I. Mary

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
I. Mary
Mary I of England.jpg
İngiltere ve İrlanda Kraliçesi
Hüküm süresi 19 Temmuz 1553 - 17 Kasım 1558
Taç giymesi 1 Ekim 1553
Önce gelen Jane Grey
Sonra gelen I. Elizabeth
Eş(leri) II. Felipe
Hanedan Tudor Hanedanı
Babası VIII. Henry
Annesi Aragonlu Catherine
Doğum 18 Şubat 1516(1516-02-18)
Palace of Placentia, Greenwich
Ölüm 17 Kasım 1558 (42 yaşında)
Saint James's Palace, Londra
Defin 14 Aralık 1558
Westminster Abbey, Londra

I. Mary (d. 18 Şubat 1516, ö. 17 Kasım 1558) İngiltere ve İrlanda kraliçesi. Tahta geçtiğinde İngiltere hala Protestanlığın etkisi altındaydı. Kraliçe katı kurallar uygulayarak protestanları idam ettirdi hatta canlı canlı yaktırdı ve koyu katolik olan İspanya kralı II. Felipe ile evlendi, hiç çocuğu olmadı. Protestanları idam ettirmesinden dolayı Kanlı Mary olarak anılır.

Çocukluğu ve Sonraki Yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Mary I by Master John.jpg

Mary VIII. Henry ve ilk karısı Aragonlu Catherine'nin kızı olarak 1516 yılında doğdu. Annesinin ülkeye veliaht verememesi üzerine babası annesinden boşandı ve Anne Boleyn ile evlendi. Mary de gayrimeşru ilan edildi. Ülke Protestan kurallarla yöneltilse de katolik inancını yıllarca korudu. Annesi ölene kadar onu görmesine izin verilmedi. Kral ölmeden önceki yıllarda Mary saraya davet edildi ve kaybettiği itibarı geri kazandırıldı. VIII. Henry'den sonra tahta üvey kardeşi Edward geçmiştir.

Tahta Çıkışı[değiştir | kaynağı değiştir]

VI. Edward ülkeyi ancak 6 yıl yönetebildi ve akciğer yetmezliğinden ölümü üzerine tahta Dük John Dudley tarafından oğlu Guilford Dudley ile evlenmek şartıyla VIII. Henry'nin kardeşinin torunu Leydi Jane Grey geçirildi. Ama Mary 9 gün sonra tahtı ondan büyük bir halk desteğiyle aldı ve Jane'le beraberindekiler Londra Kulesi'ne kapatıldı.

İsyan ve Prenses Elizabeth[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Mary'nin kız kardeşi Elizabeth, ilk isyanını Mary tahta çıktıktan birkaç ay sonra çıkardı. İsyana karışan iki grup vardı: Bu gruplardan ilki Jane Grey'i, diğeri ise Prenses Elizabeth'i tahta geçirmek için uğraştı. Ancak isyan başarısız oldu ve isyanın ele başı John Dudley idama mahkûm edildi. Robert Dudley ile birlikte Prenses Elizabeth de kuleye kapatıldı. Fakat idam emirleri verilmedi ve bir yıl sonra ablası Kraliçe Mary tarafından affedildiler. İsyanla doğrudan ilişkileri olmamasına rağmen Jane Grey ve kocası Guilford Dudley idam edildi. Kraliçe'nin uzaktan kuzeni Jane'i idam ettirmemek için direndiği fakat evlilik hazırlıkları yaptığı II. Felipe'in ülkeye, çıkan iç karışıklıklar yüzünden gelmeyi reddetmesi üzerine infaz kararını vermek zorunda kaldığı söylenmektedir.

Evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

I.Mary ve Iı. Felipe

Kraliçe 37 yaşında iken hem ülkesini beraber yönetmek hem de veliaht vermek amacıyla koca arayışlarına başladı. Mary'ye birçok öneri sunuldu ve Mary İspanya Prensi II. Felipe ile evlenmeye karar verdi. Elizabeth ve Jane Grey'i tahta çıkarmak isteyenlerin isyanının hezimetle sonuçlanmasının ardından Kraliçe ve Prens evlendiler. Böylece İngiltere'nin katolikleşmesinin önünde bir engel kalmamakla birlikte Aragon'lu Catherine'in Henry VIII tarafından reddinin ardından yarım kalan İngiltere-İspanya müttefikliği kaldığı yerden devam etme fırsatı buldu.

Hamilelikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Mary evliliklerinden birkaç ay sonra hamile kaldı ama dokuzuncu ayda doğması beklenen çocuk gecikti ve hamileliği onbir aya kadar uzadı. Çocuğun düştüğünü anlayan kraliçe ikinci hamileliğinde de aynı duruma düştü.

Son Yılı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mary1 by Eworth 3.jpg
I. Mary Londra'ya girerken, Bilinmeyen sanatçı

Kraliçe saltanatının beşinci ve son yılında kocasının İspanya'ya gitmesi ve üvey kardeşi I. Elizabeth ile olan ilişkisini öğrenmesi, Fransa ile yapılan savaşta Calais'in kaybedilmesi ve çocuklarının olmaması gibi durumlar gerekçesiyle hastalandı. Mary, 17 Kasım 1558 günü sarayında vefat etti. Yerine üvey kardeşi ve Protestan Prenses Elizabeth geçti. Kocası, II. Felipe I.Elizabeth tahta geçince evlilik teklifinde bulunmuştur.

Resmî unvanlar
Önce gelen
Jane Grey
İngiltere ve İrlanda Kraliçesi
19 Temmuz 1553 - 17 Kasım 1558
Sonra gelen
I. Elizabeth