oradaki kütüphanelerde matematik çalışmak için bu şehre sıklıkla ziyaret etti. Bowditch'in çevirisi Laplace'in “Traité de Mécanique Céleste” Smithson Enstitüsü kütüphanesinden alabildi fakat onun ötesindeki matematiği keşfetti.

Newcomb özel olarak matematik ve fizik çalıştı ve 1857 yılında Cambride, Massachusetts'teki Bahri Yıllık Ofisinde insan bilgisayar olmadan önce öğretmenlik yaparak kendini destekledi. Bu sıralarda Harvard Üniversitesi'nin Lawrence bilim okuluna kayıt oldu, lisansını tamamlayarak 1858 yılında mezun oldu.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Astonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerikan iç savaşı başlangıcında birçok ABD donanması personeli servisi terketti ve Newcomb 1881'de ard arda gelen boşlukla ile .United States Naval Observatory'de profesör oldu. Newcomb gezegenlerin konumlarnı navigastyona yardımcı olarak ölçmek üzere çalıştı. 1870 yılında Paris'i ziyaret ettiğinde Ay'ın konumlarının Peter Andreas Hansen tarafından hatalı biçimde ölçüldüğünün farkına vardı. Paris'te iken Hansen'in 1750'den 1838'e kadar kullandığı veriye ek olarak ortadan daha ileride 1672den çok önce veri uzatması vardı. Newcomb, Hansen'in tablosunu düzenleyerek yeni bilgiyi kullanabildi 1875'de Harvard koleji gözlemevinin Müdür makamında olması önerildi fakat reddetti asıl ilgi alanı gözlemden çok matematikti.

Çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Işık Hızı[değiştir | kaynağı değiştir]

1878 yılında birçok astronomik sabitin açıklanması için gerekli olan tam değerlerin hesaplanması için ışık hızının kesin ve yeni ölçümünü planlamaya başladı.

Burford Yasası[değiştir | kaynağı değiştir]

1881de Newcomb, Benford yasası olarak bilinen istatistiksel bir ilke keşfetti.

Özel Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Newcomb Washington Dc'de mesane kanseri yüzünden öldü ve Arlington Ulusal Mezarlığına gömüldü. Newcomb'un kızı Profesör William Dwight Whitney'in oğlu, ABD senatörü ve valisi Roger Sherman Baldwin'in torunu olan Heneral Edward Baldwin ile evlendi.

Newcomb's daughter married Assistant US Attorney General Edward Baldwin Whitney, who was the son of Professor William Dwight Whitney and the grandson of US Senator & Connecticut Governor Roger Sherman Baldwin. He was also the grandfather of mathematician and Professor Hassler Whitney.[1]

Diğer İşi[değiştir | kaynağı değiştir]

Newcomb kendini yetiştirmiş bir kimse ve oldukça bilgindi. Ekonomi üzerine yazdı. Fransızca, Almanca, İtalyenca ve İsveççe biliyordu. Aktif olarak dağ sporuyla ilgileniyordu. Çok okurdu ve popüler bilim dergisi ve bilim kurgu yazarlığı yaptı.

Ödül ve Onurlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

A number of astronomical, physical, and mathematical papers written between 1882 and 1912 are mentioned in "Astronomical Papers Prepared For The Use Of The American Ephemeris And Nautical Almanac". U.S. Naval Observatory. The Nautical Almanac Office. 2008-08-12. http://ad.usno.navy.mil/pub/pub_astpapers.html. Erişim tarihi: 2009-02-24. 

Referans[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Chern, Shiing-Shen (September 1994). "Hassler Whitney (23 March 1907-10 May 1989)". Proceedings of the American Philosophical Society 138 (3): 464–467. http://www.jstor.org/stable/986754. Erişim tarihi: 2013-04-19. 

Okunmalı[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış Bağlantı[değiştir | kaynağı değiştir]

Şablon:Wikisourceauthor

| NAME = Newcomb, Simon | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = American astronomer | DATE OF BIRTH = 1835-03-12 | PLACE OF BIRTH = Wallace, Nova Scotia | DATE OF DEATH = 1909-07-11 | PLACE OF DEATH = Washington D.C. }}